84.12 — Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)
NACE Rev. 2 84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)); Bölüm 84 çerçevesinde T.C. Anayasası (İdarenin Kanuniliği İlkesi m. 123) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
Ülke yönetimi ve toplumun ekonomik ve sosyal politikalarının yönetimi
NAICS 923110 • SIC 84120
MCC 9399
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11)
- Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30)
- Türk Silahlı Kuvvetleri, adliyeler/mahkemeler, Emniyet, itfaiye ve vergi/gümrük idareleri (84.2)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
10- kişisel refahın artırılmasını hedefleyen programlarının yönetilmesi:
- • sağlık,
- • eğitim,
- • kültür,
- • spor,
- • eğlence,
- • çevre,
- • iskan,
- • sosyal hizmetler,
- araştırma ve geliştirme politikalarının ve bu alanlarla ilgili fonların kamu tarafından idaresi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- eğlence ve kültürel faaliyetlere sponsor olunması,
- sanatçılara imtiyaz sağlanması,
- içme suyu kaynak programlarının idare edilmesi,
- atıkların toplanması ve tasarrufu faaliyetlerinin idare edilmesi,
- çevre koruma programlarının yönetilmesi,
- iskan programlarının yönetilmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- kanalizasyon, çöplerin ortadan kaldırılması ve iyileştirme faaliyetleri, bkz. bölümler 37, 38, 39,
- zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri, bkz. 84.30,
- eğitim faaliyetleri, bkz. kısım P,
- insan sağlığı ile ilgili faaliyetler, bkz. bölüm 86,
- müzeler ve diğer kültürel kuruluşlar, bkz. bölüm 91,
- devletçe işletilen kütüphanelerin ve arşivlerin faaliyetleri, bkz. 91.01,
- spor veya diğer eğlence faaliyetleri, bkz. bölüm 93.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez!
- Belediye iktisadi teşebbüsleri (BİT — ör. İSPARK, BELTAŞ, halk ekmek) kamu sermayeli TTK şirketi olduklarından kendi iş konularına göre (49/56/10/81 vb.) ticari NACE kodları kullanır, 84.xx kullanmaz.
- 6331 s.K. kamu kurumları için 01.01.2025 itibarıyla zorunlu İSG kapsamına tam dahil olmuştur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- DETSİS & Sayıştay Denetimi
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
- Devlete/belediyeye dışarıdan IT, temizlik, güvenlik veya inşaat hizmeti veren özel yükleniciler kendi NACE kodlarını (62/81/80/41) seçer.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA 2010 — Reg. (EU) 549/2013 S.13 Genel Devlet Sektörü), AB Kamu İhale Direktifi 2014/24/EU ve Eurostat COFOG harcama sınıflaması ile birebir eşleşir.
ABD NAICS 92 (Public Administration: 921–928) kapsamındadır. Federal OMB / SAM.gov kurum kayıtları, FOIA (Bilgi Edinme), devlet tahvili (Municipal Bonds) ve kamu bütçe standartları (GASB/FASAB) uygulanır.
ONS Public Sector Classification (Central Government / Local Authorities), Freedom of Information Act 2000 ve Public Contracts Regulations / Procurement Act 2023 uygulanır (UK SIC 84xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kamu kurumlarına ihale/yazılım/danışmanlık satan bir özel şirket, "müşterim kamu" diyerek 84.11 seçerse hatalı kod kullanmış olur — kendi faaliyet kodu seçilmelidir (62.10, 41.00 vb.).
- Özel itfaiye/güvenlik veya özel sosyal sigorta/BES hizmeti (65.30) de Bölüm 84’e dahil değildir.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)
Administration of Air and Water Resource and Solid Waste Management Programs
Regulation of health care, education, cultural and other social services, not incl. social security
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yalnızca kamu idareleri, belediyeler ve yetkili kamu harç tahsilat portalları için tahsis edilen MCC kodudur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
84.11 — Genel kamu idaresi faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 84.11 (Genel kamu idaresi faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
84.13 — İş etkinliğinin artırılmasına yönelik katkı ve düzenleme faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 84.13 (İş etkinliğinin artırılmasına yönelik katkı ve düzenleme faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
84.21 — Dışişleri ile ilgili hizmetler
Eski NACE Rev. 2 sürümü 84.21 (Dışişleri ile ilgili hizmetler). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- O KAMU YÖNETİMİ VE SAVUNMA; ZORUNLU SOSYAL GÜVENLİK
- 84 Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik
- 84.1 Ülke yönetimi ve toplumun ekonomik ve sosyal politikalarının yönetimi
- 84.12 Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 84.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)) şu faaliyetleri kapsar: kişisel refahın artırılmasını hedefleyen programlarının yönetilmesi:; • sağlık,; • eğitim,. Başlıca uygulayıcılar: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11); Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30).
84.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir) / Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.. İzin/Ruhsat: ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez! Vergi/Teşvik: 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
84.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
84.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 923110 (Administration of Education Programs), 923120 (Administration of Public Health Programs), 923130 (Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)) • İngiltere UK SIC 2007: 84120 (Regulation of health care, education, cultural and other social services, not incl. social security) • Sanal POS MCC 9399 (Kamu Hizmetleri ve Devlet Kurumları).
Eski NACE Rev. 2 84.12 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 84.12 kodu güncel sistemde 84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetlerin düzenlenmesi) olarak devam etmektedir.
84.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kanalizasyon, çöplerin ortadan kaldırılması ve iyileştirme faaliyetleri, bkz. bölümler 37, 38, 39,; zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri, bkz. 84.30,; eğitim faaliyetleri, bkz. kısım P,.