01.13 — Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumru sebzelerin yetiştirilmesi
NACE Rev. 2 01.13 (Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumru sebzelerin yetiştirilmesi); Bölüm 01 çerçevesinde 5488 sayılı Tarım Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi
NAICS 111211 • SIC 01130
MCC 0742
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Bitkisel ürün yetiştiricileri (tahıl, sebze, meyve, bağcılık)
- Süt ve besi hayvancılığı çiftlikleri ve kanatlı tesisleri
- Seracılık, fide-tohum üretimi ve tarımsal müteahhitlik işletmeleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
32- yapraklı veya saplı sebzelerin yetiştirilmesi, örneğin;
- • enginar,
- • kuşkonmaz,
- • lahana,
- • karnabahar ve brokoli,
- • marul ve hindiba,
- • ıspanak,
- • diğer yapraklı veya saplı sebzeler,
- meyvesi yenen sebzelerin yetiştirilmesi, örneğin;
- • hıyar ve kornişon,
- • patlıcan,
- • domates,
- • karpuz,
- • kantalup kavunu,
- • diğer kabakgil türleri ve meyvesi tüketilen sebzeler,
- kökleri, soğanları, yumruları tüketilen sebzelerin yetiştirilmesi, örneğin;
- • havuç,
- • şalgam,
- • sarımsak,
- • soğan (arpacık soğan da dahil),
- • pırasa ve diğer benzer sebzeler (soğangil, Allium familyası),
- • kökleri, soğanları, yumruları tüketilen diğer sebzeler,
- mantar ve yer mantarı (domalan) yetiştirilmesi,
- şeker pancarı tohumları dahil, diğer pancar tohumları hariç, sebze tohumu yetiştirilmesi,
- şeker pancarı yetiştirilmesi,
- diğer sebzelerin yetiştirilmesi,
- kök ve yumruların yetiştirilmesi, örneğin;
- • patates,
- • tatlı patates,
- • manyok,
- • hint yer elması (yam),
- • diğer kök ve yumru sebzeler.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- acı ve küçük meyveli baharatlık biberler (capsicum çeşitleri) ve diğer baharat grubu ve aromatik (ıtırlı) bitkilerin yetiştirilmesi, bkz. 01.28,
- mantar tohumu üretimi, bkz. 01.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya Hayvan Bilgi Sistemi (TÜRKVET) işletme tescili
- Hayvansal işletmelerde Tarım ve Orman İl/İlçe Müdürlüğü ariyet ve ahır/kümes onayı
- Tohum/fide üreticiliği için 5553 sayılı Kanun kapsamında Tohum Üretici Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ziraat Odası (6964 s.K.) ve ÇKS kaydı; ticari işletme haddini aşanlarda gerçek usul ticari kayıt
Ham tarımsal üretim sanayi sayılmaz; paketleme/işleme tesisleri Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Gerçek kişi çiftçilerde GVK m. 54 işletme büyüklüğü ölçüsü aşılmadıkça deftere tabi olmayan stopaj (%2 Borsa tescilli / %4 tescilsiz Müstahsil Makbuzu, GVK m. 94/11) uygulanır.
- Yem, gübre, fidan ve sertifikalı tohumda KDVK m. 13/1-ı & 13/1-l KDV istisnaları mevcuttur.
- KOSGEB kapsamı dışındadır; TKDK (IPARD III) ve KKYDP hibe destekleri uygulanır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Ortak Tarım Politikası (CAP Regulation (EU) 2021/2115), FADN çiftlik muhasebe ağı, Bitki Pasaportu Yönetmeliği (EU) 2016/2031 ve AB Organik Tarım Tüzüğü (EU) 2018/848 çerçevesinde NACE Rev. 2.1 Bölüm 01 sınıflaması kullanılır.
