52.32 — Yolcu taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2’deki 52.29 (Diğer taşımacılığı destekleyici faaliyetler: Freight Forwarding & Gümrük Müşavirliği) kodu, NACE Rev. 2.1’de 52.31 (Yük Aracılığı) ve 52.26 kodlarına ayrılmıştır; Türkiye’de halen aktif olan birçok sicilde gümrük ve forwarding için kullanılır.
Eurostat • v2.1
Taşımacılık için aracılık hizmeti faaliyetleri
NAICS 485210 • SIC 49320 • ISIC 5232
MCC 4225
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- E-ticaret fulfillment merkezleri, soğuk hava depoları ve A/C tipi gümrüklü antrepolar
- Uluslararası forwarding (freight forwarder / deniz-hava-kara taşıma organizatörleri) ve gümrük müşavirleri
- Liman işletmecileri, havaalanı yer hizmetleri, otoparklar ve yükleme-boşaltma (elleçleme) şirketleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- Bu sınıf, aracılık edilen yolcu taşıma hizmetlerini sağlayan aracı olmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi yoluyla yolcu taşımacılığına aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon, yolcu taşıma hizmetinin müşterisinden veya sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.
- yolcuların araç rezervasyonu yapmasına olanak tanıyan çevrim içi araç paylaşım platformlarının işletilmesi
- yolcuların kara, su veya hava taşımacılığı satın almasına aracılık hizmetlerinin sağlanması
- gemilerde ve hava taşıtlarında yolcu koltuklarının aracılığı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- ulaşım sağlanmadan telsiz vb. ile iletişim kurarak ulaşıma aracılık edilmesi
- yolcu taşımacılığına yönelik ücrete dayalı rezervasyon hizmetlerinin sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- taksi işletmeciliği ve kara yoluyla diğer yolcu taşımacılığı, bkz. 49.3
- demir yolu, gemi ve uçak ile yük taşımacılığında aracılık, bkz. 52.31
- insanların daha sonra kullanacakları bir aracı (araba, bisiklet, vb.) kiralamalarına olanak tanıyan çevrimiçi platform faaliyetlerinin işletilmesi, bkz. 77.51
- ek seyahat tavsiyesi veya uzmanlığının yanı sıra rezervasyon hizmetleri sağlayan birimlerin faaliyetleri, bkz. 79.11
- konaklama, seyahat ve yiyecekle ilgili birleşik faaliyetler (örneğin seyahat acenteleri ve tur operatörlerinde olduğu gibi), bkz. 79.11, 79.12.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Yük taşımacılığı aracılığı/forwarding için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı TİO Yetki Belgesi (eski R1/R2 yerine tek TİO — teminat & ÜDY mesleki yönetici şartı)
- Gümrük müşavirliği için Ticaret Bakanlığı Müşavirlik İzin Belgesi; antrepo işletmeciliği için Gümrük Antrepo Açma ve İşletme İzni
- Gıda/soğuk hava deposunda Tarım Bakanlığı Gıda Depo Kayıt/Onay Belgesi + 2. Sınıf GSM Ruhsatı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + UTİKAD / İMEAK DTO (deniz acenteliğinde zorunlu)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- TİO ve antrepo asgari sermaye şartları nedeniyle Limited veya Anonim Şirket fiilen zorunludur; gümrük müşavirlikleri özel ortaklık yapısındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Deniz ve hava limanlarında yapılan gemi/uçak yükleme-boşaltma, ardiye ve kılavuzluk hizmetleri KDVK m. 13/b gereği %0 KDV kapsamındadır.
- Gümrüklü antrepo içinde yapılan ihracat/ithalat bekleme ve taşıma organizasyonu istisnaları (KDVK m. 16 & 14) fatura bazlı belgelendirmeye tabidir.
- Kendi stoğu olmadan yalnızca fulfillment depo kiralayan e-ticaret firmaları (47.xx) vs fulfillment depo işletmecisi (52.10) ayrımı VUK yoklamasında net tutulmalıdır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile yeni 52.3 Aracılık/Organizasyon Grubu (52.31 yük forwarding, 52.32 yolcu aracılığı) kuruldu! AB Birliği Gümrük Kodu (UCC — Reg. (EU) 952/2013, AEO Yetkilendirilmiş Yükümlü, ICS2 ön varış güvenliği) uygulanır.
