23 — Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı
Manufacture of other non-metallic mineral products
NACE Rev. 2.1 Bölüm 23: Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı. Üst sektör: Kısım C (İmalat).
3 Haneli Alt Gruplar 23
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Çimento, hazır beton ve büyük taş/seramik fabrikalarında ÇED kararı, Çevre İzin/Lisans (Hava Emisyon) ve 1./2. Sınıf GSM Ruhsatı
- Yapı malzemeleri (hazır beton, çimento, tuğla, seramik, ısıcam) için CE İşareti ve Performans Beyanı (DoP) + G İşareti
- Silika tozu ve asbest/elyaf maruziyetine karşı periyodik akciğer grafisi ve toz ölçümü (6331)
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / Ticaret Odası + Çimento/Mermer/Seramik İhracatçı Birliği + Sanayi Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Küçük mermer atölyesi/mezar taşı işleri Esnaf Odası (5362 s.K.)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Hazır beton ve inşaat malzemesi tedarikinde yüksek ciro/vade yapısından dolayı e-İrsaliye ve e-Fatura zorunluluk eşikleri hızla aşılır.
- Sanayi Sicil sahipleri KVK m. 32/7 1 puan indirim + KDV 13/d yatırım makinesi istisnasından yararlanır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Çimento ve seramik fırınları AB ETS Emisyon Ticareti Sistemine ve AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizmasına (CBAM — Reg. (EU) 2023/956) doğrudan dahildir (çimento klinkeri CBAM raporlamasına tabidir). Yapı malzemelerinde CPR (EU) 2024/3110 CE zorunludur.
ABD NAICS 327 kapsamında yer alır. OSHA Respirable Crystalline Silica Standard (29 CFR 1910.1053) ve EPA Portland Cement NESHAP cıva/partikül emisyon sınırları zorunludur.
UKCA / CE Yapı Malzemeleri (BSI/UKAS onaylı standartlar), UK ETS/CBAM (2027) ve HSE Silika/COSHH maruziyet kontrolleri uygulanır (UK SIC 23xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Ocaktan mermer bloğu çıkarmak 08.11 iken, mermer bloklarını kesip parlatarak tezgâh/fayans yapmak 23.70 sınıfındadır.
- Çimento ihracatı yapan Türk üreticilerin CBAM kapsamında gömülü emisyon verisi beyan etmemesi AB sınırında cezalı karbon sertifikası maliyeti doğurur.
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 23 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 23 (Diğer metalik olmayan mineral ürünlerin imalatı) toplam 8 grup ve 24 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 23 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.