10.84 — Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı
NACE Rev. 2.1 10.84 (Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı); Bölüm 10 çerçevesinde 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Diğer gıda maddelerinin imalatı
NAICS 311412 • SIC 10840 • ISIC 1080
MCC 5411
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Et, süt, balık, meyve-sebze işleme fabrikaları ve soğuk hava işleme tesisleri
- Fırınlar, unlu mamul, şekerleme, çikolata ve makarna üreticileri
- Zeytinyağı/ayçiçeği yağı, baharat, hazır yemek ve evcil hayvan yemi üreticileri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- baharat, sos ve çeşni imalatı; mayonez; hardal unu ve tozu; hazır hardal vb.
- sirke imalatı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- gıda tuzu elde etmek amacıyla tuzun işlenmesi, örneğin; iyotlu tuz
- baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin işlenmesi (kurutma, sınıflandırma, temizleme ve kesme dahil).
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- baharat ürünlerinin yetiştirilmesi, bkz. 01.28.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi veya (et, süt, balık, yumurta işleyenlerde) İşletme Onay Belgesi (TR onay numarası)
- Belediye 1., 2. veya 3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı
- Zorunlu İstihdam Personeli: Üretim ölçeğine göre Gıda/Ziraat/Kimya Mühendisi veya Veteriner Hekim
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası veya TSO (5174 s.K.) + Kapasite Raporu + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fırıncılar/Lokantacılar/Gıda Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Sanayi Sicilli Ticaret Odası kaydı
İmalat başlangıcından itibaren 2 ay içinde Sanayi Siciline kayıt zorunludur.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Sanayi Sicil Belgesi sahipleri imalat kazançlarında Kurumlar Vergisi 1 puan indirimi (5520 KVK m. 32/7) ve makine alımlarında KDV istisnasından (KDVK Geçici m. 39 / 13/d) yararlanır.
- Temel gıda ürünlerinde %1 KDV (bazı işlenmiş atıştırmalıklarda %10) uygulanır.
- KOSGEB İmalat (Kısım C) İş Geliştirme Desteği kapsamında 1.500.000 TL+ öncelikli sektör desteğine tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Genel Gıda Hukuku (EC 178/2002), Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 & 853/2004 hayvansal gıda onay numarası) ve HACCP ilkeleri zorunludur.
ABD NAICS 311 kapsamında yer alır. Tüm gıda tesislerinde FDA Food Facility Registration (FSMA Preventive Controls) ve et/kanatlıda USDA FSIS sürekli denetimi zorunludur; eyalet gıda üretici izinleri alınır.
İngiltere Food Standards Agency (FSA) yerel belediye gıda kaydı ve hayvansal gıda tesisleri için UK Health/Identification Mark onayı gerektirir (UK SIC 10110–10920).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Yerinde pişirip doğrudan müşteriye masa veya paket servisi sunan pastane/lokantalar Bölüm 10 değil Bölüm 56 (56.11) kapsamındadır; buna karşın toptan/ambalajlı satış ağırlıklı fırınlar 10.71 sınıfında onay/kayıt almalıdır.
- Sanal ofis adresiyle gıda üretimi veya fason gıda imalat ruhsatı kesinlikle alınamaz; fason ürettirip satan firmalar ticaret (46/47) veya marka sahibi gıda işletmecisi kaydı yaptırır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Baharat imalatı (karabiber, kırmızı toz/pul biber, hardal unu, tarçın, yenibahar, damla sakızı, baharat karışımları vb.) (işlenmiş) | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Sirke ve sirke ikamelerinin imalatı | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Sos imalatı (soya sosu, ketçap, mayonez, hardal sosu, çemen, mango sosu vb.) (baharat, sirke ve salça hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Gıda tuzu imalatı | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Sos imalatı (soya sosu, ketçap, mayonez, hardal sosu, çemen, mango sosu vb.) (baharat, sirke ve salça hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek işlem adedi, çok düşük iade oranı; kart ağlarında indirimli market tarifesi ve yemek kartı entegrasyonu desteklenir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
10.81 — Şeker imalatı
NACE Rev. 2.1 10.81 (Şeker imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
10.82 — Kakao, çikolata ve şekerleme imalatı
NACE Rev. 2.1 10.82 (Kakao, çikolata ve şekerleme imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 7 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
10.83 — Kahve ve çayın işlenmesi
NACE Rev. 2.1 10.83 (Kahve ve çayın işlenmesi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 10 Gıda ürünlerinin imalatı
- 10.8 Diğer gıda maddelerinin imalatı
- 10.84 Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 10.84 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
10.84 (Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı) şu faaliyetleri kapsar: baharat, sos ve çeşni imalatı; mayonez; hardal unu ve tozu; hazır hardal vb.; sirke imalatı.. Başlıca uygulayıcılar: Et, süt, balık, meyve-sebze işleme fabrikaları ve soğuk hava işleme tesisleri; Fırınlar, unlu mamul, şekerleme, çikolata ve makarna üreticileri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 10.84 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
10.84 sınıfı altında Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 10.84.01 [Az Tehlikeli], 10.84.02 [Tehlikeli], 10.84.03 [Tehlikeli]).
10.84 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası veya TSO (5174 s.K.) + Kapasite Raporu + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.) / Fırıncılar/Lokantacılar/Gıda Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Sanayi Sicilli Ticaret Odası kaydı. İzin/Ruhsat: Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi veya (et, süt, balık, yumurta işleyenlerde) İşletme Onay Belgesi (TR onay numarası) Vergi/Teşvik: Sanayi Sicil Belgesi sahipleri imalat kazançlarında Kurumlar Vergisi 1 puan indirimi (5520 KVK m. 32/7) ve makine alımlarında KDV istisnasından (KDVK Geçici m. 39 / 13/d) yararlanır.
10.84 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
10.84 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 311412 (Frozen Specialty Food Manufacturing), 311421 (Fruit and Vegetable Canning), 311422 (Specialty Canning) • İngiltere UK SIC 2007: 10840 (Manufacture of condiments and seasonings) • BM ISIC Rev. 5: 1080 • Sanal POS MCC 5411 (Süpermarket, Market ve Gıda Perakendeciliği).
10.84 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 10.84, eski NACE Rev. 2 sürümünde 10.84 (Baharat, sos, sirke ve diğer çeşni maddelerinin imalatı) koduna karşılık gelir.
10.84 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: baharat ürünlerinin yetiştirilmesi, bkz. 01.28..