İçeriğe atla
NACE Rev. 2 08.91 Eski Rev. 2 08.9 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

08.91 — Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği

NACE Rev. 2 08.91 (Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği); Bölüm 08 çerçevesinde 3213 sayılı Maden Kanunu (I. ve II. Grup Madenler) hükümlerine göre sınıflandırılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2

Eurostat • v2.0

02 / Üst Hiyerarşi
08.9

Başka yerde sınıflandırılmamış madencilik ve taş ocakçılığı

03 / Eşleşen Standartlar
4

NAICS 212312 • SIC 08910

04 / Alt Kod & Kapsam
5 Madde

MCC 1442

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Mermer, traverten, granit ve doğal yapı taşı ocakları
  • Kırmataş (agrega), kum, çakıl, kil ve kaolin ocakları
  • Bor, tuz, alçıtaşı (jips) ve endüstriyel mineral üreticileri

Bu Sınıf Şunları Kapsar

5
  • doğal potasyum tuzları ve doğal fosfor madenciliği,
  • saf kükürt madenciliği,
  • pirit ve pirotit madenciliği ve işlenmesi (kavrulması hariç),
  • doğal baryum sülfat ve karbonat (barit ve baryum karbonat), doğal borlar, doğal magnezyum sülfat (kieserit) madenciliği,
  • esas olarak bir çeşit kimyasal kaynak olarak değerlendirilen toprak boyalar ve fluorit madenciliği.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • guano madenciliği (kuş gübresi).

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

3
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 08 • Kısım B 6948 Sanayi Sicili

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

3213 sayılı Maden Kanunu (I. ve II. Grup Madenler) 2872 sayılı Çevre Kanunu & ÇED Yönetmeliği (ek-1 / ek-2 eşikleri) 6331 sayılı İSG Kanunu (Çok Tehlikeli) 2863 sayılı Kültür Varlıkları Kanunu

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • II(a)/II(b) grubu ocaklar için MAPEG İşletme Ruhsatı ve I(a) kum-çakıl için İl Özel İdaresi / Valilik ruhsatı
  • Basamaklı patlatma ve kırma-eleme tesisi için ÇED Raporu + Emisyon Çevre İzni + 1./2. Sınıf GSM Ruhsatı
  • Daimi Nezaretçi (Maden Mühendisi) ve İş Güvenliği Uzmanı ataması

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret ve Sanayi Odası + Sanayi Sicil Belgesi (kırma-eleme/blok kesim varsa 6948 s.K.)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Ticaret Odası veya Esnaf Odası (küçük kum-çakıl ocaklarında nadiren)
Özel Yetkili Kurum / Sicil
MAPEG Ruhsat Sicili

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • 3213 s.K. m. 14 uyarınca I. ve II. grup madenlerde belirlenen Devlet Hakkı ve belediye payı (mücavir alanlarda %0,2) ödenir.
  • Ham blok mermer veya agregayı kesip işlenmiş plaka/tezgâh haline getiren fabrikalar Bölüm 23 (23.70) kapsamında sanayi işletmesi teşviki alır.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

AB İnşaat Ürünleri Tüzüğü (CPR (EU) 305/2011 & 2024/3110) agrega CE standardı (EN 12620 / EN 13242) ve Maden Atıkları Direktifi kapsamındadır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 2123 kapsamında yer alır. MSHA Metal/Nonmetal Quarry Rules (30 CFR Part 56) düzenli denetimi, EPA toz/su deşarj izinleri ve eyalet toprak ıslahı teminatları (reclamation bonds) zorunludur.

UK • Companies House / HMRC

Town and Country Planning mineral izni, Aggregates Levy (£2/ton civarı agrega vergisi, HMRC) ve HSE Quarries Regulations 1999 kapsamındadır (UK SIC 08110–08990).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Mermer ocağından ham blok üretimi (08.11) ile blok mermeri fabrikada plaka/fayans haline getirme (23.70) farklı NACE kodlarıdır.
  • 25 hektarın altındaki ocaklarda sınır bölünmesi yapılarak ÇED muafiyeti aşımı (salami slicing) idari iptal nedenidir.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 1442
Standart Risk
Taş Ocağı, Kum, Çakıl ve Mermer

Toptan B2B inşaat malzemesi tedariki; yüksek tutarlı B2B ticari kartlarda komisyon optimizasyonu uygulanabilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2 08.91 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

08.91 (Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği) şu faaliyetleri kapsar: doğal potasyum tuzları ve doğal fosfor madenciliği,; saf kükürt madenciliği,; pirit ve pirotit madenciliği ve işlenmesi (kavrulması hariç),. Başlıca uygulayıcılar: Mermer, traverten, granit ve doğal yapı taşı ocakları; Kırmataş (agrega), kum, çakıl, kil ve kaolin ocakları.

08.91 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret ve Sanayi Odası + Sanayi Sicil Belgesi (kırma-eleme/blok kesim varsa 6948 s.K.) / Ticaret Odası veya Esnaf Odası (küçük kum-çakıl ocaklarında nadiren). İzin/Ruhsat: II(a)/II(b) grubu ocaklar için MAPEG İşletme Ruhsatı ve I(a) kum-çakıl için İl Özel İdaresi / Valilik ruhsatı Vergi/Teşvik: 3213 s.K. m. 14 uyarınca I. ve II. grup madenlerde belirlenen Devlet Hakkı ve belediye payı (mücavir alanlarda %0,2) ödenir.

08.91 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

08.91 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 212312 (Crushed and Broken Limestone Mining and Quarrying), 212390 (Other Nonmetallic Mineral Mining and Quarrying) • İngiltere UK SIC 2007: 08910 (Mining of chemical and fertilizer minerals) • Sanal POS MCC 1442 (Taş Ocağı, Kum, Çakıl ve Mermer).

Eski NACE Rev. 2 08.91 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?

2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 08.91 kodu güncel sistemde 08.91 (Kimyasal ve gübreleme amaçlı mineral madenciliği) olarak devam etmektedir.

08.91 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: tuz çıkarımı, bkz. 08.93,; demir piritin kavrulması, bkz. 20.13,; suni gübre ve azotlu bileşiklerin imalatı, bkz. 20.15..