84.22 — Savunma faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 84.22 (Savunma faaliyetleri); Bölüm 84 çerçevesinde T.C. Anayasası (İdarenin Kanuniliği İlkesi m. 123) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 2 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Bir bütün olarak topluma hizmetlerin sağlanması
NAICS 922190 • SIC 84220 • ISIC 8422
MCC 9399
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11)
- Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30)
- Türk Silahlı Kuvvetleri, adliyeler/mahkemeler, Emniyet, itfaiye ve vergi/gümrük idareleri (84.2)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- askeri savunma işlerinin ve aşağıdakiler gibi kara, deniz, hava ve uzay savunma kuvvetlerinin yönetimi, denetimi ve çalıştırılması: kara kuvvetleri, donanma ve hava kuvvetleri; mühendislik, sevkiyat, muhabere, istihbarat, malzeme, personel ve diğer savaş gücü dışındaki kuvvetler ve diğer kuvvetler; yedek ve yardımcı savunma kuvvetleri; askeri lojistik (teçhizat, yapı, kaynak ve benzerlerinin sağlanması); arazideki askeri personel için sağlık faaliyetleri
- sivil savunma kuvvetlerinin idaresi, çalıştırılması ve desteklenmesi
- acil durum planlarının hazırlanmasına ve sivil kurumların ve nüfusun dahil olduğu tatbikatların gerçekleştirilmesine destek
- savunma ile bağlantılı araştırma ve geliştirme politikalarının ve ilgili fonların idare edilmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
6- araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri, bkz. bölüm 72
- yabancı ülkelere askeri yardım sağlanması, bkz. 84.21
- askeri mahkemelerin faaliyetleri, bkz. 84.23
- barış dönemlerinde yaşanan felaketlerde yurtiçi acil durumlarda kullanılmak üzere kaynak sağlanması, bkz. 84.24
- askeri okulların, kolejlerin ve akademilerin eğitim faaliyetleri, bkz. 85.40
- askeri hastanelerin faaliyetleri, bkz. 86.10.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez!
- Belediye iktisadi teşebbüsleri (BİT — ör. İSPARK, BELTAŞ, halk ekmek) kamu sermayeli TTK şirketi olduklarından kendi iş konularına göre (49/56/10/81 vb.) ticari NACE kodları kullanır, 84.xx kullanmaz.
- 6331 s.K. kamu kurumları için 01.01.2025 itibarıyla zorunlu İSG kapsamına tam dahil olmuştur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- DETSİS & Sayıştay Denetimi
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
- Devlete/belediyeye dışarıdan IT, temizlik, güvenlik veya inşaat hizmeti veren özel yükleniciler kendi NACE kodlarını (62/81/80/41) seçer.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA 2010 — Reg. (EU) 549/2013 S.13 Genel Devlet Sektörü), AB Kamu İhale Direktifi 2014/24/EU ve Eurostat COFOG harcama sınıflaması ile birebir eşleşir.
ABD NAICS 92 (Public Administration: 921–928) kapsamındadır. Federal OMB / SAM.gov kurum kayıtları, FOIA (Bilgi Edinme), devlet tahvili (Municipal Bonds) ve kamu bütçe standartları (GASB/FASAB) uygulanır.
ONS Public Sector Classification (Central Government / Local Authorities), Freedom of Information Act 2000 ve Public Contracts Regulations / Procurement Act 2023 uygulanır (UK SIC 84xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kamu kurumlarına ihale/yazılım/danışmanlık satan bir özel şirket, "müşterim kamu" diyerek 84.11 seçerse hatalı kod kullanmış olur — kendi faaliyet kodu seçilmelidir (62.10, 41.00 vb.).
- Özel itfaiye/güvenlik veya özel sosyal sigorta/BES hizmeti (65.30) de Bölüm 84’e dahil değildir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Askeri savunma hizmetleri (silahlı kuvvetler ve savunma ile ilgili idari hizmetler) | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| Sivil savunma hizmetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yalnızca kamu idareleri, belediyeler ve yetkili kamu harç tahsilat portalları için tahsis edilen MCC kodudur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
84.21 — Dışişleri ile ilgili hizmetler
NACE Rev. 2.1 84.21 (Dışişleri ile ilgili hizmetler) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
84.23 — Adalet ve yargı organlarının faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 84.23 (Adalet ve yargı organlarının faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
84.24 — Kamu düzeni ve güvenliği ile ilgili faaliyetler
NACE Rev. 2.1 84.24 (Kamu düzeni ve güvenliği ile ilgili faaliyetler) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 84.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
84.22 (Savunma faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: askeri savunma işlerinin ve aşağıdakiler gibi kara, deniz, hava ve uzay savunma kuvvetlerinin yönetimi, denetimi ve çalıştırılması: kara kuvvetleri, donanma ve hava kuvvetleri; mühendislik, sevkiyat, muhabere, istihbarat, malzeme, personel ve diğer savaş gücü dışındaki kuvvetler ve diğer kuvvetler; yedek ve yardımcı savunma kuvvetleri; askeri lojistik (teçhizat, yapı, kaynak ve benzerlerinin sağlanması); arazideki askeri personel için sağlık faaliyetleri; sivil savunma kuvvetlerinin idaresi, çalıştırılması ve desteklenmesi; acil durum planlarının hazırlanmasına ve sivil kurumların ve nüfusun dahil olduğu tatbikatların gerçekleştirilmesine destek. Başlıca uygulayıcılar: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11); Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 84.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
84.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 2 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 84.22.05 [Az Tehlikeli], 84.22.06 [Az Tehlikeli]).
84.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir) / Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.. İzin/Ruhsat: ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez! Vergi/Teşvik: 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
84.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
84.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 922190 (Other Justice, Public Order, and Safety Activities), 928110 (National Security) • İngiltere UK SIC 2007: 84220 (Defence activities) • BM ISIC Rev. 5: 8422 • Sanal POS MCC 9399 (Kamu Hizmetleri ve Devlet Kurumları).
84.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 84.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 84.22 (Savunma faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
84.22 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri, bkz. bölüm 72; yabancı ülkelere askeri yardım sağlanması, bkz. 84.21; askeri mahkemelerin faaliyetleri, bkz. 84.23.