56.21 — Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
NACE Rev. 2 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri); Bölüm 56 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu (Gıda Kayıt & Hijyen) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin (catering) faaliyetleri ve diğer yiyecek hizmetleri faaliyetleri
NAICS 722320 • SIC 56210
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf, belirli bir etkinlik için müşteriler tarafından belirlenen yerlerde, müşteriler ile yapılan sözleşmedeki düzenlemelere dayalı olarak yiyecek hizmetleri sağlanmasını kapsamaktadır.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- tekrar satış için bozulabilir yiyecek maddelerinin imalatı, bkz. 10.89,
- bozulabilir yiyecek maddelerin perakende satışı, bkz. bölüm 47.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Sabit Restoran ve Paket Mutfak → | Bireysel tüketiciye anlık sipariş hazırlamak 56.11; önceden sözleşmeli toplu davet yemeği 56.21’dir. | Kurumsal firmalara verilen yemek/catering hizmetlerinde 5/10 KDV tevkifatı uygulanıp uygulanmadığı alıcı statüsüne (belirlenmiş alıcı listesi) göre kontrol edilmelidir! |
56.29 — Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 56.29 (Diğer yiyecek hizmeti faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
56.10 — Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 56.10 (Lokantalar ve seyyar yemek hizmeti faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
56.30 — İçecek sunum hizmetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 56.30 (İçecek sunum hizmetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I KONAKLAMA VE YİYECEK HİZMETİ FAALİYETLERİ
- 56 Yiyecek ve içecek hizmeti faaliyetleri
- 56.2 Dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin (catering) faaliyetleri ve diğer yiyecek hizmetleri faaliyetleri
- 56.21 Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 56.21 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, belirli bir etkinlik için müşteriler tarafından belirlenen yerlerde, müşteriler ile yapılan sözleşmedeki düzenlemelere dayalı olarak yiyecek hizmetleri sağlanmasını kapsamaktadır.. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
56.21 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.21 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Sabit Restoran ve Paket Mutfak: Bireysel tüketiciye anlık sipariş hazırlamak 56.11; önceden sözleşmeli toplu davet yemeği 56.21’dir. Vergisel/hukuki etki: Kurumsal firmalara verilen yemek/catering hizmetlerinde 5/10 KDV tevkifatı uygulanıp uygulanmadığı alıcı statüsüne (belirlenmiş alıcı listesi) göre kontrol edilmelidir!
56.21 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.21 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 722320 (Caterers) • İngiltere UK SIC 2007: 56210 (Event catering activities) • Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
Eski NACE Rev. 2 56.21 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 56.21 kodu güncel sistemde 56.21 (Özel günlerde dışarıya yemek hizmeti sunan işletmelerin faaliyetleri) olarak devam etmektedir.
56.21 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: tekrar satış için bozulabilir yiyecek maddelerinin imalatı, bkz. 10.89,; bozulabilir yiyecek maddelerin perakende satışı, bkz. bölüm 47..