43.50 — Bina dışı yapılardaki özel inşaat faaliyetleri
42.11, otoyol, şehir içi yol, kaldırım, otopark, bisiklet yolu ve havalimanı pisti inşaatı ile asfaltlama işlerini kapsar — 4734 Kamu İhale EKAP yeterlilik grupları, 4/10 KDV Tevkifatı ve 6331 Çok Tehlikeli şantiye kurallarına tabidir.
Eurostat • v2.1
Bina dışı yapılardaki özel inşaat faaliyetleri
NAICS 236210 • SIC 42110
MCC 1711
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Bina yıkım, hafriyat, kazı, fore kazık ve zemin iyileştirme taşeronları
- Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat, doğalgaz ve HVAC (ısıtma/soğutma) taahhüt firmaları
- Sıva, alçıpan, boya, seramik fayans, çatı, dış cephe mantolama ve PVC doğrama ustaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
6- bina dışı yapılarda ortak olan ve özel ustalık veya teçhizat gerektiren bir konuda özelleşmiş inşaat faaliyetleri: kazık çakma da dahil olmak üzere bina dışı yapıların temellerinin inşası; düşey galeri ve kuyu açma (depolama, madencilik tüneli vb.); bina dışı yapıların projeleri için çelik elemanların montajı; çarpma bariyerlerinin, trafik işaretlerinin vb. kurulumu.
- gürültü koruma duvarlarının montajı, örneğin; yollar boyunca
- sokak mobilyalarının montajı
- prefabrik yüzme havuzlarının kurulumu
- yol boyama ve diğer işaretlemeler
- koruyucu kaya duvarlarının montajı ve kaya düşmesi̇ne karşı korumanın kurulması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- yüzey işleri, örneğin; yolların döşenmesi (asfalt, beton, taş vb.), bkz. 42.11
- prefabrik olmayan yüzme havuzlarının inşaatı, bkz. 42.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çalışanlarda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: elektrikçi, tesisatçı, sıvacı, boyacı, iskele kurulum elemanı vb. 6331 m. 17 uyarınca zorunlu)
- Doğalgaz tesisatında (43.22) İGDAŞ/Başkentgaz/dağıtıcı şirket İç Tesisat Yetki Belgesi ve EMO/MMO mühendis imzası
- Yıkım işlerinde (43.11) ÇŞİDB Yıkım Müteahhitliği Yetki Belgesi (Y1/Y2/Y3) + Asbest Raporu & Belediye Yıkım Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Elektrikçiler / Sıhhi Tesisatçılar / İnşaat Sanatkarları Esnaf Odası (5362 s.K.) — saha ustaları şahıs/esnaf olarak yoğun kurulur
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Taşeron veya ana yüklenici fark etmeksizin KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılara yapılan 5 Milyon TL üzeri (veya belirlenmiş alıcılara tutar sınırı olmaksızın) yapım/montaj işlerinde 4/10 KDV tevkifatı izlenir.
- Yatırımlarda (fabrika/tesis elektrik-mekanik taahhüt) işçilik ve taşeron faturalaması 5510 m. 85 işçilik hesabında önem taşır; küçük esnaf gerçek/basit usul sınırları 2026 düzenlemelerine göre izlenmelidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Yenilenen EPBD (güneş paneli & ısı pompası kurulumcu yeterliliği), F-Gaz (EU) 2024/573 sertifikası (klima/ısı pompası montajı) ve Hizmetler Direktifi 2006/123/EC uygulanır.
ABD NAICS 238 (Specialty Trade Contractors) kapsamındadır. Master Electrician / Master Plumber eyalet ruhsatları, EPA Section 608 Soğutucu Akışkan Sertifikası (HVAC) ve OSHA Fall Protection (1926.501) zorunludur.
HMRC CIS (tüm alt yüklenici inşaat ödemelerinde %20/%30 kesinti), Gas Safe Register (doğalgaz tesisatı yasal zorunluluk), NICEIC/PART P (elektrik) ve F-Gas kaydı şarttır (UK SIC 43xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kendi atölyesinde mutfak dolabı veya demir kapı üretip sonra monte etmek İmalat (31.00 / 25.12) iken, üretmediği hazır kapı/pencereyi/seramiği şantiyede monte etmek Bölüm 43’tür.
