69.10 — Hukuk faaliyetleri
NACE Rev. 2 69.10 (Hukuk faaliyetleri); Bölüm 69 çerçevesinde 1136 sayılı Avukatlık Kanunu (Baro sicili & m. 44 Avukatlık Ortaklığı dışında ticari şirket yasağı!) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Hukuk faaliyetleri
NAICS 541110 • SIC 69101
MCC 8111
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10)
- Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10)
- TÜRMOB ruhsatlı Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler (SMMM), Yeminli Mali Müşavirler (YMM) ve bağımsız denetim firmaları (69.20)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
9- mahkemeler veya diğer yargı birimlerinden önce olsun ya da olmasın, baro üyesi olan kişiler tarafından veya bunların denetiminde bir tarafın menfaatinin diğer bir tarafa karşı hukuki olarak temsil edilmesi:
- • hukuk davalarında danışmanlık ve temsil,
- • ceza davalarında danışmanlık ve temsil,
- • iş anlaşmazlıkları ile bağlantılı danışmanlık ve temsil,
- genel danışmanlık ve tavsiye, yasal dokümanların hazırlanması;
- • şirket teşekkülüne ilişkin şirket kuruluş belgesi, ortaklık anlaşmaları veya benzer dokümanlar
- • patentler ve telif hakları,
- • tapu senetlerinin, vasiyetlerin, kredilerin ve benzerlerinin hazırlanması,
- genel noterlerin, hukuk noterlerinin, mübaşirlerin, hakemlerin, müfettişlerin ve bilirkişilerin diğer faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- adliyelerin faaliyetleri, bkz. 84.23.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk).
- Mali Müşavirlik / Defter Tutma (69.20): TÜRMOB / İSMMMO-ASMMMO Ruhsatı zorunludur; SMMM/YMM ruhsatı olmadan beyanname gönderme, defter tutma veya SMMM Ltd/A.Ş. kurmak 3568 s.K. m. 3 uyarınca suçtur! Bağımsız denetim için ayrıca KGK Yetki Belgesi şarttır.
- Hem avukat hem SMMM için fiziki büro veya ilgili Baro/Oda yönetmeliğinin izin verdiği özel ortak/paylaşımlı büro standartları denetlenir; reklam yasağına (1136 m. 55 / 3568 m. 44) uyulmalıdır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Türkiye Barolar Birliği (TBB) / TÜRMOB / KGK / Adalet Bakanlığı
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
- KVK m. 10/1-ğ MUHASEBE KAYDI TUTMA İHRACATI (%80): SMMM şirketlerinin/serbest meslek erbaplarının münhasıran yurt dışı mukim firmalara Türkiye’den verdiği muhasebe kaydı tutma hizmetlerinde %80 kazanç indirimi kanun metninde açıkça sayılmıştır! (Avukatlık hukuki mütalaası 10/1-ğ listesinde yer almaz, ancak KDVK 11/1-a hizmet ihracatı %0 KDV şartları sağlanırsa KDV istisnası alır.)
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa’da Avukatlık Hizmetleri Direktifi 77/249/EEC & Kuruluş Direktifi 98/5/EC, Bağımsız Denetimde AB Audit Directive 2006/43/EC & CSRD (Sürdürülebilirlik Raporlaması Denetimi) ve 6AMLD (hem avukatlar hem muhasebeciler KYC yükümlüsüdür) uygulanır.
ABD NAICS 5411 (Legal) ve 5412 (Accounting/CPA/Tax Prep/Payroll) kapsamındadır. Birçok eyalette avukat/CPA firmaları sıradan LLC yerine LLP veya Professional Corporation (PC / PLLC) kurmak zorundadır! Her eyalette State Bar, State Board of Accountancy (CPA) ve IRS PTIN (Paid Tax Return Preparer) zorunludur (unauthorized practice of law — UPL suçu ağır yaptırıma tabidir!).
