8430 — Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri
UN ISIC Rev. 5 8430 (Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri); Bölüm 84 çerçevesinde T.C. Anayasası (İdarenin Kanuniliği İlkesi m. 123) hükümlerine göre sınıflandırılır.
UNSD • v5.0
Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri
NAICS 923130
MCC 9399
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11)
- Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30)
- Türk Silahlı Kuvvetleri, adliyeler/mahkemeler, Emniyet, itfaiye ve vergi/gümrük idareleri (84.2)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- hükümet tarafından sağlanan sosyal güvenlik programlarının finanse edilmesi ve yönetilmesi: hastalık, iş kazası ve işsizlik sigortası; emekli aylığı; doğum, geçici engellilik, dulluk ve benzerlerinden kaynaklı gelir kayıplarını kapsayan programlar.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- tamamlayıcı veya ek sağlık sigortası, bkz. 65.12
- sadece işveren veya katılımcı nam veya hesabına hareket eden kişilerin çalışanları veya üyeleri için emeklilik geliri menfaati sağlanması, bkz. 65.30
- sağlık bakımı ve sosyal hizmetlerin yönetimi, bkz. 84.12
- yatılı bakım destek hizmetlerinin sunulması, bkz. bölüm 87
- refah hizmetlerinin ve sosyal hizmetin sağlanması (konaklama olmaksızın), bkz. 88.10, 88.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez!
- Belediye iktisadi teşebbüsleri (BİT — ör. İSPARK, BELTAŞ, halk ekmek) kamu sermayeli TTK şirketi olduklarından kendi iş konularına göre (49/56/10/81 vb.) ticari NACE kodları kullanır, 84.xx kullanmaz.
- 6331 s.K. kamu kurumları için 01.01.2025 itibarıyla zorunlu İSG kapsamına tam dahil olmuştur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- DETSİS & Sayıştay Denetimi
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
- Devlete/belediyeye dışarıdan IT, temizlik, güvenlik veya inşaat hizmeti veren özel yükleniciler kendi NACE kodlarını (62/81/80/41) seçer.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA 2010 — Reg. (EU) 549/2013 S.13 Genel Devlet Sektörü), AB Kamu İhale Direktifi 2014/24/EU ve Eurostat COFOG harcama sınıflaması ile birebir eşleşir.
ABD NAICS 92 (Public Administration: 921–928) kapsamındadır. Federal OMB / SAM.gov kurum kayıtları, FOIA (Bilgi Edinme), devlet tahvili (Municipal Bonds) ve kamu bütçe standartları (GASB/FASAB) uygulanır.
ONS Public Sector Classification (Central Government / Local Authorities), Freedom of Information Act 2000 ve Public Contracts Regulations / Procurement Act 2023 uygulanır (UK SIC 84xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kamu kurumlarına ihale/yazılım/danışmanlık satan bir özel şirket, "müşterim kamu" diyerek 84.11 seçerse hatalı kod kullanmış olur — kendi faaliyet kodu seçilmelidir (62.10, 41.00 vb.).
- Özel itfaiye/güvenlik veya özel sosyal sigorta/BES hizmeti (65.30) de Bölüm 84’e dahil değildir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yalnızca kamu idareleri, belediyeler ve yetkili kamu harç tahsilat portalları için tahsis edilen MCC kodudur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
8411 — Genel kamu idaresi faaliyetleri
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 8411 (Genel kamu idaresi faaliyetleri) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
8412 — Sosyal güvenlik ve çevre hariç olmak üzere sağlık, eğitim, kültür hizmetleri ve diğer sosyal hizmetlerin sağlanması faaliyetlerinin düzenlenmesi
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 8412 (Sosyal güvenlik ve çevre hariç olmak üzere sağlık, eğitim, kültür hizmetleri ve diğer sosyal hizmetlerin sağlanması faaliyetlerinin düzenlenmesi) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
8413 — Çevresel hizmetlerin sağlanması faaliyetlerinin düzenlenmesi
Birleşmiş Milletler ISIC Rev. 5 uluslararası faaliyet kodu 8413 (Çevresel hizmetlerin sağlanması faaliyetlerinin düzenlenmesi) ve resmi NACE Rev. 2.1 / NAICS karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- P Kamu Yönetimi ve Savunma; Zorunlu Sosyal Güvenlik
- 84 Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik
- 843 Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri
- 8430 Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
UN ISIC Rev. 5 8430 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
8430 (Zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: hükümet tarafından sağlanan sosyal güvenlik programlarının finanse edilmesi ve yönetilmesi: hastalık, iş kazası ve işsizlik sigortası; emekli aylığı; doğum, geçici engellilik, dulluk ve benzerlerinden kaynaklı gelir kayıplarını kapsayan programlar.. Başlıca uygulayıcılar: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11); Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30).
8430 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir) / Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.. İzin/Ruhsat: ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez! Vergi/Teşvik: 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
8430 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
8430 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 923130 (Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)) • Sanal POS MCC 9399 (Kamu Hizmetleri ve Devlet Kurumları).
8430 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: tamamlayıcı veya ek sağlık sigortası, bkz. 65.12; sadece işveren veya katılımcı nam veya hesabına hareket eden kişilerin çalışanları veya üyeleri için emeklilik geliri menfaati sağlanması, bkz. 65.30; sağlık bakımı ve sosyal hizmetlerin yönetimi, bkz. 84.12.