İçeriğe atla
NAICS 2022 541990 54199 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

541990 — All Other Professional, Scientific, and Technical Services

NAICS 2022 541990 (All Other Professional, Scientific, and Technical Services); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır.

01 / Standart & Revizyon
NAICS 2022

U.S. Census Bureau • v2022

02 / Üst Hiyerarşi
54199

All Other Professional, Scientific, and Technical Services

03 / Eşleşen Standartlar
16

ISIC 6910

04 / Alt Kod & Kapsam
1 Madde

MCC 8111, 7333, 7393

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
  • Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
  • Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Resmi kurum açıklaması yalnızca İngilizce yayımlandığı için kapsam metni orijinal dilinde sunulmaktadır.

Bu Sınıf Şunları Kapsar

1
  • This industry comprises establishments primarily engaged in the provision of professional, scientific, or technical services (except legal services; accounting, tax preparation, bookkeeping, and related services; architectural, engineering, and related services; specialized design services; computer systems design and related services; management, scientific, and technical consulting services; scientific research and development services; advertising, public relations, and related services; market research and public opinion polling; photographic services; translation and interpretation services; and veterinary services).

Resmi Kurum Uygulama Örnekleri

  • Appraisal (except real estate) services
  • Marine surveyor (i.e., appraiser) services
  • Arbitration and conciliation services (except by lawyer, attorney, or paralegal offices)
  • Patent broker services (i.e., patent marketing services)
  • Commodity inspector services
  • Pipeline or power line inspection (i.e., visual) services
  • Consumer credit counseling services
  • Weather forecasting services
  • Handwriting analysis services

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

0

—

02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 74 • Kısım N

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) 1512 sayılı Noterlik Kanunu (Yeminli Tercümanlık Yemin Zaptı — 74.30) 5520 sayılı KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13 (Tasarım Hizmet İhracatında %80 Kazanç İndirimi!) 193 sayılı GVK m. 18 (Ressam, heykeltıraş, fotoğraf ve grafik tasarım eserlerinde şartlı telif istisnası)

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
  • Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
  • Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
  • Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
  • Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.

UK • Companies House / HMRC

UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
  • Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 8111
Düşük Risk (Hızlı POS Onayı)
Hukuk Hizmetleri ve Avukatlık Ortaklıkları

Baro sicil kaydı ile çok düşük itiraz oranı; emanet (trust) hesabı vs vekâlet ücreti tahsilatı ayrı yürütülmelidir.

MCC 7333
Düşük Risk (Hızlı POS Onayı)
Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım

Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.

MCC 7393
Lisans / KYB Kontrollü
Dedektiflik ve Özel Güvenlik Hizmetleri

5188 s.K. Özel Güvenlik Faaliyet İzni (veya ulusal muadili) onboarding sırasında talep edilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
Karşılaştırılan KodKapsam SınırıHukuki & Vergisel Etki
70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı → Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir.Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır.
69.20 — Mali Müşavirlik ve Vergi Denetimi → Hukuk ve noterlik 69.10; SMMM/YMM defter tutma, vergi beyanı ve bağımsız denetim 69.20’dir.69.20 ihracatta muhasebe kaydı tutma (KVK 10/1-ğ) %80 indirime girerken, 69.10 hukuk hizmetleri bu listede sayılmamıştır.
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NAICS 2022 541990 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

541990 (All Other Professional, Scientific, and Technical Services) şu faaliyetleri kapsar: 541990 faaliyet başlığı (All Other Professional, Scientific, and Technical Services). Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).

541990 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!

541990 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?

70.20 — İşletme ve Strateji Danışmanlığı: Hukuki mütalaa, sözleşme ve dava vekilliği 69.10; şirket yönetimi ve ticari strateji danışmanlığı 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: Baro ruhsatı olmadan hukuki danışmanlık şirketi açmak 1136 s.K. m. 35/63 suçudur; ticari danışmanlık için 70.20 kullanılmalıdır.

541990 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

541990 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: BM ISIC Rev. 5: 6910 • Sanal POS MCC 8111 (Hukuk Hizmetleri ve Avukatlık Ortaklıkları).