50.10 — Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı
NACE Rev. 2 50.10 (Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı); Bölüm 50 çerçevesinde 815 sayılı Kabotaj Kanunu (Türk limanları arası taşıma yalnızca Türk bayraklı gemilere aittir) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı
NAICS 483112 • SIC 50100
MCC 4411
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları
- Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri
- İç su yolu (nehir/göl) yolcu ve yük taşıma işletmeleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- tarifeli olsun veya olmasın, deniz ve kıyı sularında yolcuların taşınması,
- • gezi, seyahat veya tur botlarının işletilmesi,
- • feribotlar, deniz otobüsleri ve benzerlerinin işletilmesi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- deniz ve sahil sularında taşımacılık için mürettebatla birlikte gezinti gemilerinin kiralanması (örneğin balıkçılık teknelerinin kiralanması).
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- ayrı birimler tarafından gerçekleştirildiğinde gemilerde restoran ve bar faaliyetleri, bkz. 56.10, 56.30,
- gezinti teknelerinin ve yatların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.21,
- ticari gemilerin veya botların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.34,
- yüzer kumarhanelerin işletilmesi, bkz 92.00.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi
- Gemi Acenteliği / Yolcu-Ro-Ro hat izinleri + ISM Güvenli Yönetim Sistemi (DOC/SMC)
- Gezi/tur teknelerinde Kültür ve Turizm Bakanlığı Deniz Turizmi Aracı İşletme Belgesi (mürettebatlı ise 50.10; mürettebatsız yat kiralama 77.34!)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- İMEAK Deniz Ticaret Odası & TUGS
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
- Deniz yoluyla yapılan uluslararası yolcu/yük taşımacılığı ve liman/yakıt ikmali hizmetleri KDVK m. 13/a-b & 14 kapsamında %0 KDV istisnası ve ÖTV’siz yakıt hakkına sahiptir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Deniz taşımacılığı EU ETS Maritime (2024’ten itibaren kademeli %40/%70/%100 CO₂ emisyon bedeli), FuelEU Maritime (2025 yakıt sera gazı yoğunluğu) ve MRV raporlama sistemine dahildir.
ABD NAICS 483 kapsamındadır. Yurtiçi limanlar arası taşımada Jones Act (Merchant Marine Act 1920) (ABD yapımı/bayraklı/vatandaş mülkiyetli gemi şartı!), FMC (Federal Maritime Commission) tarife/OTIs ve USCG güvenlik kuralları uygulanır.
HMRC UK Tonnage Tax (gerçek kâr yerine net tonaj bazlı sabit düşük kurumlar vergisi rejimi) ve MCA (Maritime & Coastguard Agency) UK Ship Register kuralları uygulanır (UK SIC 50xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Mürettebatsız (kaptansız) tekne/yat kiralama Bölüm 50 değil 77.34 kapsamındadır; kaptan/mürettebat dahil gezi veya nakliye ise Bölüm 50’dir.
- TUGS vergi istisnasından yalnızca sicile kayıtlı geminin fiili işletme kazancı yararlanır; acentelik veya armatör dışı yük komisyonculuğu (52.31) istisnaya dahil değildir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İleri tarihli bilet ve navlun ön ödemeleri sebebiyle turizm/seyahat eşdeğeri rezerv politikası uygulanabilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
50.20 — Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı
Eski NACE Rev. 2 sürümü 50.20 (Deniz ve kıyı sularında yük taşımacılığı). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
50.30 — İç sularda yolcu taşımacılığı
Eski NACE Rev. 2 sürümü 50.30 (İç sularda yolcu taşımacılığı). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
50.40 — İç sularda yük taşımacılığı
Eski NACE Rev. 2 sürümü 50.40 (İç sularda yük taşımacılığı). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H ULAŞTIRMA VE DEPOLAMA
- 50 Su yolu taşımacılığı
- 50.1 Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı
- 50.10 Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 50.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
50.10 (Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı) şu faaliyetleri kapsar: tarifeli olsun veya olmasın, deniz ve kıyı sularında yolcuların taşınması,; • gezi, seyahat veya tur botlarının işletilmesi,; • feribotlar, deniz otobüsleri ve benzerlerinin işletilmesi.. Başlıca uygulayıcılar: Konteyner, dökme yük, tanker ve Ro-Ro armatörleri / deniz taşımacıları; Şehir içi vapur, feribot, deniz taksi ve gezi/tur teknesi (mürettebatlı) işletmecileri.
50.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: İMEAK Deniz Ticaret Odası (DTO — 5174 s.K.) veya Mersin DTO + Ticaret Sicili / Küçük kıyı yolcu/motor tekneleri dışında armatörlük sermaye şirketi olarak yürütülür.. İzin/Ruhsat: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Liman Başkanlığı Gemi Tasdiknamesi (Milli Gemi Sicili veya TUGS tescili) + Denize Elverişlilik Belgesi Vergi/Teşvik: 4490 sayılı TUGS Kanunu m. 12 uyarınca Türk Uluslararası Gemi Siciline (TUGS) kayıtlı gemilerin işletilmesinden ve devrinden elde edilen kazançlar Gelir ve Kurumlar Vergisinden TAMAMEN İSTİSNADIR (Türk gemi işletmeciliğinin temel vergi rejimi)!
50.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
50.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 483112 (Deep Sea Passenger Transportation), 483114 (Coastal and Great Lakes Passenger Transportation), 487210 (Scenic and Sightseeing Transportation, Water) • İngiltere UK SIC 2007: 50100 (Sea and coastal passenger water transport) • Sanal POS MCC 4411 (Deniz Taşımacılığı ve Yolcu Gemileri).
Eski NACE Rev. 2 50.10 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 50.10 kodu güncel sistemde 50.10 (Deniz ve kıyı sularında yolcu taşımacılığı) olarak devam etmektedir.
50.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ayrı birimler tarafından gerçekleştirildiğinde gemilerde restoran ve bar faaliyetleri, bkz. 56.10, 56.30,; gezinti teknelerinin ve yatların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.21,; ticari gemilerin veya botların mürettebatsız olarak kiralanması, bkz. 77.34,.