84.12 — Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetlerin düzenlenmesi
NACE Rev. 2.1 84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetlerin düzenlenmesi); Bölüm 84 çerçevesinde T.C. Anayasası (İdarenin Kanuniliği İlkesi m. 123) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Ülke yönetimi ve toplumun ekonomik, sosyal ve çevre politikalarının yönetimi
NAICS 923110 • SIC 84120 • ISIC 8412
MCC 9399
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11)
- Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30)
- Türk Silahlı Kuvvetleri, adliyeler/mahkemeler, Emniyet, itfaiye ve vergi/gümrük idareleri (84.2)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- kamu idaresi tarafından kişisel refahı artırmaya yönelik programların yürütülmesi; sağlık; eğitim; kültür; spor; eğlence; çevre; iskan; sosyal hizmetler
- araştırma ve geliştirme politikalarının ve bu alanlarla ilgili fonların kamu tarafından idaresi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- eğlence ve kültürel faaliyetlere sponsor olunması
- kamu hibelerinden sanatçıların faydalandırılması
- içme suyu temini programlarının yönetimi
- atık toplama ve bertaraf işlemlerinin idaresi
- çevre koruma programlarının yönetimi
- iskan programlarının yönetimi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- kanalizasyon, atık bertarafı ve iyileştirme faaliyetleri, bkz. bölüm 37, 38, 39
- zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri, bkz. 84.30
- eğitim faaliyetleri, bkz. kısım Q
- insan sağlığıyla ilgili faaliyetler, bkz. bölüm 86
- müzeler ve diğer kültürel kurumların işletilmesi, bkz. bölüm 91
- devlet tarafından işletilen kütüphanelerin ve arşivlerin faaliyetleri, bkz. 91.1
- spor veya diğer eğlence faaliyetleri, bkz. bölüm 93.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez!
- Belediye iktisadi teşebbüsleri (BİT — ör. İSPARK, BELTAŞ, halk ekmek) kamu sermayeli TTK şirketi olduklarından kendi iş konularına göre (49/56/10/81 vb.) ticari NACE kodları kullanır, 84.xx kullanmaz.
- 6331 s.K. kamu kurumları için 01.01.2025 itibarıyla zorunlu İSG kapsamına tam dahil olmuştur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- DETSİS & Sayıştay Denetimi
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
- Devlete/belediyeye dışarıdan IT, temizlik, güvenlik veya inşaat hizmeti veren özel yükleniciler kendi NACE kodlarını (62/81/80/41) seçer.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Avrupa Hesaplar Sistemi (ESA 2010 — Reg. (EU) 549/2013 S.13 Genel Devlet Sektörü), AB Kamu İhale Direktifi 2014/24/EU ve Eurostat COFOG harcama sınıflaması ile birebir eşleşir.
ABD NAICS 92 (Public Administration: 921–928) kapsamındadır. Federal OMB / SAM.gov kurum kayıtları, FOIA (Bilgi Edinme), devlet tahvili (Municipal Bonds) ve kamu bütçe standartları (GASB/FASAB) uygulanır.
ONS Public Sector Classification (Central Government / Local Authorities), Freedom of Information Act 2000 ve Public Contracts Regulations / Procurement Act 2023 uygulanır (UK SIC 84xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kamu kurumlarına ihale/yazılım/danışmanlık satan bir özel şirket, "müşterim kamu" diyerek 84.11 seçerse hatalı kod kullanmış olur — kendi faaliyet kodu seçilmelidir (62.10, 41.00 vb.).
