İçeriğe atla
UN ISIC Rev. 5 7220 722 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

7220 — Sosyal bilimlerle ve beşeri bilimlerle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri

UN ISIC Rev. 5 7220 (Sosyal bilimlerle ve beşeri bilimlerle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri); Bölüm 72 çerçevesinde 5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun hükümlerine göre sınıflandırılır.

01 / Standart & Revizyon
UN ISIC Rev. 5

UNSD • v5.0

02 / Üst Hiyerarşi
722

Sosyal bilimlerle ve beşeri bilimlerle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri

03 / Eşleşen Standartlar
2

NAICS 541720

04 / Alt Kod & Kapsam
3 Madde

MCC 8731

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Resmi üst sınıf faaliyet notları şuradan devralınmıştır: TÜİK NACE Rev. 2.1 72.20

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Biyoteknoloji, ilaç keşfi, nanotech, yapay zekâ ve mühendislik Ar-Ge şirketleri (72.10)
  • Sözleşmeli Ar-Ge laboratuvarları (CRO) ve üniversite spin-off teknoloji girişimleri
  • Ekonomi, sosyoloji, arkeoloji ve beşeri bilimler araştırma enstitüleri (72.20)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

3
  • sosyal bilimlerle ilgili araştırma ve geliştirme, örneğin, ekonomi ve işletme yönetimi; psikoloji ve bilişsel bilimler; eğitim; sosyoloji; kanun; siyaset bilimleri; medya ve iletişim
  • beşeri bilimler ve sanat üzerine araştırma ve geliştirme (örneğin tarih ve arkeoloji; edebiyat ve diller; felsefe)
  • ağırlıklı olarak sosyal bilimler ve beşeri bilimlere ilişkin disiplinler arası araştırma ve geliştirme.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • sosyo-ekonomik ilişkiler konusunda araştırma ve geliştirme.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

1
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 72 • Kısım N

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

5746 sayılı Araştırma, Geliştirme ve Tasarım Faaliyetlerinin Desteklenmesi Hakkında Kanun 4691 sayılı Teknoloji Geliştirme Bölgeleri Kanunu (Teknokent) 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Patent, Faydalı Model & Çalışan Buluşları Yönetmeliği) 6331 sayılı İSG Kanunu (Biyoloji/Kimya Ar-Ge Labları Tehlikeli / Çok Tehlikeli; yazılım/sosyal Az Tehlikeli)

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Sosyal/bilimsel ve masa başı Ar-Ge için genel ticari tescil (Sanal Ofis uygun) yeterlidir; Ar-Ge Merkezi Belgesi (5746) almak için ise min. 15–30 Tam Zaman Eşdeğer Ar-Ge personeli ve fiziki Ar-Ge alanı şarttır.
  • Biyoteknoloji / GDO / İnsan Klinik Araştırmalarında (CRO) TİTCK Klinik Araştırmalar İzni ve Tarım Bakanlığı Biyogüvenlik (5977 s.K.) kuralları zorunludur; deney hayvanı laboratuvarlarında HADİK/Tarım Bakanlığı İzni şarttır.
  • Radyasyon veya tehlikeli kimyasal içeren laboratuvarlar belediye/NDK/Çevre izni alır.

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası veya Sanayi Odası (5174 s.K.)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Ar-Ge hibeleri ve yatırımcı hakları nedeniyle fiilen Anonim veya Limited Şirket olarak kurulur.

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • EN GÜÇLÜ VERGİ KALKANLARI: • %100 Ar-Ge İndirimi (5746 s.K. m. 3): Ar-Ge merkezleri veya TÜBİTAK/KOSGEB destekli Ar-Ge projelerindeki Ar-Ge harcamalarının %100’ü kurumlar vergisinden düşülür; Gelir Vergisi Stopaj Teşviki (%80–%95) ve %50 SGK İşveren Prim Desteği sağlanır! • 4691 Teknokent: Bölge içi Ar-Ge ve yazılım/tasarım çıktılarından doğan kazançlar kurumlar/gelir vergisinden istisnadır + KDV istisnası (teslimler). • Patent İstisnası (5520 KVK m. 5/B): Türkiye’de geliştirilen tescilli patent ve faydalı modellerin lisans/satış/üretim kazancının %50’si kurumlar vergisinden istisnadır!
  • KOSGEB ÖNCELİKLİ SEKTÖR: Bölüm 72, İş Geliştirme Desteği (1.5M+ TL) + TÜBİTAK 1501 / 1507 / 1512 BİGG başlangıç hibeleri (900.000 TL+ sermaye hibe) ile doğrudan desteklenir!

