46.81 — Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti
NACE Rev. 2.1 46.81 (Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti); Bölüm 46 çerçevesinde 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu & Hal Kayıt Sistemi (5957 s.K. — 46.31 Yaş Sebze/Meyve) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Uzmanlaşmış diğer toptan ticaret
NAICS 423520 • SIC 46711
MCC 5013
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- B2B hammadde, gıda, makine, tekstil, elektronik ve kimyasal toptancıları
- İthalat-ihracat dış ticaret şirketleri (aracı ihracatçı / distribütörler)
- Komisyon usulü toptan satış acenteleri ve pazaryeri B2B aracıları (46.1)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- fosil yakıtların ve düşük veya serbest karbonlu yakıtların, greslerin, yağlama yağlarının (yağlayıcıların), yağların toptan satışı, örneğin: odun kömürü, kömür, kok, yakacak odun, odun veya biyokütle peletleri, nafta; ham petrol, ham yağ, dizel yakıt, benzin, akaryakıt, fuel oil, kalorifer yakıtı, gazyağı, biyoyakıtlar, geri dönüştürülmüş karbon yakıtlar, sentetik yakıtlar, harmanlanmış veya saf; sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG), sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), bütan ve propan gazı ve bunların harmanlanmış veya saf halde biyo ve yenilenebilir formları; yağlama yağları ve gresler, rafine edilmiş petrol ürünleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- hidrojenin toptan ticareti, bkz. 46.85.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Gıda/yem/tohum toptan satış ve depolamasında Tarım Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi + Depo GSM ruhsatı
- Beşeri ilaç ve ecza deposu (46.46) faaliyetinde TİTCK Ecza Deposu Ruhsatı & İTS bildirimi + Mesul Müdür Eczacı zorunluluğu
- Yaş sebze-meyve toptancılığında Hal Kayıt Sistemi (HKS) bildirimi & künye zorunluluğu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İlgili İhracatçı Birlikleri (dış ticaret varsa)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticaret Odası (B2B tüccarlar tacir statüsü gereği çoğunlukla Ticaret Odasına kayıtlıdır)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Mal ihracatında (KDVK m. 11/1-a) %0 KDV tam istisnası uygulanır ve yüklenilen KDV iade alınır; İmalatçı olmayan ihracatçılar (46.90/46.19) KVK 1 puan imalat indirimi değil 5 puan ihracat kurumsal vergi indiriminden yararlanır (5520 KVK m. 32/7)!
- Hal dışı/içi sebze-meyve, hububat, şeker veya hurda/metal toptancılığında emtia bazlı KDV oranları (%1 / %10 / %20) ve e-İrsaliye ciro limitleri sıkı denetlenir.
- Stoksuz/drop-shipping/aracı ihracatçı ofislerde Sanal Ofis kabul görürken, kendi fiziki deposu olan toptancılar depo adresi ve VUK m. 159 şube tescili yapmak zorundadır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Toptan İthalatçı/Dağıtıcı Sorumlulukları (GPSR 2023/988, Blue Guide ürün uygunluğu doğrulama yükümlülüğü), VIES Intra-EU B2B Reverse Charge KDV sistemi ve EUDR/CBAM ithalatçı beyanları doğrudan toptancıları bağlar.
ABD NAICS 42 (423 Dayanıklı / 424 Dayanıklı Dışı / 425 Elektronik B2B Aracıları) kapsamındadır. Eyalet Resale Certificate (satış vergisi muafiyet belgesi), gıda/ilaç toptanında FDA DSCSA/FSMA FSVP (Foreign Supplier Verification Program) zorunludur.
HMRC Customs CDS EORI kaydı, alkollü içki toptanında AWRS onayı, ilaçta MHRA WDA(H) (Wholesale Dealer’s Licence) ve UKCA/CE ithalatçı etiketleme sorumluluğu geçerlidir (UK SIC 46xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İmalat fasonu yaptırıp kendi markasıyla toptan satan şirketler Bölüm 46 altındadır; fiili fabrika/üretim hattı yoksa imalat kodu seçilemez.
