71.11 — Mimarlık faaliyetleri
71.11, ruhsatlı bina tasarımı, kentsel planlama ve peyzaj mimarlığı bürolarını kapsar; Türkiye’de belediye ruhsat projesi imzası için TMMOB Mimarlar Odası Büro Tescil Belgesi (BTB) zorunlu olup yurt dışı mimari projeler %80 KVK 10/1-ğ indirimine hak kazanır.
Eurostat • v2.1
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
NAICS 541310 • SIC 71111 • ISIC 7110
MCC 8911
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11)
- İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12)
- Yapı denetim kuruluşları, akredite kalibrasyon/malzeme test laboratuvarları ve TÜVTÜRK/tahribatsız muayene firmaları (71.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
5- inşaat tasarımı ve teknik resim
- şehir ve bölge planlaması ve peyzaj mimarlığı
- mimari danışmanlık faaliyetleri
- kültürel miras varlıklarının konservasyonunu ve restorasyonunu destekleyen mimari faaliyetler
- iç mimari, yani bir binanın iç yapısının ve düzeninin yeniden tasarlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- tarihi ve arkeolojik alanların ve binaların yenilenmesi, restorasyonu, yeniden inşası ve güçlendirilmesi, bkz. 43.99
- bilgisayar danışmanlarının faaliyetleri, bkz. 62.20
- tarihi yapıların konservasyonunun planlanması veya denetlenmesi, bkz. 71.12
- iç tasarım faaliyetleri, bkz. 74.13
- kültürel mirasın konservasyonu, restorasyonu ve diğer destek faaliyetleri, bkz. 91.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur!
- Yapı Denetim Kuruluşları (71.12 / 71.20): Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yapı Denetimi İzin Belgesi (havuz dağıtım sistemi + hisse sahiplerinin 100% mimar/mühendis olma şartı!)
- Teknik test, periyodik kaldırma/basınçlı kap muayenesi ve çevre laboratuvarları (71.20) için TÜRKAK TS EN ISO/IEC 17020 / 17025 Akreditasyonu ve Bakanlık/İŞGÜM Yetki Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- TMMOB Odaları / ÇŞİDB Yapı Denetim / TÜRKAK
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
- BELİRLENMİŞ ALICILARA 9/10 KDV TEVKİFATI: Kamu kurumları, bankalar, BIST şirketleri gibi belirlenmiş alıcılara kesilen etüt, plan-proje, mühendislik, danışmanlık ve yapı denetim faturalarında 9/10 KDV tevkifatı uygulanır (tüm yapı denetim hizmetlerinde tüm KDV mükelleflerine karşı 9/10 tevkifat geçerlidir!).
- Serbest meslek (GVK m. 65) olarak çalışan solo mimar/mühendisler e-SMM’de %20 stopaj uygular.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Mesleki Yeterliliklerin Tanınması Direktifi (2005/36/EC), Eurocodes yapısal tasarım standartları, AB Uygunluk Değerlendirme Kuruluşları (NANDO Notified Bodies — 71.20 CE testleri) ve Kamu Alımları mimari yarışma kuralları uygulanır.
ABD NAICS 5413 (541310 Architecture, 541330 Engineering, 541380 Testing Labs) kapsamındadır. Tüm eyaletlerde PE (Professional Engineer) veya AIA/NCARB State Architect Licence damgası zorunlu olup çoğu eyalette mühendislik firmaları için PC/PLLC + Certificate of Authorization (COA) gereklidir!
ARB (Architects Registration Board) — "Architect" unvanı kanunen korumalıdır (izinsiz kullanımı suçtur!), RIBA/ICE/IStructE + Building Safety Act Principal Designer sorumluluğu ve laboratuvarlar için UKAS akreditasyonu geçerlidir (UK SIC 71xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Projesini çizmekle kalmayıp bizzat şantiyede inşaatı/taahhüdü yürüten müteahhitler Bölüm 71 değil Bölüm 41/42 (Müteahhitlik) kullanmalıdır; proje tasarımı ve müşavirlik 71’dir.
