5540 — Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 5540 (Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri); Bölüm 55 çerçevesinde 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu (Tüm konaklama tesislerinde Basit Konaklama / Turizm İşletmesi Belgesi zorunluluğu) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri
UN
MCC 7011
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Şehir otelleri, tatil köyleri, butik oteller ve pansiyonlar
- Airbnb / kısa süreli (100 gün ve altı) turizm amaçlı konut kiralama işletmecileri
- Tatil evleri, dağ evleri (bungalov/glamping), öğrenci yurtları ve kamp/karavan alanları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf, müşteriler ile hizmet sağlayıcıları bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirerek her türlü konaklamaya aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya konaklama hizmeti sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- devre mülk takas hizmetlerinin sağlanması
- konaklama i̇çi̇n rezervasyon hizmetleri̇nin sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- ek konaklama tavsiyesi veya uzmanlığı ile birlikte rezervasyon hizmetleri sağlayan birimlerin faaliyetleri, bkz. 79.11
- konaklama, seyahat ve yiyecek kombinasyonunun satışı veya aracılığı, yani seyahat acenteleri ve tur operatörleri, bkz. 79.11, 79.12.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Otellerde Belediye İşyeri Açma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm İşletmesi veya Basit Konaklama Belgesi (belgesiz otel çalıştırmak kapatma sebebidir)
- Konut/villa/bungalov günlük kiralamada (55.20): 7464 s.K. uyarınca %100 kat malikleri oybirliği muvafakati ile Turizm Amaçlı Kiralama İzin Belgesi ve kapı plaketi
- Emniyet/Jandarma Kimlik Bildirme Sistemi (KBS) entegrasyonu (tüm yerli-yabancı misafir kimlik/pasaport bildirimi zorunlu)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + TÜROB / Bölgesel Otelciler Birliği
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Otelciler, Pansiyoncular ve Kahveciler Esnaf Odası veya Ticaret Odası (mutlaka fiziki tesis ruhsatlı)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Tüm otel, pansiyon, kamp alanı ve turizm amaçlı konut kiralama gelirlerinde konaklama bedeli üzerinden %2 Konaklama Vergisi (KDV hariç matrah üzerinden aylık beyan!) + %10 KDV uygulanır (180+ veya 365 gün uzun dönem mesken kiralaması ise KDV/Konaklama Vergisi dışındadır ve 68.20 kapsamına girer).
- Turizm Yatırım/İşletme Belgeli oteller Yatırım Teşvik Sistemi, Elektrik/Su indirimli tarifesi ve yabancı turiste döviz kazandırıcı hizmet avantajlarından yararlanır.
- Sanal ofisle konaklama ruhsatı alınamaz; MCC 7011 otel pre-auth ve iptal/iade kuralları PSP onboardinginde kontrol edilir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Yeni AB Kısa Süreli Konaklama Veri Toplama Tüzüğü (EU) 2024/1028 (Mayıs 2026 itibarıyla tüm Airbnb/Booking ilanlarında ulusal kayıt numarası zorunluluğu!), Paket Seyahat Direktifi (EU) 2015/2302 ve KDV Özel Turizm/Konaklama oranları uygulanır.
ABD NAICS 721 kapsamında yer alır. Eyalet ve ilçe Transient Occupancy Tax (TOT / Hotel Tax) kaydı, yerel kısa dönem kiralama (STR) imar ruhsatı (ör. NYC Local Law 18), ADA erişilebilirlik kuralları ve havuz/yangın denetimleri uygulanır (IRS’te pasif kira Schedule E vs aktif otel hizmeti Schedule C ayrımı kritiktir!).
İngiltere’de Furnished Holiday Lettings (FHL) vergi rejimi Nisan 2025’te kaldırılıp standart emlak geliri rejimine geçildi; C3 (konut) vs C1 (otel) planlama sınıfı izinleri (özellikle Londra 90 gün Airbnb sınırı) ve UK Fire Safety Order 2005 zorunludur (UK SIC 55xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İzinsiz Airbnb / günlük ev kiralamak 7464 sayılı Kanun uyarınca ilk tespitte daire başına 100.000 TL+ idari para cezası ve mühürleme yaptırımına tabidir; emlak/kiralama kodu (68.20) seçilmesi ruhsat zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
- Uzun dönem (ör. yıllık kontratla) konut/işyeri kiralamak Bölüm 55 değil 68.20 sınıfındadır.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Ön provizyon (pre-auth), no-show iptal politikası ve Turizm/7464 Konut İzin Belgesi PSP tarafından doğrulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
5510 — Oteller ve benzeri konaklama faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5510 (Oteller ve benzeri konaklama faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5520 — Diğer kısa süreli konaklama faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5520 (Diğer kısa süreli konaklama faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
5530 — Kamp alanları, rekreasyonel (eğlence-dinlence) araç parkları ve karavan parkları
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 5530 (Kamp alanları, rekreasyonel (eğlence-dinlence) araç parkları ve karavan parkları) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 55 Konaklama
- 554 Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 5540 Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 5540 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
5540 (Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, müşteriler ile hizmet sağlayıcıları bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirerek her türlü konaklamaya aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar (telefon, posta vb.) aracılığıyla gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon, müşteriden veya konaklama hizmeti sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.. Başlıca uygulayıcılar: Şehir otelleri, tatil köyleri, butik oteller ve pansiyonlar; Airbnb / kısa süreli (100 gün ve altı) turizm amaçlı konut kiralama işletmecileri.
5540 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + TÜROB / Bölgesel Otelciler Birliği / Otelciler, Pansiyoncular ve Kahveciler Esnaf Odası veya Ticaret Odası (mutlaka fiziki tesis ruhsatlı). İzin/Ruhsat: Otellerde Belediye İşyeri Açma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm İşletmesi veya Basit Konaklama Belgesi (belgesiz otel çalıştırmak kapatma sebebidir) Vergi/Teşvik: Tüm otel, pansiyon, kamp alanı ve turizm amaçlı konut kiralama gelirlerinde konaklama bedeli üzerinden %2 Konaklama Vergisi (KDV hariç matrah üzerinden aylık beyan!) + %10 KDV uygulanır (180+ veya 365 gün uzun dönem mesken kiralaması ise KDV/Konaklama Vergisi dışındadır ve 68.20 kapsamına girer).
5540 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
5540 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7011 (Oteller, Tatil Köyleri ve Konaklama Tesisleri).
5540 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ek konaklama tavsiyesi veya uzmanlığı ile birlikte rezervasyon hizmetleri sağlayan birimlerin faaliyetleri, bkz. 79.11; konaklama, seyahat ve yiyecek kombinasyonunun satışı veya aracılığı, yani seyahat acenteleri ve tur operatörleri, bkz. 79.11, 79.12..