47.92 — Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 ile eklenen 47.92, belirli bir dikeydeki (ikinci el lüks, evcil hayvan, kitap, elektronik veya oto parçası gibi uzmanlaşmış kategorilerdeki) alıcı ve satıcıları buluşturan komisyonlu perakende aracılık platformlarını kapsar.
Eurostat • v2.1
Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
NAICS 423110 • SIC 45111 • ISIC 4790
MCC 5311
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- E-ticaret mağazaları, Shopify/WooCommerce ve pazaryeri (Trendyol, Hepsiburada, Amazon) satıcıları
- Süpermarketler, giyim mağazaları, elektronik/telefon mağazaları ve züccaciye dükkânları
- Eczaneler (47.73), akaryakıt istasyonları (47.30) ve dropshipping/sosyal medya satıcıları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf, aracılık edilen malları tedarik etmeden ve mülkiyetini üstlenmeden, bir ücret veya komisyon karşılığında fiziksel mallar için alıcılar ve satıcılar arasındaki işlemleri kolaylaştıran, belirli bir mallarda uzmanlaşmış perakende ticarete yönelik aracılık hizmeti faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu faaliyetler dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (kapıdan kapıya, telefon, posta vb. dahil olmak üzere yüz yüze) gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon alıcılardan veya satıcılardan alınabilir. Perakende ticarete yönelik aracılık hizmeti faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri, bkz. 47.91.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi
- Fiziki mağaza/dükkânlarda Belediye Sıhhi İşyeri Açma Ruhsatı + Gıda varsa Tarım Gıda İşletme Kayıt Belgesi; Stoksuz E-Ticaret (Dropshipping) ve pazaryeri ofislerinde ise Sanal Ofis yeterlidir
- Özel ruhsatlı perakende alt kolları: Eczane (47.73 → 6197 s.K. Sağlık Müd.), Kuyum (47.77 → Kuyum Ticareti Yetki Belgesi), Akaryakıt (47.30 → EPDK Bayilik), Alkol/Tütün (TADB Perakende Satış Belgesi)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- E-Ticaret stopajı: 6563 s.K. kapsamındaki pazaryeri/aracı hizmet sağlayıcıları, 193 s. GVK m. 94 ve KVK m. 15/30 uyarınca 01.01.2025 itibarıyla platform satıcılarının KDV hariç ürün satış bedelleri üzerinden %1 e-ticaret stopajı kesip vergi dairesine yatırır (satıcı yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup eder)!
- Mikro ihracat (ETGB — 300 kg / 15.000 EUR sınırına kadar hızlı kargo ile yurt dışı e-ticaret satışı) KDV iadesi ve %50/%80 e-ihracat gelir istisnaları (GVK m. 89/16 %50 mikro ihracat indirimi dahil!) sağlar.
- Fiziki mağazalarda banka/POS entegrasyonlu Yeni Nesil Ödeme Kaydedici Cihaz (YN ÖKC) ve 2026 itibarıyla güncellenen B2C e-Arşiv Fatura eşikleri takip edilmelidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
KRİTİK REVİZYON FARKI: NACE Rev. 2.1’de eski genel "47.91 İnternetten Perakende Ticaret" sınıfı kaldırılmıştır! Artık internetten satış yapan her mağaza sattığı ürüne göre 47.1–47.8 sınıflarına (ör. giyim e-ticareti 47.71, gıda 47.2) ayrılır; yeni 47.91/47.92 ise yalnızca pazaryeri aracılık platformlarına ayrılmıştır. AB’de OSS (One-Stop-Shop) €10.000 KDV eşiği, DSA ve GPSR 2023/988 uygulanır.
ABD NAICS 44–45 (455/456/457/458/459) kapsamındadır (2022 NAICS revizyonunda da 454110 E-Commerce kaldırılıp ürün gruplarına dağıtıldı!). Eyaletlerde Economic Nexus ($100.000 ciro veya 200 işlem South Dakota v. Wayfair kuralı) aşılınca Sales Tax kaydı, Amazon/Shopify satıcılarında EIN + Wyoming/Delaware LLC yapısı yaygındır.
UK SIC 2007 hâlâ 47910 (Internet Retail) kodunu aktif olarak korumaktadır! HMRC VAT zorunlu tescil eşiği £90.000 olup yurt dışı satıcılar £135 altı gönderilerde UK Online Marketplace / Seller VAT tahsilat kuralına ve ICO/UK GDPR ile Consumer Rights Act 2015 hükümlerine tabidir.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Türkiye’de mevcut 6 haneli NACE ağacında 47.91.14 (İnternetten Perakende) yaygın kullanılmaya devam ederken, AB NACE Rev. 2.1 eşleştirmesinde sattığınız ana ürüne göre (ör. 47.71 Giyim, 47.40 Elektronik) veya sadece pazaryeriyseniz 47.91/47.92 aracılık koduna dikkat etmelisiniz.
