43.22 — Sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme tesisatı
43.22, sıhhi tesisat, doğalgaz iç tesisatı, yerden ısıtma, havalandırma, klima (HVAC) ve yangın sprinkler tesisatlarını kapsar; Türkiye’de doğalgaz işlerinde Dağıtım Şirketi İç Tesisat Yetki Belgesi, klima işlerinde F-Gaz Sertifikası, İngiltere’de ise Gas Safe Register zorunludur.
Eurostat • v2.1
Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat ve diğer inşaat tesisatı faaliyetleri
NAICS 236210 • SIC 43220 • ISIC 4322
MCC 1711
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Bina yıkım, hafriyat, kazı, fore kazık ve zemin iyileştirme taşeronları
- Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat, doğalgaz ve HVAC (ısıtma/soğutma) taahhüt firmaları
- Sıva, alçıpan, boya, seramik fayans, çatı, dış cephe mantolama ve PVC doğrama ustaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Bu sınıf, eklemeler ve değişiklikler dahil olmak üzere sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme sistemlerinin kurulumunu, onarımını ve bakımını içerir.
- tesisat, onarım ve bakımını kapsar: ısıtma sistemleri, örneğin ısı pompaları, güneş enerjisi kolektörleri; sıcak hava cihazları, soğutma kuleleri; boru ve sıhhi tesisat ekipmanı; havalandırma ve iklimlendirme teçhizat ve kanalları; gaz bağlantı parçaları; buhar boruları; sprinkler (su püskürtme) sistemleri, örneğin yangın ve çim sprinkler sistemleri
- duvar tipi sobaların inşası veya tesisatının kurulumu
- kanal sistemi tesisat kurulumu.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- hastanelerde tıbbi̇ gaz dağıtım sistemlerinin tesisatının kurulumu.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- duvar dibi elektrikli ısıtma sistemlerinin tesisatı, bkz. 43.21
- hava kanallarında, su ve gaz borularında ve diğer sıvılarda onarım veya kurulum olmaksızın kamera incelemeleri, bkz. 71.20.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çalışanlarda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: elektrikçi, tesisatçı, sıvacı, boyacı, iskele kurulum elemanı vb. 6331 m. 17 uyarınca zorunlu)
- Doğalgaz tesisatında (43.22) İGDAŞ/Başkentgaz/dağıtıcı şirket İç Tesisat Yetki Belgesi ve EMO/MMO mühendis imzası
- Yıkım işlerinde (43.11) ÇŞİDB Yıkım Müteahhitliği Yetki Belgesi (Y1/Y2/Y3) + Asbest Raporu & Belediye Yıkım Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Elektrikçiler / Sıhhi Tesisatçılar / İnşaat Sanatkarları Esnaf Odası (5362 s.K.) — saha ustaları şahıs/esnaf olarak yoğun kurulur
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Taşeron veya ana yüklenici fark etmeksizin KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılara yapılan 5 Milyon TL üzeri (veya belirlenmiş alıcılara tutar sınırı olmaksızın) yapım/montaj işlerinde 4/10 KDV tevkifatı izlenir.
- Yatırımlarda (fabrika/tesis elektrik-mekanik taahhüt) işçilik ve taşeron faturalaması 5510 m. 85 işçilik hesabında önem taşır; küçük esnaf gerçek/basit usul sınırları 2026 düzenlemelerine göre izlenmelidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Yenilenen EPBD (güneş paneli & ısı pompası kurulumcu yeterliliği), F-Gaz (EU) 2024/573 sertifikası (klima/ısı pompası montajı) ve Hizmetler Direktifi 2006/123/EC uygulanır.
ABD NAICS 238 (Specialty Trade Contractors) kapsamındadır. Master Electrician / Master Plumber eyalet ruhsatları, EPA Section 608 Soğutucu Akışkan Sertifikası (HVAC) ve OSHA Fall Protection (1926.501) zorunludur.
HMRC CIS (tüm alt yüklenici inşaat ödemelerinde %20/%30 kesinti), Gas Safe Register (doğalgaz tesisatı yasal zorunluluk), NICEIC/PART P (elektrik) ve F-Gas kaydı şarttır (UK SIC 43xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kendi atölyesinde mutfak dolabı veya demir kapı üretip sonra monte etmek İmalat (31.00 / 25.12) iken, üretmediği hazır kapı/pencereyi/seramiği şantiyede monte etmek Bölüm 43’tür.
