5320 — Kurye faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 5320 (Kurye faaliyetleri); Bölüm 53 çerçevesinde 6475 sayılı Posta Hizmetleri Kanunu & Posta Sektörüne İlişkin Yetkilendirme Yönetmeliği (BTK) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Kurye faaliyetleri
NAICS 492110
MCC 4215
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Evrensel hizmet yükümlüsü ulusal posta idaresi (PTT) ve lisanslı kargo şirketleri
- Şehir içi moto-kurye, Yemeksepeti/Getir/Trendyol Express esnaf kurye ve son-mil (last-mile) dağıtıcıları
- Kurye ve paket teslimat aracılık uygulamaları (53.30 — NACE Rev. 2.1 yeni sınıfı)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- - pickup, sorting, transport and delivery (domestic or international) of letter-post and (mail-type) parcels and packages by firms operating outside the scope of a universal service obligation. One or more modes of transport may be involved and the activity may be carried out with either self-owned (private) transport or via public transport.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- - home delivery services, including food
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- - transport of freight, see (according to mode of transport) 4912, 4923, 5012, 5022, 5120
- - delivery of furniture, can include unpacking or installation, see 4923
- - home delivery of prepared meals, see division 56
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Motosiklet ve moped ile ticari kurye/yemek dağıtımı yapan esnaf kuryeler ve kurye firmaları için 15.05.2025 Yönetmeliği uyarınca Ulaştırma Bakanlığı P1 veya P2 Yetki Belgesi, kurye faaliyet belgesi ve koruyucu ekipman zorunluluğu!
- Adrese teslim/kargo ağ işletmeciliği (30 kg’a kadar posta gönderisi) için BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) Posta Hizmet Sağlayıcısı Yetki Belgesi + Evrensel Posta Hizmeti Katkı Payı (%2)
- 4 tekerli ticari kargo dağıtım araçlarında K1/M1/M2 yetki belgesi ve SRC belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası / TSO (ulusal kargo ve kurye filo şirketleri)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Kuryeler / Taşımacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi motosikletiyle platformlara çalışan esnaf kuryeler (Sanal Ofis veya Ev Ofis adresiyle vergi açılışı yaygındır)
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- BTK Posta Sicili & Ulaştırma Bakanlığı P1/P2 Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Esnaf kuryeler kendi şahıs işletmeleri üzerinden çalıştıkları platformlara aylık %20 KDV’li e-Arşiv/e-Fatura keser (ancak vergi dairesince "işverene bağımlı çalışma / gizli ücret" incelemesi riski sözleşme ve çalışma saatine göre değerlendirilir; 29 yaş altı Genç Girişimci GVK istisnası şartları sağlanırsa yararlanır, ancak 7566 s.K. m. 23 gereği 01.01.2026 itibarıyla 1 yıllık Bağ-Kur desteği kaldırılmıştır).
- BTK lisanslı posta hizmet sağlayıcıları net posta satışları üzerinden yıllık %2 Evrensel Posta Hizmeti (UPH) katkı payı ve %0,35 BTK idari ücreti öder.
- Motosikletli kuryeler için kask, mont, eldiven, dizlik ve yakıt/bakım giderleri ticari kazançtan indirilir; ÖKC gerekmez (e-Arşiv/Fatura düzenlenir).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Posta Hizmetleri Direktifi 97/67/EC, Sınır Ötesi Paket Teslimatı Tüzüğü (EU) 2018/644 ve AB Platform Çalışanları Direktifi (EU) 2024/2831 (kurye/sürücü işçi mi serbest çalışan mı karinesi) doğrudan uygulanır.
ABD NAICS 4921 (Couriers & Express Delivery) ve 4922 (Local Messengers) kapsamındadır. USPS Private Express Statutes (mektup tekeli uyumu), büyük paket vanlarında FMCSA USDOT + IRS 1099-NEC / ABC Test (gig kurye işçi sınıflaması, ör. California AB5 / Prop 22) uygulanır.