- Tüketiciye 14 günlük mesafeli satış cayma hakkı ve ön bilgilendirme formu sunmamak Ticaret Bakanlığı denetimlerinde işlem başı idari para cezası getirir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Warm Air Heating and Air-Conditioning Equipment and Supplies Merchant Wholesalers
Sporting and Recreational Goods and Supplies Merchant Wholesalers
Sale, maintenance and repair of motorcycles and related parts and accessories
Retail sale of fish, crustaceans and molluscs in specialised stores
Retail sale of bread, cakes, flour confectionery and sugar confectionery in specialised stores
Motorlu kara taşıtlarının parça ve aksesuarlarının perakende ticareti
Motosiklet ve ilgili parça ve aksesuarların ticareti, bakımı ve onarımı
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki meyve ve sebze perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki et ve et ürünlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki balık, kabuklu hayvanlar ve yumuşakçaların perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki ekmek, pastalar, unlu mamuller ve şekerli ürünlerin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki içeceklerin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki tütün ürünlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalardaki diğer gıda ürünlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda otomotiv yakıtının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda bilgisayarların, çevre donanımlarının ve yazılım programlarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda telekomünikasyon teçhizatının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda ses ve görüntü cihazlarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda tekstil ürünleri perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda hırdavat, boya ve cam perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda halı, kilim, duvar ve yer kaplamalarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda elektrikli ev aletlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda mobilya, aydınlatma teçhizatı ve diğer ev eşyalarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda kitapların perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda gazeteler ve kırtasiye ürünlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda müzik ve video kayıtlarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda spor malzemelerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda oyunlar ve oyuncakların perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda giyim eşyalarının perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda ayakkabı ve deri eşyaların perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda eczacılık ürünlerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda tıbbi ve ortopedik ürünlerin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda kozmetik ve kişisel bakım malzemelerinin perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda çiçek, bitki, tohum, gübre, ev hayvanları ve ev hayvanları yemleri perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda saat ve mücevher perakende ticareti
Belirli bir mala tahsis edilmiş mağazalarda diğer yeni malların perakende ticareti
Posta yoluyla veya internet üzerinden yapılan perakende ticaret
Mağazalar, tezgahlar ve pazar yerleri dışında yapılan diğer perakende ticaret
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer işletme destek hizmet faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Fiziksel veya çok kategorili perakende mağazalarda standart düşük riskli POS tahsilatı.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 47.91 — Uzmanlaşmamış Pazaryeri Aracılığı → | Tek dikey/kategori odaklı aracı platformlar 47.92; tüm kategorileri satan genel pazaryerleri 47.91’dir. | Türkiye’de aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla her ikisi de 6563 s.K. ETBİS + %1 e-ticaret stopaj sorumluluğuna tabidir. |
47.91 — Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 47.91 (Uzmanlaşmamış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
47.11 — Uzmanlaşmamış gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret
NACE Rev. 2.1 47.11 (Uzmanlaşmamış gıda, içecek veya tütün ağırlıklı perakende ticaret) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 7 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
47.12 — Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret
NACE Rev. 2.1 47.12 (Uzmanlaşmamış diğer perakende ticaret) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- G Toptan ve Perakende Ticaret
- 47 Perakende ticaret
- 47.9 Perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 47.92 Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 47.92 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
47.92 (Uzmanlaşmış perakende ticaret için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, aracılık edilen malları tedarik etmeden ve mülkiyetini üstlenmeden, bir ücret veya komisyon karşılığında fiziksel mallar için alıcılar ve satıcılar arasındaki işlemleri kolaylaştıran, belirli bir mallarda uzmanlaşmış perakende ticarete yönelik aracılık hizmeti faaliyetlerini kapsamaktadır. Bu faaliyetler dijital platformlarda veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (kapıdan kapıya, telefon, posta vb. dahil olmak üzere yüz yüze) gerçekleştirilebilir. Ücret veya komisyon alıcılardan veya satıcılardan alınabilir. Perakende ticarete yönelik aracılık hizmeti faaliyetlerinden elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.. Başlıca uygulayıcılar: E-ticaret mağazaları, Shopify/WooCommerce ve pazaryeri (Trendyol, Hepsiburada, Amazon) satıcıları; Süpermarketler, giyim mağazaları, elektronik/telefon mağazaları ve züccaciye dükkânları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 47.92 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
47.92 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 47.92.00 [Az Tehlikeli]).
47.92 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Bakkal/Manav/Büfe/Konfeksiyon Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Kendi internet sitesi/uygulaması üzerinden satanlarda Ticaret Bakanlığı ETBİS (Elektronik Ticaret Bilgi Sistemi) kaydı + 3D/SSL & Ön Bilgilendirme/Mesafeli Satış Sözleşmesi Vergi/Teşvik: E-Ticaret stopajı: 6563 s.K. kapsamındaki pazaryeri/aracı hizmet sağlayıcıları, 193 s. GVK m. 94 ve KVK m. 15/30 uyarınca 01.01.2025 itibarıyla platform satıcılarının KDV hariç ürün satış bedelleri üzerinden %1 e-ticaret stopajı kesip vergi dairesine yatırır (satıcı yıllık gelir/kurumlar vergisinden mahsup eder)!
47.92 ile en sık karıştırılan 47.91 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
47.91 — Uzmanlaşmamış Pazaryeri Aracılığı: Tek dikey/kategori odaklı aracı platformlar 47.92; tüm kategorileri satan genel pazaryerleri 47.91’dir. Vergisel/hukuki etki: Türkiye’de aracı hizmet sağlayıcı sıfatıyla her ikisi de 6563 s.K. ETBİS + %1 e-ticaret stopaj sorumluluğuna tabidir.
47.92 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
47.92 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 423110 (Automobile and Other Motor Vehicle Merchant Wholesalers), 423120 (Motor Vehicle Supplies and New Parts Merchant Wholesalers), 423130 (Tire and Tube Merchant Wholesalers) • İngiltere UK SIC 2007: 45111 (Sale of new cars and light motor vehicles), 45112 (Sale of used cars and light motor vehicles), 45190 (Sale of other motor vehicles) • BM ISIC Rev. 5: 4790 • Sanal POS MCC 5311 (Çok Katlı / Genel Perakende Mağazalar).
47.92 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 47.92, eski NACE Rev. 2 sürümünde 45.11 (Otomobillerin ve hafif motorlu kara taşıtlarının ticareti), 45.19 (Diğer motorlu kara taşıtlarının ticareti) koduna karşılık gelir.