İçeriğe atla
NACE Rev. 2 90.01 Eski Rev. 2 90.0 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

90.01 — Gösteri sanatları

NACE Rev. 2 90.01 (Gösteri sanatları); Bölüm 90 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) hükümlerine göre sınıflandırılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2

Eurostat • v2.0

02 / Üst Hiyerarşi
90.0

Yaratıcı sanatlar, gösteri sanatları ve eğlence faaliyetleri

03 / Eşleşen Standartlar
9

NAICS 711110 • SIC 90010

04 / Alt Kod & Kapsam
3 Madde

MCC 7922

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1)
  • Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20)
  • Özel kültür sanat merkezleri, konser salonları, sahne ışık/ses teknik ekipleri ve bilet/etkinlik destek (90.3)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

3
  • canlı tiyatro gösterilerinin, konserlerin ve opera veya dans yapımlarının ve diğer sahne yapımlarının sahneye konulması:
  • • gruplar, sirkler veya kumpanyalar, orkestralar ve bandoların faaliyetleri,
  • • aktörler, dansçılar, müzisyenler, konuşmacılar ve sunucular gibi bağımsız sanatçıların faaliyetleri.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

2
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 90 • Kısım S

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) 193 sayılı GVK m. 18 (Münhasıran Yazar, Bestekâr, Ressam, Heykeltıraş Eser Kazanç İstisnası!) 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu (Eğlence Vergisi — yerli film/tiyatroda %0) & 6331 s. İSG

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır!
  • 5846 s.K. uyarınca halka açık konser ve mekân müzik yayınlarında MESAM/MSG/MÜ-YAP Umuma İletim Telif Lisansı alınmalıdır.
  • Tarihi eser/tablo restorasyonunda (90.39) Kültür ve Turizm Bakanlığı / 2863 s.K. konservasyon izinleri gözetilir.

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!
  • Tiyatro, opera, bale, konser salonu ve müze etkinlik biletleri ve kültür yatırımları 5225 s.K. kapsamında teşvik (KDV %10 tiyatro/konser ayrımı ve gelir vergisi sponsorluk indirimi %100 — GVK 89/7) alır.
  • MCC 7922 Bilet/Organizatör Fintek Kuralı: Konser ve festival biletleri etkinlik tarihinden haftalar/aylar önce satıldığından sanal POS sağlayıcıları (iyzico/Stripe) etkinlik gerçekleşene kadar dönemsel blokaj (reserve) uygulayabilir!

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1’de eski tek `90.0` bölümü kökten ayrıştırıldı: 90.11 Edebi/Müzik Yaratım, 90.12 Görsel Sanatlar, 90.20 Sahne Sanatları Gösterileri, 90.31 Sanat Mekanları İşletmesi, 90.39 Diğer Destek/Restorasyon! AB’de Telif Hakkı Direktifi (EU) 2019/790, Resale Right Directive (eser yeniden satış payı) ve KDV kültür istisnası (Art. 132(1)(n)) uygulanır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 7111 (Performing Arts Companies), 7113 (Promoters), 7114 (Agents/Managers) ve 7115 (Independent Artists/Writers/Performers) kapsamındadır. ASCAP / BMI / SESAC performans telif lisansları, US Copyright Office (Form PA/VA/TX) eser tescili, kalabalık mekanlarda NFPA 101 yangın kuralları ve yerel Amusement/Admissions Tax uygulanır.

UK • Companies House / HMRC

PRS for Music / PPL canlı müzik & yayın telif lisansları, belediye Premises Licence (Live Music Act 2012 istisnaları üzeri), Artist’s Resale Right (ARR), HMRC Theatre / Orchestra Tax Relief (%40–45 yüksek nakit iade oranı!) ve Cultural Exemption VAT geçerlidir (UK SIC 90xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Sinema ve ticari video/reklam filmi prodüksiyonu Bölüm 90 değil 59.11; düğün/kurumsal fuar/parti organizasyonu ise 82.30 / 93.29 / 96.99 kapsamındadır.
  • GVK m. 18 istisnasını aşan veya şirket üzerinden konser/sergi işleten sanatçılar beyanname sınırı geçtiğinde ticari/mesleki mükellefiyete geçer; ayrıca MESAM/MSG izinsiz canlı müzik ve DJ performansı tazminat davası doğurur.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 7922
Yüksek Risk / Rezerv Kontrollü
Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri

İleri tarihli etkinlik biletlerinde erteleme/iptal riski nedeniyle PSP’ler etkinlik gerçekleşene dek hakediş blokajı uygulayabilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2 90.01 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

90.01 (Gösteri sanatları) şu faaliyetleri kapsar: canlı tiyatro gösterilerinin, konserlerin ve opera veya dans yapımlarının ve diğer sahne yapımlarının sahneye konulması:; • gruplar, sirkler veya kumpanyalar, orkestralar ve bandoların faaliyetleri,; • aktörler, dansçılar, müzisyenler, konuşmacılar ve sunucular gibi bağımsız sanatçıların faaliyetleri.. Başlıca uygulayıcılar: Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1); Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20).

90.01 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri) / Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).. İzin/Ruhsat: Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır! Vergi/Teşvik: GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!

90.01 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

90.01 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 711110 (Theater Companies and Dinner Theaters), 711120 (Dance Companies), 711130 (Musical Groups and Artists) • İngiltere UK SIC 2007: 90010 (Performing arts) • Sanal POS MCC 7922 (Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri).

Eski NACE Rev. 2 90.01 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?

2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 90.01 kodu güncel sistemde 90.20 (Gösteri sanatları faaliyetleri) olarak devam etmektedir.

90.01 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kişisel tiyatro veya sanat ajanslarının faaliyetleri, bkz. 74.90,; oyuncu seçme faaliyetleri, bkz. 78.10..