- NACE Rev. 2.1’de toptan araç/yedek parça ticareti 46.7 altında Bölüm 46’ya taşınmıştır; ayrıca 46.1 komisyon aracılığı ile kendi namına al-sat (46.2–46.9) fatura/hasılat beyanı açısından tamamen farklıdır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Sıvı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti | Çok Tehlikeli | Kısmi Uygun | İncele → | |
| Gazlı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti (LPG (bütan ve propan), tüpgaz, doğalgaz (LNG, CNG) vb. dahil, şebeke üzerinden yapılanlar hariç) | Çok Tehlikeli | Kısmi Uygun | İncele → | |
| Katı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti | Çok Tehlikeli | Kısmi Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Gazlı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti (LPG (bütan ve propan), tüpgaz, doğalgaz (LNG, CNG) vb. dahil, şebeke üzerinden yapılanlar hariç)
Katı yakıtlar ve bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti
Petroleum and Petroleum Products Merchant Wholesalers (except Bulk Stations and Terminals)
Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245B2B otomotiv yedek parça ve yan sanayi ticaretinde standart onay; uyumluluk/OEM iadesi yönetimi gerekir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
46.82 — Metallerin ve metal cevherlerinin toptan ticareti
NACE Rev. 2.1 46.82 (Metallerin ve metal cevherlerinin toptan ticareti) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 10 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
46.83 — Ağaç, inşaat malzemesi ve sıhhi teçhizat toptan ticareti
NACE Rev. 2.1 46.83 (Ağaç, inşaat malzemesi ve sıhhi teçhizat toptan ticareti) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 23 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
46.84 — Hırdavat, sıhhi tesisat ve ısıtma tesisatı malzemelerinin toptan ticareti
NACE Rev. 2.1 46.84 (Hırdavat, sıhhi tesisat ve ısıtma tesisatı malzemelerinin toptan ticareti) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 6 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- G Toptan ve Perakende Ticaret
- 46 Toptan ticaret
- 46.8 Uzmanlaşmış diğer toptan ticaret
- 46.81 Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 46.81 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
46.81 (Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti) şu faaliyetleri kapsar: fosil yakıtların ve düşük veya serbest karbonlu yakıtların, greslerin, yağlama yağlarının (yağlayıcıların), yağların toptan satışı, örneğin: odun kömürü, kömür, kok, yakacak odun, odun veya biyokütle peletleri, nafta; ham petrol, ham yağ, dizel yakıt, benzin, akaryakıt, fuel oil, kalorifer yakıtı, gazyağı, biyoyakıtlar, geri dönüştürülmüş karbon yakıtlar, sentetik yakıtlar, harmanlanmış veya saf; sıvılaştırılmış petrol gazları (LPG), sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG), bütan ve propan gazı ve bunların harmanlanmış veya saf halde biyo ve yenilenebilir formları; yağlama yağları ve gresler, rafine edilmiş petrol ürünleri.. Başlıca uygulayıcılar: B2B hammadde, gıda, makine, tekstil, elektronik ve kimyasal toptancıları; İthalat-ihracat dış ticaret şirketleri (aracı ihracatçı / distribütörler).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 46.81 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
46.81 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 46.81.01 [Çok Tehlikeli], 46.81.02 [Çok Tehlikeli], 46.81.03 [Çok Tehlikeli]).
46.81 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + İlgili İhracatçı Birlikleri (dış ticaret varsa) / Ticaret Odası (B2B tüccarlar tacir statüsü gereği çoğunlukla Ticaret Odasına kayıtlıdır). İzin/Ruhsat: Gıda/yem/tohum toptan satış ve depolamasında Tarım Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi + Depo GSM ruhsatı Vergi/Teşvik: Mal ihracatında (KDVK m. 11/1-a) %0 KDV tam istisnası uygulanır ve yüklenilen KDV iade alınır; İmalatçı olmayan ihracatçılar (46.90/46.19) KVK 1 puan imalat indirimi değil 5 puan ihracat kurumsal vergi indiriminden yararlanır (5520 KVK m. 32/7)!
46.81 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
46.81 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 423520 (Coal and Other Mineral and Ore Merchant Wholesalers), 423990 (Other Miscellaneous Durable Goods Merchant Wholesalers), 424710 (Petroleum Bulk Stations and Terminals) • İngiltere UK SIC 2007: 46711 (Wholesale of petroleum and petroleum products), 46719 (Wholesale of other fuels and related products) • Sanal POS MCC 5013 (Motorlu Taşıt Parça, Ekipman ve Aksesuarları).
46.81 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 46.81, eski NACE Rev. 2 sürümünde 46.71 (Katı, sıvı ve gazlı yakıtlar ile bunlarla ilgili ürünlerin toptan ticareti) koduna karşılık gelir.
46.81 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: hidrojenin toptan ticareti, bkz. 46.85..