SRA (Solicitors Regulation Authority) / BSB & Legal Services Act 2007 (Reserved Legal Activities lisansı olmadan mahkeme/tapu/miras işi yapmak suçtur!); muhasebe ve denetimde ICAEW / ACCA / AAT + zorunlu AML Supervision ve UK SIC 69101–69203 uygulanır.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Teknoloji/danışmanlık şirketi kurarken "şirketlere hukuki danışmanlık ve ön muhasebe desteği vereceğiz" diye 69.10 veya 69.20 NACE kodu eklemek Baro/TÜRMOB ruhsatı olmadan tescil edilmez; yönetim/iş danışmanlığı için 70.20 seçilmelidir!
- 3568 s.K. yetkisi olmadan başkalarının vergi beyannamesini vermek ve "mali müşavirlik" unvanı kullanmak adli para/hapis cezası konusudur.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Activities of patent and copyright agents; other legal activities n.e.c.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Baro sicil kaydı ile çok düşük itiraz oranı; emanet (trust) hesabı vs vekâlet ücreti tahsilatı ayrı yürütülmelidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı → | Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir. | Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır. |
| 69.20 — Mali Müşavirlik ve Vergi Denetimi → | Hukuk ve noterlik 69.10; SMMM/YMM defter tutma, vergi beyanı ve bağımsız denetim 69.20’dir. | 69.20 ihracatta muhasebe kaydı tutma (KVK 10/1-ğ) %80 indirime girerken, 69.10 hukuk hizmetleri bu listede sayılmamıştır. |
69.20 — Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı
Eski NACE Rev. 2 sürümü 69.20 (Muhasebe, defter tutma ve denetim faaliyetleri; vergi danışmanlığı). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 69.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
69.10 (Hukuk faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: mahkemeler veya diğer yargı birimlerinden önce olsun ya da olmasın, baro üyesi olan kişiler tarafından veya bunların denetiminde bir tarafın menfaatinin diğer bir tarafa karşı hukuki olarak temsil edilmesi:; • hukuk davalarında danışmanlık ve temsil,; • ceza davalarında danışmanlık ve temsil,. Başlıca uygulayıcılar: Baroya kayıtlı serbest avukatlar, hukuk büroları ve Avukatlık Ortaklıkları (69.10); Noterler ve adli/ticari tahkim & arabuluculuk merkezleri (69.10).
69.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Sicili/Odası KULLANILMAZ (Avukatlık Ortaklığı Baro siciline; SMMM/YMM şirketleri yalnızca meslek odasına ve Ticaret Siciline ortaklık kurallarıyla kaydolur) / ZORUNLU ÖZERKLİK: İl Barosu (1136 s.K.) veya SMMM/YMM Odası — TÜRMOB (3568 s.K.) serbest meslek mükellefiyeti; KOSGEB kapsamı dışındadır!. İzin/Ruhsat: Avukatlık (69.10): İlgili İl Baro Levhasına Kayıt ve Ruhsatname zorunludur; hukuk alanında LTD/A.Ş. kurulamaz — yalnızca serbest avukat veya Baro’ya kayıtlı Avukatlık Ortaklığı şeklinde çalışılır! (İstisna: 6325 s.K. Sicil Kayıtlı Arabuluculuk). Vergi/Teşvik: SERBEST MESLEK MAKBUZU (e-SMM) & %20 STOPAJ: Serbest avukatlar ve mali müşavirler şirket/vergi mükellefi müvekkillere fatura değil e-SMM düzenler ve brüt ücret üzerinden %20 gelir vergisi stopajı kesilir (muhatap Muhtasar ile öder; yıllık beyannameden mahsup edilir). KDV genel oranı %20’dir (yalnızca CMK/adli yardım avukatlık hizmetleri %10 KDV ve bazı vergi/denetim şartları saklıdır).
69.10 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı: Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır.
69.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
69.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541110 (Offices of Lawyers), 541120 (Offices of Notaries), 541191 (Title Abstract and Settlement Offices) • İngiltere UK SIC 2007: 69101 (Barristers at law), 69102 (Solicitors), 69109 (Activities of patent and copyright agents; other legal activities n.e.c.) • Sanal POS MCC 8111 (Hukuk Hizmetleri ve Avukatlık Ortaklıkları).
Eski NACE Rev. 2 69.10 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 69.10 kodu güncel sistemde 69.10 (Hukuk faaliyetleri) olarak devam etmektedir.
69.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: adliyelerin faaliyetleri, bkz. 84.23..