56.30.05 — Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)
56.30, kahve dükkânları (üçüncü nesil coffee shop), kıraathane/çay ocağı, bar, pub ve kokteyl salonlarını kapsar; alkollü içki sunumunda Belediye İçkili Yer Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkol Satış Belgesi zorunlu olup içkide KDV %20’dir.
4 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
Geleneksel Girişimci Destek Programı
2005/9207 BKK İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatları Yönetmeliği & İlgili Bakanlık Mevzuatı
MCC 5812
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri
- Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2)
- Kahvehane, çay bahçesi, kahve dükkânı, pub, bar ve gece kulüpleri (56.30)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
9- Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)
- Bu sınıf ağırlıklı olarak tesislerde hemen tüketime yönelik içeceklerin servis edilmesini kapsamaktadır. Faaliyetler canlı müzik ve dans aktivitelerinin sağlanmasını içerebilir.
- barlar
- kokteyl salonları
- birahaneler
- kahve salonları
- çay salonları
- meyve suyu barları
- seyyar içecek hizmeti.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- ayrı birimler tarafından yürütüldüğünde, tren veya gemi gibi ulaşım araçlarındaki bar faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
5- paketlenmiş/hazır içeceklerin yeniden satılması, bkz. 47
- otomatik satış makineleri (otomatlar) yoluyla içeceklerin perakende satışı, bkz. 47.2
- belirli bir süre için müşteriyle yapılan sözleşmeye dayalı düzenlemelere bağlı olarak içecek hazırlama ve tedarikinin sağlanması, bkz. 56.22
- konser salonları ve müzik mekanlarının işletilmesi, bkz. 90.31
- içecek servisinin ana faaliyet olmadığı dans pistlerinin işletilmesi, bkz. 93.29.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi
- Tarım ve Orman Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi (5996 s.K.) — bulut mutfak (dark kitchen) dahi olsa fiziki mutfakta zorunlu!
- Alkollü restoran/barda İçkili Yerler Bölgesi tespiti + TADB Açık Alkollü İçki Satış Belgesi; canlı müzik varsa Belediye Canlı Müzik İzni; Catering (56.21) üretim kapasitesine göre Gıda Mühendisi istihdamı
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır
Doğrudan tüketiciye veya yemekhaneye sunum sanayi sayılmaz; ambalajlı/toptan donuk gıda üretimi Bölüm 10 kapsamındadır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart- KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
- 200 Milyon TL / yıllık hasılat eşiği ve işletme niteliğine göre masada servis yapan restoranlar e-Adisyon ve Yeni Nesil ÖKC kullanmak zorundadır.
- Yemek kartları (Multinet, Sodexo/Pluxee, Ticket, Setcard) ve online yemek platformları (Yemeksepeti/GetirYemek/Trendyol Yemek) komisyon faturalarındaki KDV + %1 e-ticaret stopajı (platform üzerinden satışlar için) mutabakatı önem taşır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Gıda Hijyeni Tüzüğü (EC 852/2004 — HACCP), Alerjen Etiketleme (14 alerjenin menüde/personelde bildirilmesi zorunluluğu, EU 1169/2011) ve AB Tek Kullanımlık Plastik Yasağı (plastik pipet/çatal-bıçak, (EU) 2019/904) uygulanır.
ABD NAICS 722 kapsamındadır. Yerel County Health Department Food Service Permit + ServSafe Food Handler/Manager sertifikaları, eyalet Liquor License (alkol), IRS Form 8027 bahşiş beyanı + FICA Tip Credit ve OSHA mutfak güvenliği geçerlidir (Not: ASLA Delaware C-Corp/VC yapısına zorlanmaz; yerel State LLC yaygındır!).
Local Council Food Business Registration (açılıştan min. 28 gün önce, FHRS hijyen puanı), Natasha’s Law (PPDS paketli sandviç/tatlılarda tam içerik & alerjen etiketi) ve Premises Licence (alkol veya saat 23:00 sonrası sıcak yemek satışı — Licensing Act 2003) şarttır (UK SIC 56xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Sadece paket servisi yapan "bulut mutfak" (ghost kitchen) işletmelerinde müşteri oturma alanı olmasa bile Belediye Ruhsatı (GSM/Sıhhi) ve 5996 Gıda Kayıt Belgesi zorunludur — ev mutfağında ruhsatsız üretim yasaktır.
- NACE Rev. 2.1’de restoran/kafe/seyyar yemek hizmeti (56.11) ile yemek dağıtım/restoran aracılık platformları (56.40) birbirinden ayrılmıştır!
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
1 çalışan dahi istihdam edildiğinde ilk günden itibaren İSG-KATİP üzerinden B sınıfı (geçici yetkiyle C) İSG uzmanı ve İşyeri Hekimi sözleşmesi yapmak zorunludur.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Sanal ofis veya salt ev adresiyle vergi dairesi yoklamasından ve belediye ruhsat denetiminden geçilemez. Faaliyet niteliğine göre Sıhhi Müessese veya 1./2./3. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı, tapu/yapı kullanma (iskân) uyumu, itfaiye uygunluk raporu ve işyeri fiili donanımı ibraz edilmelidir.