- Özel itfaiye/güvenlik veya özel sosyal sigorta/BES hizmeti (65.30) de Bölüm 84’e dahil değildir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Eğitime ilişkin kamu yönetimi hizmetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| İskan ve toplum refahına ilişkin kamu yönetimi hizmetleri (su temini ve çevre koruma programları dahil) | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| Sağlığa ve sosyal hizmetlere ilişkin kamu yönetimi hizmetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| Spor, dinlence, kültür ve dine ilişkin kamu yönetimi hizmetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
İskan ve toplum refahına ilişkin kamu yönetimi hizmetleri (su temini ve çevre koruma programları dahil)
Sağlığa ve sosyal hizmetlere ilişkin kamu yönetimi hizmetleri
Spor, dinlence, kültür ve dine ilişkin kamu yönetimi hizmetleri
Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)
Administration of Air and Water Resource and Solid Waste Management Programs
Regulation of health care, education, cultural and other social services, not incl. social security
Sosyal güvenlik ve çevre hariç olmak üzere sağlık, eğitim, kültür hizmetleri ve diğer sosyal hizmetlerin sağlanması faaliyetlerinin düzenlenmesi
Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yalnızca kamu idareleri, belediyeler ve yetkili kamu harç tahsilat portalları için tahsis edilen MCC kodudur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
84.11 — Genel kamu idaresi faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 84.11 (Genel kamu idaresi faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
84.13 — İş etkinliğinin artırılmasına yönelik katkı ve düzenleme faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 84.13 (İş etkinliğinin artırılmasına yönelik katkı ve düzenleme faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 8 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
84.21 — Dışişleri ile ilgili hizmetler
NACE Rev. 2.1 84.21 (Dışişleri ile ilgili hizmetler) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- P Kamu Yönetimi ve Savunma; Zorunlu Sosyal Güvenlik
- 84 Kamu yönetimi ve savunma; zorunlu sosyal güvenlik
- 84.1 Ülke yönetimi ve toplumun ekonomik, sosyal ve çevre politikalarının yönetimi
- 84.12 Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetlerin düzenlenmesi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 84.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetlerin düzenlenmesi) şu faaliyetleri kapsar: kamu idaresi tarafından kişisel refahı artırmaya yönelik programların yürütülmesi; sağlık; eğitim; kültür; spor; eğlence; çevre; iskan; sosyal hizmetler; araştırma ve geliştirme politikalarının ve bu alanlarla ilgili fonların kamu tarafından idaresi.. Başlıca uygulayıcılar: Cumhurbaşkanlığı, bakanlıklar, valilikler ve il özel idareleri (84.11); Büyükşehir/ilçe belediyeleri ve sosyal güvenlik kurumları (SGK — 84.30).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 84.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
84.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 4 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 84.12.11 [Az Tehlikeli], 84.12.12 [Az Tehlikeli], 84.12.13 [Az Tehlikeli]).
84.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Kamu Tüzel Kişiliği / DETSİS (Devlet Teşkilatı Merkezi Kayıt Sistemi — Ticaret Odasına kayıtlı değildir) / Uygulanmaz — gerçek kişiler ve özel şirketler kamu idaresi kodu alamaz.. İzin/Ruhsat: ÖZEL ŞİRKETLER TARAFINDAN SEÇİLEMEZ: Bölüm 84 kodları yalnızca kanunla veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kurulmuş kamu tüzel kişiliklerine (bakanlık, belediye, düzenleyici kurul, mahkeme, SGK) tahsis edilir; özel şahıs/LTD/A.Ş. şirketler vergi levhasına 84.xx kodu ekleyemez! Vergi/Teşvik: 5018 s.K. kapsamındaki genel bütçeli idareler kurumlar vergisi mükellefi değildir (ancak iktisadi işletme kurarlarsa 5520 s.K. iktisadi işletme sayılırlar) ve KDVK genel uygulama kapsamında belirlenmiş alıcı sıfatıyla KDV tevkifatı sorumlusudurlar!
84.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
84.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 923110 (Administration of Education Programs), 923120 (Administration of Public Health Programs), 923130 (Administration of Human Resource Programs (except Education, Public Health, and Veterans' Affairs Programs)) • İngiltere UK SIC 2007: 84120 (Regulation of health care, education, cultural and other social services, not incl. social security) • BM ISIC Rev. 5: 8412 • Sanal POS MCC 9399 (Kamu Hizmetleri ve Devlet Kurumları).
84.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 84.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 84.12 (Sağlık, eğitim, kültürel hizmetler ve diğer sosyal hizmetleri sağlayan kuruluşların faaliyetlerinin düzenlenmesi (Sosyal güvenlik hariç)) koduna karşılık gelir.
84.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kanalizasyon, atık bertarafı ve iyileştirme faaliyetleri, bkz. bölüm 37, 38, 39; zorunlu sosyal güvenlik faaliyetleri, bkz. 84.30; eğitim faaliyetleri, bkz. kısım Q.