ABD NAICS 493 (Warehousing/3PL) ve 4885 (Freight Arrangement) kapsamındadır. Deniz forwarding (NVOCC/OFF) için FMC OTI Licence + $75k–$150k Bond, hava kargoda TSA IAC (Indirect Air Carrier), kara aracılığında FMCSA Broker MC Authority ($75k BMC-84 Bond), gümrükte CBP Customs Broker License zorunludur!
HMRC Gümrük CDS / Bonded Warehouse (ETS / Type A/C) onayları, UK AEO statüsü ve BIFA ticaret şartları altında UK SIC 52xxx tescili kullanılır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Özmal aracıyla fiilen taşıma yapan kamyoncu (49.41) ile taşıma faturasını alıp alt nakliyecilere yönlendiren freight forwarder (52.31) NACE kodu farklıdır.
- TİO Yetki Belgesi almadan yurt içi/dışı yük komisyonculuğu faturası düzenlemek Ulaştırma Bakanlığı denetiminde idari para cezasına neden olur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Yolcu taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Yolcu taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düzenli aylık depo/fulfillment faturalaması; Stripe ve yerel PSP’lerde düşük risk profili.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 52.31 — Güncel NACE Rev. 2.1 Yük Aracılığı → | 2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle uluslararası freight forwarding ve yük komisyonculuğu doğrudan 52.31 koduna taşınmıştır. | Türkiye’de her iki kodda da TİO Yetki Belgesi (ve gümrük müşavirliğinde Ticaret Bakanlığı izin belgesi) gereklidir. |
52.31 — Yük taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 52.31 (Yük taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
52.10 — Depolama ve ambarlama
NACE Rev. 2.1 52.10 (Depolama ve ambarlama) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
52.21 — Kara taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 52.21 (Kara taşımacılığını destekleyici hizmet faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 10 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- H Ulaştırma ve Depolama
- 52 Depolama, ambarlama ve taşımacılık için destekleyici faaliyetler
- 52.3 Taşımacılık için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 52.32 Yolcu taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 52.32 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
52.32 (Yolcu taşımacılığına yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, aracılık edilen yolcu taşıma hizmetlerini sağlayan aracı olmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi yoluyla yolcu taşımacılığına aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon, yolcu taşıma hizmetinin müşterisinden veya sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.; yolcuların araç rezervasyonu yapmasına olanak tanıyan çevrim içi araç paylaşım platformlarının işletilmesi; yolcuların kara, su veya hava taşımacılığı satın almasına aracılık hizmetlerinin sağlanması. Başlıca uygulayıcılar: E-ticaret fulfillment merkezleri, soğuk hava depoları ve A/C tipi gümrüklü antrepolar; Uluslararası forwarding (freight forwarder / deniz-hava-kara taşıma organizatörleri) ve gümrük müşavirleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 52.32 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
52.32 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 52.32.00 [Az Tehlikeli]).
52.32 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + UTİKAD / İMEAK DTO (deniz acenteliğinde zorunlu) / TİO ve antrepo asgari sermaye şartları nedeniyle Limited veya Anonim Şirket fiilen zorunludur; gümrük müşavirlikleri özel ortaklık yapısındadır.. İzin/Ruhsat: Yük taşımacılığı aracılığı/forwarding için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı TİO Yetki Belgesi (eski R1/R2 yerine tek TİO — teminat & ÜDY mesleki yönetici şartı) Vergi/Teşvik: Deniz ve hava limanlarında yapılan gemi/uçak yükleme-boşaltma, ardiye ve kılavuzluk hizmetleri KDVK m. 13/b gereği %0 KDV kapsamındadır.
52.32 ile en sık karıştırılan 52.31 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
52.31 — Güncel NACE Rev. 2.1 Yük Aracılığı: 2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle uluslararası freight forwarding ve yük komisyonculuğu doğrudan 52.31 koduna taşınmıştır. Vergisel/hukuki etki: Türkiye’de her iki kodda da TİO Yetki Belgesi (ve gümrük müşavirliğinde Ticaret Bakanlığı izin belgesi) gereklidir.
52.32 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
52.32 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 485210 (Interurban and Rural Bus Transportation), 485310 (Taxi and Ridesharing Services), 485320 (Limousine Service) • İngiltere UK SIC 2007: 49320 (Taxi operation), 52290 (Other transportation support activities), 79110 (Travel agency activities) • BM ISIC Rev. 5: 5232 • Sanal POS MCC 4225 (Umumi Antrepoculuk ve Depolama).
52.32 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 52.32, eski NACE Rev. 2 sürümünde 49.32 (Taksi taşımacılığı), 52.29 (Taşımacılığı destekleyici diğer faaliyetler) koduna karşılık gelir.