- TMMOB Büro Tescil Belgesi (BTB) ve imza yetkili mühendis/mimar ortaklığı olmadan belediye ruhsat projelerine yasal imza atılamaz.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Mimarlık faaliyetleri ve mimari danışmanlık faaliyetleri (bina tasarımı, rölöve, restorasyon) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office / Fiziki Mimarlık Ofisi Uygundur | İncele → | |
| Şehir ve bölge planlama faaliyetleri (nazım imar planı, vaziyet planı vb. dahil) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Peyzaj mimarisi faaliyetleri ve peyzaj konusunda mimari danışmanlık faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Şehir ve bölge planlama faaliyetleri (nazım imar planı, vaziyet planı vb. dahil)
Peyzaj mimarisi faaliyetleri ve peyzaj konusunda mimari danışmanlık faaliyetleri
Mimarlık ve mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Proje ve mühendislik hizmetlerinde temiz B2B profil; yüksek tutarlı ihale hakedişleri sorunsuz geçer.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 74.13 — İç Tasarım / Dekorasyon (NACE 2.1) → | Belediye imar/yapı ruhsatı ve taşıyıcı mimari projeler 71.11; yapısal izin gerektirmeyen iç mekân dekorasyonu ve mobilya yerleşim tasarımı 74.13’tür. | 71.11 TMMOB BTB/SMM tescili gerektirirken, 74.13 iç mekân tasarımı TMMOB tescili olmadan ticari/bireysel yapılabilir (ancak TMMOB iç mimarlık yetkisi olanlar 74.13’te dikkatli unvan kullanmalıdır). |
| 71.12 — Mühendislik ve Teknik Danışmanlık → | Mimari estetik, plan ve kentsel tasarım 71.11; statik betonarme, mekanik, elektrik ve jeoloji mühendisliği projeleri 71.12’dir. | Her ikisi de %80 hizmet ihracatı vergi indirimine ve belirlenmiş alıcılara 9/10 KDV tevkifatına tabidir. |
71.12 — Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık
NACE Rev. 2.1 71.12 (Mühendislik faaliyetleri ve ilgili teknik danışmanlık) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 11 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
71.20 — Teknik test ve analiz faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 71.20 (Teknik test ve analiz faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 10 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 71.11 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
71.11 (Mimarlık faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: inşaat tasarımı ve teknik resim; şehir ve bölge planlaması ve peyzaj mimarlığı; mimari danışmanlık faaliyetleri. Başlıca uygulayıcılar: Mimarlık ofisleri, iç mimari proje ve şehir/bölge planlama büroları (71.11); İnşaat, elektrik, makine, jeoloji, harita ve çevre mühendisliği proje/müşavirlik firmaları (71.12).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 71.11 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
71.11 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 71.11.01 [Az Tehlikeli], 71.11.02 [Az Tehlikeli], 71.11.04 [Az Tehlikeli]).
71.11 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + İlgili TMMOB Odası Büro Tescil Belgesi (BTB / İTB) + HİB (Proje ihracatçıları) / Serbest Mimar/Mühendis SMM belgesi ile şahıs/serbest meslek bürosu açabilir (ancak 4708 Yapı Denetim Ltd/A.Ş. şarttır).. İzin/Ruhsat: Resmi proje/statik/elektrik/tesisat/harita imzası atacak her büro için ilgili TMMOB Odasından (Mimarlar/İMO/EMO/MMO/HKMO) Serbest Müşavirlik ve Mühendislik (SMM) & Büro Tescil Belgesi (BTB) + diploma/ortaklık hisse şartı zorunludur! Vergi/Teşvik: %80 MİMARLIK & MÜHENDİSLİK İHRACATI İNDİRİMİ (KVK 10/1-ğ / GVK 89/13): Yurt dışındaki projeler için Türkiye’den üretilen mimarlık, mühendislik ve ürün testi/sertifikasyon hizmetlerinden elde edilen safi kazancın %80’i (bedelin Türkiye’ye getirilmesi şartıyla) gelir/kurumlar vergisinden düşülür + %0 KDV (KDVK 11/1-a)!
71.11 ile en sık karıştırılan 74.13 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
74.13 — İç Tasarım / Dekorasyon (NACE 2.1): Belediye imar/yapı ruhsatı ve taşıyıcı mimari projeler 71.11; yapısal izin gerektirmeyen iç mekân dekorasyonu ve mobilya yerleşim tasarımı 74.13’tür. Vergisel/hukuki etki: 71.11 TMMOB BTB/SMM tescili gerektirirken, 74.13 iç mekân tasarımı TMMOB tescili olmadan ticari/bireysel yapılabilir (ancak TMMOB iç mimarlık yetkisi olanlar 74.13’te dikkatli unvan kullanmalıdır).
71.11 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
71.11 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541310 (Architectural Services), 541320 (Landscape Architectural Services), 541330 (Engineering Services) • İngiltere UK SIC 2007: 71111 (Architectural activities), 71112 (Urban planning and landscape architectural activities) • BM ISIC Rev. 5: 7110 • Sanal POS MCC 8911 (Mimarlık, Mühendislik ve Teknik Müşavirlik).
71.11 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 71.11, eski NACE Rev. 2 sürümünde 71.11 (Mimarlık faaliyetleri) koduna karşılık gelir.