541990 — All Other Professional, Scientific, and Technical Services
NAICS 2022 541990 (All Other Professional, Scientific, and Technical Services); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır.
U.S. Census Bureau • v2022
All Other Professional, Scientific, and Technical Services
ISIC 6910
MCC 8111, 7333, 7393
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- This industry comprises establishments primarily engaged in the provision of professional, scientific, or technical services (except legal services; accounting, tax preparation, bookkeeping, and related services; architectural, engineering, and related services; specialized design services; computer systems design and related services; management, scientific, and technical consulting services; scientific research and development services; advertising, public relations, and related services; market research and public opinion polling; photographic services; translation and interpretation services; and veterinary services).
Resmi Kurum Uygulama Örnekleri
- Appraisal (except real estate) services
- Marine surveyor (i.e., appraiser) services
- Arbitration and conciliation services (except by lawyer, attorney, or paralegal offices)
- Patent broker services (i.e., patent marketing services)
- Commodity inspector services
- Pipeline or power line inspection (i.e., visual) services
- Consumer credit counseling services
- Weather forecasting services
- Handwriting analysis services
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
0—
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Başka yerde sınıflandırılmamış barınacak yer sağlanmaksızın verilen diğer sosyal yardım faaliyetleri
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Başka yerde sınıflandırılmamış barınacak yer sağlanmaksızın verilen diğer sosyal yardım hizmetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Baro sicil kaydı ile çok düşük itiraz oranı; emanet (trust) hesabı vs vekâlet ücreti tahsilatı ayrı yürütülmelidir.
Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
5188 s.K. Özel Güvenlik Faaliyet İzni (veya ulusal muadili) onboarding sırasında talep edilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı → | Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir. | Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır. |
| 69.20 — Mali Müşavirlik ve Vergi Denetimi → | Hukuk ve noterlik 69.10; SMMM/YMM defter tutma, vergi beyanı ve bağımsız denetim 69.20’dir. | 69.20 ihracatta muhasebe kaydı tutma (KVK 10/1-ğ) %80 indirime girerken, 69.10 hukuk hizmetleri bu listede sayılmamıştır. |
541110 — Offices of Lawyers
ABD NAICS 2022 endüstri kodu 541110 (Offices of Lawyers) ve resmi Avrupa NACE Rev. 2.1 / BM ISIC karşılıkları.
541120 — Offices of Notaries
ABD NAICS 2022 endüstri kodu 541120 (Offices of Notaries) ve resmi Avrupa NACE Rev. 2.1 / BM ISIC karşılıkları.
541191 — Title Abstract and Settlement Offices
ABD NAICS 2022 endüstri kodu 541191 (Title Abstract and Settlement Offices) ve resmi Avrupa NACE Rev. 2.1 / BM ISIC karşılıkları.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 54 Professional, Scientific, and Technical Services
- 541 Professional, Scientific, and Technical Services
- 5419 Other Professional, Scientific, and Technical Services
- 54199 All Other Professional, Scientific, and Technical Services
- 541990 All Other Professional, Scientific, and Technical Services
Sıkça Sorulan Sorular
NAICS 2022 541990 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
541990 (All Other Professional, Scientific, and Technical Services) şu faaliyetleri kapsar: 541990 faaliyet başlığı (All Other Professional, Scientific, and Technical Services). Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
541990 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
541990 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı: Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır.
541990 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
541990 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: BM ISIC Rev. 5: 6910 • Sanal POS MCC 8111 (Hukuk Hizmetleri ve Avukatlık Ortaklıkları).