74.30.12 — Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri (Yeminli tercümanlık büroları, simultane ve yazılı çeviri)
74.30, yazılı çeviri, noter yeminli belge tercümesi, simultane/ardıl sözlü tercüme ve yazılım/oyun yerelleştirme (localization) ajanslarını kapsar; Sanal Ofis %100 uygundur ve resmi evrak tasdikinde Noterlik Yemin Zaptı aranır.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Geleneksel Girişimci & Yurt Dışı Çeviri Hizmet İhracatı Teşviki
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 7333
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri (Yeminli tercümanlık büroları, simultane ve yazılı çeviri)
- işaret dili de dahil olmak üzere sözlü veya yazılı tüm dillerin tercümesi ve yorumlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- çeviri yazılımı yayımlamak, bkz. 58.29
- çeviri araçlarının geliştirilmesi ve çeviri motorlarının eğitimi, bkz. 62.10
- dil öğretimi faaliyetleri, bkz. 85.59.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
Sanal Ofis ve Ev Ofis- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.
KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 58.21 — Oyun Yayımlama → | Oyunun kendi stüdyonuzca yayımlanması 58.21; küresel oyunların dillerine yerelleştirme (LQA/çeviri) hizmeti vermek 74.30’dur. | Yurt dışı firmalara tercüme/yerelleştirme ihracı %0 KDV (KDVK 11/1-a) uygulanır; ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi tercüme hizmetini kapsamaz. |
74.11.00 — Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 74.11.00 (Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
74.12.00 — Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri
Türkiye 6 haneli NACE kodu 74.12.00 (Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
74.13.00 — İç tasarım faaliyetleri (iç mimarların faaliyetleri dahil)
Türkiye 6 haneli NACE kodu 74.13.00 (İç tasarım faaliyetleri (iç mimarların faaliyetleri dahil)). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 74.30.12 Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri (Yeminli tercümanlık büroları, simultane ve yazılı çeviri)
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 74.30.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
74.30.12 (Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri (Yeminli tercümanlık büroları, simultane ve yazılı çeviri)) şu faaliyetleri kapsar: Tercüme ve sözlü tercüme faaliyetleri (Yeminli tercümanlık büroları, simultane ve yazılı çeviri); işaret dili de dahil olmak üzere sözlü veya yazılı tüm dillerin tercümesi ve yorumlanması.. Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
74.30.12 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
74.30.12 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Sanal Ofis ve Ev Ofis. KOSGEB durumu: KOSGEB Geleneksel Girişimci & Yurt Dışı Çeviri Hizmet İhracatı Teşviki.
74.30.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
74.30.12 ile en sık karıştırılan 58.21 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
58.21 — Oyun Yayımlama: Oyunun kendi stüdyonuzca yayımlanması 58.21; küresel oyunların dillerine yerelleştirme (LQA/çeviri) hizmeti vermek 74.30’dur. Vergisel/hukuki etki: Yurt dışı firmalara tercüme/yerelleştirme ihracı %0 KDV (KDVK 11/1-a) uygulanır; ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi tercüme hizmetini kapsamaz.
74.30.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
74.30.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 7333 (Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım).
74.30.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: çeviri yazılımı yayımlamak, bkz. 58.29; çeviri araçlarının geliştirilmesi ve çeviri motorlarının eğitimi, bkz. 62.10; dil öğretimi faaliyetleri, bkz. 85.59..