- MYK belgesiz usta/elektrikçi çalıştırmak 6331 m. 17 cezası ve iş kazasında tam işveren kusuru doğurur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Bina dışı yapılar için kazık çakma ve temel inşaatı işleri (forekazık çakma dahil)
Yol yüzeylerin boyayla işaretlenmesi, yol bariyeri, trafik işaret ve levhaları vb.nin kurulumu gibi yol, tünel vb. yerlerdeki yüzey işleri
Prefabrik yapıların montajı ve kurulması (prefabrik binalar ve yüzme havuzları hariç her çeşit prefabrik sokak düzeneklerinin (otobüs durağı, telefon kulübesi, bank vb.) kurulumu vb.)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245İş emri/teslim tutanağı ile desteklenen saha ödemelerinde sorunsuz sanal/fiziki POS onayı.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 41.00 — Bina İnşaatı → | Bina üst yapıları 41.00; kara yolu, asfaltlama ve yüzey altyapısı 42.11’dir. | Altyapı ihalelerinde EKAP A-V/A-IX grubu iş bitirme belgeleri aranır. |
43.11 — Yıkım işleri (binaların ve diğer yapıların yıkılması ve sökülmesi)
NACE Rev. 2.1 43.11 (Yıkım işleri (binaların ve diğer yapıların yıkılması ve sökülmesi)) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
43.12 — Şantiyenin hazırlanması
NACE Rev. 2.1 43.12 (Şantiyenin hazırlanması) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
43.13 — Test sondajı ve delme
NACE Rev. 2.1 43.13 (Test sondajı ve delme) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- F İnşaat
- 43 Özel inşaat faaliyetleri
- 43.5 Bina dışı yapılardaki özel inşaat faaliyetleri
- 43.50 Bina dışı yapılardaki özel inşaat faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 43.50 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
43.50 (Bina dışı yapılardaki özel inşaat faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: bina dışı yapılarda ortak olan ve özel ustalık veya teçhizat gerektiren bir konuda özelleşmiş inşaat faaliyetleri: kazık çakma da dahil olmak üzere bina dışı yapıların temellerinin inşası; düşey galeri ve kuyu açma (depolama, madencilik tüneli vb.); bina dışı yapıların projeleri için çelik elemanların montajı; çarpma bariyerlerinin, trafik işaretlerinin vb. kurulumu.; gürültü koruma duvarlarının montajı, örneğin; yollar boyunca; sokak mobilyalarının montajı. Başlıca uygulayıcılar: Bina yıkım, hafriyat, kazı, fore kazık ve zemin iyileştirme taşeronları; Elektrik tesisatı, sıhhi tesisat, doğalgaz ve HVAC (ısıtma/soğutma) taahhüt firmaları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 43.50 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
43.50 sınıfı altında Türkiye sicilinde 6 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 43.50.01 [Çok Tehlikeli], 43.50.02 [Çok Tehlikeli], 43.50.03 [Çok Tehlikeli]).
43.50 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Elektrikçiler / Sıhhi Tesisatçılar / İnşaat Sanatkarları Esnaf Odası (5362 s.K.) — saha ustaları şahıs/esnaf olarak yoğun kurulur. İzin/Ruhsat: Çalışanlarda Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi: elektrikçi, tesisatçı, sıvacı, boyacı, iskele kurulum elemanı vb. 6331 m. 17 uyarınca zorunlu) Vergi/Teşvik: Taşeron veya ana yüklenici fark etmeksizin KDV mükellefleri ve belirlenmiş alıcılara yapılan 5 Milyon TL üzeri (veya belirlenmiş alıcılara tutar sınırı olmaksızın) yapım/montaj işlerinde 4/10 KDV tevkifatı izlenir.
43.50 ile en sık karıştırılan 41.00 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
41.00 — Bina İnşaatı: Bina üst yapıları 41.00; kara yolu, asfaltlama ve yüzey altyapısı 42.11’dir. Vergisel/hukuki etki: Altyapı ihalelerinde EKAP A-V/A-IX grubu iş bitirme belgeleri aranır.
43.50 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
43.50 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 236210 (Industrial Building Construction), 237310 (Highway, Street, and Bridge Construction), 237990 (Other Heavy and Civil Engineering Construction) • İngiltere UK SIC 2007: 42110 (Construction of roads and motorways), 43991 (Scaffold erection), 43999 (Other specialised construction activities n.e.c. motorcycles) • Sanal POS MCC 1711 (Özel İnşaat, Isıtma, Sıhhi Tesisat & Elektrik).
43.50 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 43.50, eski NACE Rev. 2 sürümünde 42.11 (Kara yolları ve otoyolların inşaatı), 43.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel inşaat faaliyetleri) koduna karşılık gelir.