ABD’de NAICS Sektör 11 (111/112/115) kapsamındadır. IRS Form 1040 Schedule F (Profit or Loss From Farming) ile raporlanır; USDA Farm Service Agency (FSA) programları ve SBA tarımsal ciro limitleri uygulanır.
İngiltere Companies House nezdinde UK SIC 01xx kodlarıyla tescil edilir. DEFRA (RPA) arazi/çiftlik desteği, HMRC Agricultural Flat Rate VAT Scheme ve Red Tractor / hayvan hareket (BCMS/DEFRA) kuralları geçerlidir.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Tarım ürününü yıkama/paketleme ötesinde reçel, salça, peynir veya una dönüştürmek Bölüm 01 değil Bölüm 10 (Gıda İmalatı) ve 5996 sayılı Kanun Gıda İşletme Kaydı gerektirir.
- Sırf tarım makinelerini operatörsüz kiralamak Bölüm 01 değil Bölüm 77 (77.31) kapsamındadır.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düzenli B2B/tüketici ödemelerinde standart risk; canlı hayvan ve ilaç satışında belge teyidi istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
01.11 — Tahılların (pirinç hariç), baklagillerin ve yağlı tohumların yetiştirilmesi
Eski NACE Rev. 2 sürümü 01.11 (Tahılların (pirinç hariç), baklagillerin ve yağlı tohumların yetiştirilmesi). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
01.12 — Çeltik (kabuklu pirinç) yetiştirilmesi
Eski NACE Rev. 2 sürümü 01.12 (Çeltik (kabuklu pirinç) yetiştirilmesi). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
01.14 — Şeker kamışı yetiştirilmesi
Eski NACE Rev. 2 sürümü 01.14 (Şeker kamışı yetiştirilmesi). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- A TARIM, ORMANCILIK VE BALIKÇILIK
- 01 Bitkisel ve hayvansal üretim ile avcılık ve ilgili hizmet faaliyetleri
- 01.1 Tek yıllık (uzun ömürlü olmayan) bitkisel ürünlerin yetiştirilmesi
- 01.13 Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumru sebzelerin yetiştirilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 01.13 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
01.13 (Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumru sebzelerin yetiştirilmesi) şu faaliyetleri kapsar: yapraklı veya saplı sebzelerin yetiştirilmesi, örneğin;; • enginar,; • kuşkonmaz,. Başlıca uygulayıcılar: Bitkisel ürün yetiştiricileri (tahıl, sebze, meyve, bağcılık); Süt ve besi hayvancılığı çiftlikleri ve kanatlı tesisleri.
01.13 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) / Ziraat Odası (6964 s.K.) ve ÇKS kaydı; ticari işletme haddini aşanlarda gerçek usul ticari kayıt. İzin/Ruhsat: Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) veya Hayvan Bilgi Sistemi (TÜRKVET) işletme tescili Vergi/Teşvik: Gerçek kişi çiftçilerde GVK m. 54 işletme büyüklüğü ölçüsü aşılmadıkça deftere tabi olmayan stopaj (%2 Borsa tescilli / %4 tescilsiz Müstahsil Makbuzu, GVK m. 94/11) uygulanır.
01.13 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
01.13 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 111211 (Potato Farming), 111219 (Other Vegetable (except Potato) and Melon Farming), 111411 (Mushroom Production) • İngiltere UK SIC 2007: 01130 (Growing of vegetables and melons, roots and tubers) • Sanal POS MCC 0742 (Veterinerlik ve Tarımsal Hizmetler).
Eski NACE Rev. 2 01.13 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 01.13 kodu güncel sistemde 01.13 (Sebze, kavun-karpuz, kök ve yumru sebzelerin yetiştirilmesi) olarak devam etmektedir.
01.13 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: acı ve küçük meyveli baharatlık biberler (capsicum çeşitleri) ve diğer baharat grubu ve aromatik (ıtırlı) bitkilerin yetiştirilmesi, bkz. 01.28,; mantar tohumu üretimi, bkz. 01.30..