74.14 — Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.14 (Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
NAICS 541410 • SIC 74100 • ISIC 7410
MCC 7333
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
0—
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- animasyonlar için bilgisayar tarafından üretilen grafiklerin tasarımı, bkz. 59.11.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri (endüstriyel ürün ve moda tasarım, iç tasarım ve grafik tasarım faaliyetleri hariç) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
74.11 — Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.11 (Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
74.12 — Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.12 (Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
74.13 — İç tasarım faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.13 (İç tasarım faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 74 Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- 74.1 Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
- 74.14 Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 74.14 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
74.14 (Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: 74.14 faaliyet başlığı (Diğer uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri). Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 74.14 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
74.14 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 74.14.00 [Az Tehlikeli]).
74.14 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
74.14 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
74.14 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541410 (Interior Design Services), 541420 (Industrial Design Services), 541430 (Graphic Design Services) • İngiltere UK SIC 2007: 74100 (specialised design activities) • BM ISIC Rev. 5: 7410 • Sanal POS MCC 7333 (Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım).
74.14 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 74.14, eski NACE Rev. 2 sürümünde 74.10 (Uzmanlaşmış tasarım faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
74.14 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: animasyonlar için bilgisayar tarafından üretilen grafiklerin tasarımı, bkz. 59.11..