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1 ile eski `72.11 Biyoteknoloji` ve `72.19 Diğer` tek 72.10 Doğa Bilimleri ve Mühendislik Ar-Ge altında birleştirildi! AB’de Horizon Europe hibe kuralları, AB Klinik Araştırmalar Tüzüğü (EU) 536/2014 (CTIS) ve Frascati Kılavuzu Ar-Ge tanımları geçerlidir.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 5417 (541713 Nanotech, 541714 Biotech, 541715 Physical/Engineering, 541720 Social Sciences) kapsamındadır! Federal SBIR / STTR hibe fonları, IRS IRC § 41 R&D Tax Credit (startuplarda yıllık $500k’a kadar payroll tax mahsubu!) ve § 174 5/15-yıllık amortisman kuralı ile NIH/FDA IND izinleri uygulanır.

UK • Companies House / HMRC

Merged R&D Tax Relief Scheme / ERIS (Enhanced R&D Intensive Support): KOBİ yoğun Ar-Ge şirketleri (%30+ Ar-Ge harcaması oranı) nakit vergi iadesi dahil gelişmiş destek alır; ayrıca UK Patent Box (%10 efektif kurumlar vergisi) uygulanır (UK SIC 72xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Ar-Ge çıktısını seri üretime geçirip ticari mal satan fabrika artık yalnızca 72.10 değil ilgili Kısım C İmalat kodunu da ana/tali faaliyetine eklemelidir.
  • Rutin ürün kalite kontrol ve standart laboratuvar testi Ar-Ge (Bölüm 72) değil 71.20 (Teknik Test ve Analiz); pazar/anket araştırması ise 73.20 sınıfındadır.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 8731
Düşük Risk (Hızlı POS Onayı)
Test Laboratuvarları, Ar-Ge ve Mühendislik Ölçüm

B2B kalibrasyon, Ar-Ge ve teknik analiz sözleşmelerinde çok düşük risk.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

UN ISIC Rev. 5 7220 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

7220 (Sosyal bilimlerle ve beşeri bilimlerle ilgili araştırma ve deneysel geliştirme faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: sosyal bilimlerle ilgili araştırma ve geliştirme, örneğin, ekonomi ve işletme yönetimi; psikoloji ve bilişsel bilimler; eğitim; sosyoloji; kanun; siyaset bilimleri; medya ve iletişim; beşeri bilimler ve sanat üzerine araştırma ve geliştirme (örneğin tarih ve arkeoloji; edebiyat ve diller; felsefe); ağırlıklı olarak sosyal bilimler ve beşeri bilimlere ilişkin disiplinler arası araştırma ve geliştirme.. Başlıca uygulayıcılar: Biyoteknoloji, ilaç keşfi, nanotech, yapay zekâ ve mühendislik Ar-Ge şirketleri (72.10); Sözleşmeli Ar-Ge laboratuvarları (CRO) ve üniversite spin-off teknoloji girişimleri.

7220 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası veya Sanayi Odası (5174 s.K.) / Ar-Ge hibeleri ve yatırımcı hakları nedeniyle fiilen Anonim veya Limited Şirket olarak kurulur.. İzin/Ruhsat: Sosyal/bilimsel ve masa başı Ar-Ge için genel ticari tescil (Sanal Ofis uygun) yeterlidir; Ar-Ge Merkezi Belgesi (5746) almak için ise min. 15–30 Tam Zaman Eşdeğer Ar-Ge personeli ve fiziki Ar-Ge alanı şarttır. Vergi/Teşvik: EN GÜÇLÜ VERGİ KALKANLARI: • %100 Ar-Ge İndirimi (5746 s.K. m. 3): Ar-Ge merkezleri veya TÜBİTAK/KOSGEB destekli Ar-Ge projelerindeki Ar-Ge harcamalarının %100’ü kurumlar vergisinden düşülür; Gelir Vergisi Stopaj Teşviki (%80–%95) ve %50 SGK İşveren Prim Desteği sağlanır! • 4691 Teknokent: Bölge içi Ar-Ge ve yazılım/tasarım çıktılarından doğan kazançlar kurumlar/gelir vergisinden istisnadır + KDV istisnası (teslimler). • Patent İstisnası (5520 KVK m. 5/B): Türkiye’de geliştirilen tescilli patent ve faydalı modellerin lisans/satış/üretim kazancının %50’si kurumlar vergisinden istisnadır!

7220 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

7220 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541720 (Research and Development in the Social Sciences and Humanities) • Sanal POS MCC 8731 (Test Laboratuvarları, Ar-Ge ve Mühendislik Ölçüm).

7220 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri, bkz. 73.20..