- MYK belgesiz usta/elektrikçi çalıştırmak 6331 m. 17 cezası ve iş kazasında tam işveren kusuru doğurur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Bina ve diğer inşaat projelerinde su ve sıhhi tesisat ile ısıtma ve havalandırma tesisatı işleri | Çok Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office Uygundur | İncele → | |
| Gaz tesisatı faaliyetleri (hastanelerdeki oksijen gazı temini için kurulum işleri dahil) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin onarım ve bakımı (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin kurulumu (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Gaz tesisatı faaliyetleri (hastanelerdeki oksijen gazı temini için kurulum işleri dahil)
Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin onarım ve bakımı (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil)
Bina veya diğer inşaat projelerinde ısıtma, havalandırma, soğutma ve iklimlendirme sistemlerinin kurulumu (iklimlendirme cihazı ve/veya ısı pompası dahil)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İş emri/teslim tutanağı ile desteklenen saha ödemelerinde sorunsuz sanal/fiziki POS onayı.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 43.21 — Elektrik Tesisatı Kurulumu → | Su, doğalgaz, boru ve soğutma/iklimlendirme 43.22; elektrik tesisatı ve güneş PV elektrik bağlama 43.21’dir. | Doğalgaz tesisatında dağıtım şirketi yetkisi ve makine mühendisi onayı olmadan gaz açımı yapılmaz. |
43.21 — Elektrik tesisatı
NACE Rev. 2.1 43.21 (Elektrik tesisatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
43.23 — Yalıtım tesisatı
NACE Rev. 2.1 43.23 (Yalıtım tesisatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
43.24 — Diğer inşaat tesisatı
NACE Rev. 2.1 43.24 (Diğer inşaat tesisatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- F İnşaat
- 43 Özel inşaat faaliyetleri
- 43.2 Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat ve diğer inşaat tesisatı faaliyetleri
- 43.22 Sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme tesisatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 43.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
43.22 (Sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme tesisatı) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, eklemeler ve değişiklikler dahil olmak üzere sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme sistemlerinin kurulumunu, onarımını ve bakımını içerir.; tesisat, onarım ve bakımını kapsar: ısıtma sistemleri, örneğin ısı pompaları, güneş enerjisi kolektörleri; sıcak hava cihazları, soğutma kuleleri; boru ve sıhhi tesisat ekipmanı; havalandırma ve iklimlendirme teçhizat ve kanalları; gaz bağlantı parçaları; buhar boruları; sprinkler (su püskürtme) sistemleri, örneğin yangın ve çim sprinkler sistemleri; duvar tipi sobaların inşası veya tesisatının kurulumu. Başlıca uygulayıcılar: Bina yıkım, hafriyat, kazı, fore kazık ve zemin iyileştirme taşeronları; Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat, doğalgaz ve HVAC (ısıtma/soğutma) taahhüt firmaları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 43.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
43.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 43.22.03 [Çok Tehlikeli], 43.22.05 [Çok Tehlikeli], 43.22.06 [Çok Tehlikeli]).
43.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Elektrikçiler / Sıhhi Tesisatçılar / İnşaat Sanatkarları Esnaf Odası (5362 s.K.) — saha ustaları şahıs/esnaf olarak yoğun kurulur. İzin/Ruhsat: Çalışanlarda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: elektrikçi, tesisatçı, sıvacı, boyacı, iskele kurulum elemanı vb. 6331 m. 17 uyarınca zorunlu) Vergi/Teşvik: Taşeron veya ana yüklenici fark etmeksizin KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılara yapılan 5 Milyon TL üzeri (veya belirlenmiş alıcılara tutar sınırı olmaksızın) yapım/montaj işlerinde 4/10 KDV tevkifatı izlenir.
43.22 ile en sık karıştırılan 43.21 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
43.21 — Elektrik Tesisatı Kurulumu: Su, doğalgaz, boru ve soğutma/iklimlendirme 43.22; elektrik tesisatı ve güneş PV elektrik bağlama 43.21’dir. Vergisel/hukuki etki: Doğalgaz tesisatında dağıtım şirketi yetkisi ve makine mühendisi onayı olmadan gaz açımı yapılmaz.
43.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
43.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 236210 (Industrial Building Construction), 238110 (Poured Concrete Foundation and Structure Contractors), 238120 (Structural Steel and Precast Concrete Contractors) • İngiltere UK SIC 2007: 43220 (Plumbing, heat and air-conditioning installation), 43991 (Scaffold erection), 43999 (Other specialised construction activities n.e.c. motorcycles) • BM ISIC Rev. 5: 4322 • Sanal POS MCC 1711 (Özel İnşaat, Isıtma, Sıhhi Tesisat & Elektrik).
43.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 43.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 43.22 (Sıhhi tesisat, ısıtma ve iklimlendirme tesisatı), 43.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel inşaat faaliyetleri) koduna karşılık gelir.