Ofcom Posta Düzenlemesi, Courier Van Hire & Reward Insurance (sıradan özel taşıt sigortası paket teslimatında geçersizdir!), HMRC IR35/gig-economy yan gelir bildirimi (DAC7 / Platform Reporting Regs 2024) uygulanır (UK SIC 53xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Esnaf kuryenin ticari moto-kurye P1 belgesi veya trafik ruhsatında hususi yerine yük nakli kaydı olmadan paket taşıması 2025 düzenlemeleriyle ceza sebebidir.
- Yalnızca yazılım uygulaması olup fiziki taşımayı alt kuryelere yaptıran paket/kurye platformları NACE Rev. 2.1’de yeni 53.30 sınıfına ayrılmıştır!
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Anlık teslimat takip kodu zorunlu; yüksek hacimli kurye ağlarında düşük chargeback profili.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 53.30 — Posta & Kurye Aracılık Platformları → | Fiziki kurye/paket teslimatını yapan şirket veya esnaf kurye 53.20; kurye ile göndericiyi dijital uygulamada buluşturan aracı platform NACE Rev. 2.1’de 53.30’dur. | 53.20 BTK P1/Posta yükümlülüğüne ve fiziki trafik/İSG kurallarına tabidir; 53.30 ise platform işçiliği & aracılık kurallarına girer. |
| 49.41 — Kara Yolu Ağır Yük Taşımacılığı → | Koli/zarf/yemek paket kurye dağıtımı 53.20; kamyon/TIR palet yükü taşımacılığı 49.41’dir. | Ağır yük K1/C2 belgesi ile kurye P1/BTK belgeleri tamamen ayrıdır. |
5310 — Posta faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5310 (Posta faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5330 — Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5330 (Posta ve kurye faaliyetlerine yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H Ulaştırma ve Depolama
- 53 Posta ve kurye faaliyetleri
- 532 Kurye faaliyetleri
- 5320 Kurye faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 5320 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
5320 (Kurye faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: 5320 faaliyet başlığı (Kurye faaliyetleri). Başlıca uygulayıcılar: Evrensel hizmet yükümlüsü ulusal posta idaresi (PTT) ve lisanslı kargo şirketleri; Şehir içi moto-kurye, Yemeksepeti/Getir/Trendyol Express esnaf kurye ve son-mil (last-mile) dağıtıcıları.
5320 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası / TSO (ulusal kargo ve kurye filo şirketleri) / Kuryeler / Taşımacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — kendi motosikletiyle platformlara çalışan esnaf kuryeler (Sanal Ofis veya Ev Ofis adresiyle vergi açılışı yaygındır). İzin/Ruhsat: Motosiklet ve moped ile ticari kurye/yemek dağıtımı yapan esnaf kuryeler ve kurye firmaları için 15.05.2025 Yönetmeliği uyarınca Ulaştırma Bakanlığı P1 veya P2 Yetki Belgesi, kurye faaliyet belgesi ve koruyucu ekipman zorunluluğu! Vergi/Teşvik: Esnaf kuryeler kendi şahıs işletmeleri üzerinden çalıştıkları platformlara aylık %20 KDV’li e-Arşiv/e-Fatura keser (ancak vergi dairesince "işverene bağımlı çalışma / gizli ücret" incelemesi riski sözleşme ve çalışma saatine göre değerlendirilir; 29 yaş altı Genç Girişimci GVK istisnası şartları sağlanırsa yararlanır, ancak 7566 s.K. m. 23 gereği 01.01.2026 itibarıyla 1 yıllık Bağ-Kur desteği kaldırılmıştır).
5320 ile en sık karıştırılan 53.30 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
53.30 — Posta & Kurye Aracılık Platformları: Fiziki kurye/paket teslimatını yapan şirket veya esnaf kurye 53.20; kurye ile göndericiyi dijital uygulamada buluşturan aracı platform NACE Rev. 2.1’de 53.30’dur. Vergisel/hukuki etki: 53.20 BTK P1/Posta yükümlülüğüne ve fiziki trafik/İSG kurallarına tabidir; 53.30 ise platform işçiliği & aracılık kurallarına girer.
5320 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
5320 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 492110 (Couriers and Express Delivery Services), 492210 (Local Messengers and Local Delivery) • Sanal POS MCC 4215 (Kurye ve Hızlı Paket Dağıtım Hizmetleri).