Şahıs mülkünden kiralanan fiziki işyeri için GVK m. 94/5 uyarınca aylık net kiranın brütleştirilmiş tutarı üzerinden %20 kira stopajı beyan edilir (kurumsal/şirket mülklerinden kiralamada stopaj yerine +%20 KDV’li kira faturası düzenlenir).
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 4 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 4 yılda bir plan (her 40 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 2 yılda bir en az 12 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 3 yılda bir (hekim min. 10 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | 1+ çalışandan itibaren min. B sınıfı uzman (20 dk/çalışan/ay) + Hekim (10 dk) | 6331 s.K. m. 6; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüz yüze POS ve yemek kartı (Sodexo/Pluxee, Multinet, Ticket) entegrasyonlarında düşük riskli temel restoran kodu.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 56.11 — Lokanta ve Yemek Ağırlıklı Kafe → | Ana cirosu yiyecek/yemek olan bistrolar 56.11; ana faaliyeti kahve/meşrubat/alkollü içecek hazırlayıp sunmak olan işletmeler 56.30’dur. | Kahve/meşrubat %10 KDV taşırken alkollü içecek satışları %20 KDV oranına ve TADB denetimine tabidir. |
56.11.01 — Genel lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.01 (Genel lokanta ve restoranların (içkili ve içkisiz) faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
56.11.02 — Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.02 (Çorbacıların ve işkembecilerin faaliyetleri (imalatçıların faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
56.11.03 — Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 56.11.03 (Döner, ciğer, kokoreç, köfte ve kebapçıların faaliyeti (garson servisi sunanlar ile self servis sunanlar dahil; imalatçıların ve al götür tesislerin faaliyetleri ile seyyar olanlar hariç)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 56.30.05 Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 56.30.05 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
56.30.05 (Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz)) şu faaliyetleri kapsar: Gazino, gece kulübü, taverna, diskotek, kokteyl salonları, vb. yerlerde içecek sunum faaliyetleri (alkollü-alkolsüz); Bu sınıf ağırlıklı olarak tesislerde hemen tüketime yönelik içeceklerin servis edilmesini kapsamaktadır. Faaliyetler canlı müzik ve dans aktivitelerinin sağlanmasını içerebilir.; barlar. Başlıca uygulayıcılar: Lokanta, restoran, kebapçı, pastane-kafe, fast-food ve bulut mutfak (dark/ghost kitchen) işletmeleri; Toplu yemek üretim (catering), okul/fabrika yemekhanesi ve etkinlik ikram şirketleri (56.2).
56.30.05 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
56.30.05 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 4 yılda bir risk değerlendirmesi; Tehlikeli sınıfta işveren kendi İSG hizmetini yürütemez (e-sertifika muafiyeti yoktur). İlk sigortalı çalışan işe girişiyle birlikte OSGB veya tam/kısmi süreli İSG profesyoneli görevlendirilmesi ve İSG-KATİP onayı zorunludur.). İşyeri statüsü: Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.
56.30.05 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya TSO (5174 s.K.) / Lokantacılar / Kahveciler / Pastacılar Esnaf Odası (5362 s.K.) — şahıs işletmeleri yaygındır. İzin/Ruhsat: Belediye İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + apartman altı pişirme varsa kat malikleri muvafakati ve çatı üstü baca sistemi Vergi/Teşvik: KDV AYRIMI KRİTİKTİR (Mayıs 2024 KDVK Genel Tebliği Değişikliği): Kafeterya, lokanta ve pastanelerde sunulan yeme-içme hizmetlerinde genel KDV %10, ancak alkollü içeceklerde %20 uygulanır; ayrıca lokanta/kafe kendi ürettiği veya dışarıdan aldığı %1 KDV’li gıdayı masaya/pakete satsa dahi yeme-içme hizmeti statüsünde %10 KDV uygular!
56.30.05 ile en sık karıştırılan 56.11 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
56.11 — Lokanta ve Yemek Ağırlıklı Kafe: Ana cirosu yiyecek/yemek olan bistrolar 56.11; ana faaliyeti kahve/meşrubat/alkollü içecek hazırlayıp sunmak olan işletmeler 56.30’dur. Vergisel/hukuki etki: Kahve/meşrubat %10 KDV taşırken alkollü içecek satışları %20 KDV oranına ve TADB denetimine tabidir.
56.30.05 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
56.30.05 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5812 (Yeme-İçme Yerleri ve Restoranlar).
56.30.05 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: paketlenmiş/hazır içeceklerin yeniden satılması, bkz. 47; otomatik satış makineleri (otomatlar) yoluyla içeceklerin perakende satışı, bkz. 47.2; belirli bir süre için müşteriyle yapılan sözleşmeye dayalı düzenlemelere bağlı olarak içecek hazırlama ve tedarikinin sağlanması, bkz. 56.22.