7430 — Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 7430 (Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri
UN
MCC 7333
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- işaret dili de dahil olmak üzere sözlü veya yazılı tüm dillerin tercümesi ve yorumlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- çeviri yazılımı yayımlamak, bkz. 58.29
- çeviri araçlarının geliştirilmesi ve çeviri motorlarının eğitimi, bkz. 62.10
- dil öğretimi faaliyetleri, bkz. 85.59.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 58.21 — Oyun Yayımlama → | Oyunun kendi stüdyonuzca yayımlanması 58.21; küresel oyunların dillerine yerelleştirme (LQA/çeviri) hizmeti vermek 74.30’dur. | Yurt dışı firmalara tercüme/yerelleştirme ihracı %0 KDV (KDVK 11/1-a) uygulanır; ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi tercüme hizmetini kapsamaz. |
7410 — Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 7410 (Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
7420 — Fotoğrafçılık faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 7420 (Fotoğrafçılık faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
7491 — Patent aracılığı ve pazarlama hizmeti faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 7491 (Patent aracılığı ve pazarlama hizmeti faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 74 Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- 743 Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri
- 7430 Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 7430 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
7430 (Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: işaret dili de dahil olmak üzere sözlü veya yazılı tüm dillerin tercümesi ve yorumlanması.. Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
7430 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
7430 ile en sık karıştırılan 58.21 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
58.21 — Oyun Yayımlama: Oyunun kendi stüdyonuzca yayımlanması 58.21; küresel oyunların dillerine yerelleştirme (LQA/çeviri) hizmeti vermek 74.30’dur. Vergisel/hukuki etki: Yurt dışı firmalara tercüme/yerelleştirme ihracı %0 KDV (KDVK 11/1-a) uygulanır; ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi tercüme hizmetini kapsamaz.
7430 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
7430 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7333 (Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım).
7430 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: çeviri yazılımı yayımlamak, bkz. 58.29; çeviri araçlarının geliştirilmesi ve çeviri motorlarının eğitimi, bkz. 62.10; dil öğretimi faaliyetleri, bkz. 85.59..