94.12 — Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri
NACE Rev. 2 94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri); Bölüm 94 çerçevesinde 5253 sayılı Dernekler Kanunu (DERBİS Bildirimi — en az 7 kurucu) hükümlerine göre sınıflandırılır.
Eurostat • v2.0
İş, işveren ve meslek kuruluşlarının faaliyetleri
NAICS 813920 • SIC 94120
MCC 8699
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- TOBB, Esnaf Odaları, TTB, Barolar ve işveren/işçi sendikaları (94.1 / 94.2)
- Sivil toplum dernekleri, vakıflar, spor/kültür/hayır dernekleri (94.99)
- Dini kuruluşlar ve tescilli siyasi partiler (94.91 / 94.92)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- üyelerinin ilgilerinin temel olarak belirli bir bilimsel disiplin veya mesleki uygulama veya teknik alanda odaklandığı kuruluşların faaliyetleri, örneğin tıbbi birlikler, yasal birlikler, muhasebe birlikleri, mühendislik birlikleri, mimarlık birlikleri ve benzeri,
- bilimsel, akademik ve kültürel faaliyetlerle ilgilenen uzmanların üye olduğu birliklerinin faaliyetleri, örneğin yazarların, ressamların, çeşitli dallardaki performans sanatçılarının, yazarların ve benzerlerinin birlikleri,
- bilginin yayılması, uygulama standartlarının oluşturulması ve denetlenmesi, hükümet birimleri karşısında temsil ve mesleki organizasyonların halkla ilişkileri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- bilimsel derneklerin faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- bu organizasyonlar tarafından sağlanan eğitim, bkz. bölüm 85.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Dernek kurmak için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne Kuruluş Bildirimi & Tüzük verilmesi ve DERBİS kaydı zorunludur; vakıflar ise Asliye Hukuk Mahkemesi tescili + Vakıflar Genel Müdürlüğü sicili ile kurulur.
- YARDIM TOPLAMA İZNİ: Bir dernek veya vakfın sadece tüzüklü üyelerinden aidat alması izne tabi değilken, halka açık bağış/yardım toplama kampanyası (SMS, IBAN, kermes, kumbara) düzenlemesi için 2860 s.K. gereği Valilik veya İçişleri Bakanlığı Yardım Toplama İzni alması şarttır!
- Dernek/vakıf kendi içinde kafeterya, kurs, yayın veya sponsorluk geliri elde ederse ayrıca Ticaret Siciline İktisadi İşletme tescil ettirmek zorundadır (5520 s.K.).
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sivil Toplum Sicili (DERBİS) / Vakıflar Genel Müdürlüğü (yalnız İktisadi İşletme varsa Ticaret Odası)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — üye olunan kuruluşlar kolektif tüzel kişiliktir; bireysel ticari işletme Div. 94 seçemez.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Sivil Toplumla İlişkiler GM (DERBİS) / VGM
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- DERNEK / VAKIF VS İKTİSADİ İŞLETME VERGİSİ: Dernek ve vakıfların kendileri Kurumlar Vergisi mükellefi değildir — üyelerden alınan aidatlar ve izinli bağışlar KVK ve KDV’ye tabi değildir! Ancak devamlı ticari satış, reklam, eğitim ücreti veya kafe işletildiğinde doğan İktisadi İşletme, normal ticaret şirketi gibi %25 Kurumlar Vergisi ve %20/%10 KDV öder!
- KAMU YARARINA DERNEK / VERGİ MUAFİYETİ: Cumhurbaşkanı Kararı ile "Kamu Yararına Çalışan Dernek" veya "Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıf" statüsü kazanan kurumlara yapılan nakdi/ayni bağışlar bağışçı şirketin matrahından indirilebilir ve KDVK 17/1-2 istisnalarından yararlanır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB’de üye olunan odalar, sendikalar ve STK’lar Directive 2006/112/EC Art. 132(1)(l) (kâr amacı gütmeyen siyasi/sendikal/dini/felsefi kuruluşların üye aidatı KDV muafiyeti) ve yeni AB Sınır Ötesi STK Şeffaflık & Yabancı Fon Bildirimi önerileri kapsamında izlenir.
ABD NAICS 813 (8131 Religious, 8132 Grantmaking Foundations, 8133 Social Advocacy, 8134 Civic/Social, 8139 Business/Professional/Labor Unions) kapsamındadır! Kritik IRS ayrımı: 501(c)(3) hayır kurumları (bağışçı vergi indirimi alır, siyasi lobi yapamaz) vs 501(c)(4) sosyal savunuculuk vs 501(c)(5) sendika vs 501(c)(6) ticaret odaları/birlikler + yıllık IRS Form 990 kamuya açık beyanı!
Charity Commission for England and Wales (yıllık £5.000+ gelirde zorunlu Hayır Kurumu kaydı — CIO / CLG yapısı!), HMRC Gift Aid (%25 devlet eşleştirme bonusu!), Trade Union Certification Officer ve sivil kurumlar için HMRC VAT Business vs Non-Business ayrımı uygulanır (UK SIC 94xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Ticari şirket (LTD/A.Ş.) kurarak eğitim, danışmanlık veya dijital kulüp/topluluk üyeliği satan girişimler Bölüm 94 değil kendi faaliyet kodlarını (70.20, 85.59, 93.13, 58.29 vb.) seçmelidir — Bölüm 94 yalnız kâr amacı gütmeyen üyelik örgütleri içindir!
- İktisadi işletme açmadan dernek hesabına sürekli faturalı hizmet veya bilet satışı geliri almak vergi ziyaı cezası doğurur.
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Dernek/vakıf/oda aidatı tahsilatında kuruluş tüzüğü ve karar defteri yetkisi onboarding sırasında kontrol edilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
94.11 — İş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 94.11 (İş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
94.20 — Sendika faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 94.20 (Sendika faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
94.91 — Dini kuruluşların faaliyetleri
Eski NACE Rev. 2 sürümü 94.91 (Dini kuruluşların faaliyetleri). Güncel Rev. 2.1 karşılıklarını aşağıdan inceleyin.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- S DİĞER HİZMET FAALİYETLERİ
- 94 Üye olunan kuruluşların faaliyetleri
- 94.1 İş, işveren ve meslek kuruluşlarının faaliyetleri
- 94.12 Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2 94.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: üyelerinin ilgilerinin temel olarak belirli bir bilimsel disiplin veya mesleki uygulama veya teknik alanda odaklandığı kuruluşların faaliyetleri, örneğin tıbbi birlikler, yasal birlikler, muhasebe birlikleri, mühendislik birlikleri, mimarlık birlikleri ve benzeri,; bilimsel, akademik ve kültürel faaliyetlerle ilgilenen uzmanların üye olduğu birliklerinin faaliyetleri, örneğin yazarların, ressamların, çeşitli dallardaki performans sanatçılarının, yazarların ve benzerlerinin birlikleri,; bilginin yayılması, uygulama standartlarının oluşturulması ve denetlenmesi, hükümet birimleri karşısında temsil ve mesleki organizasyonların halkla ilişkileri.. Başlıca uygulayıcılar: TOBB, Esnaf Odaları, TTB, Barolar ve işveren/işçi sendikaları (94.1 / 94.2); Sivil toplum dernekleri, vakıflar, spor/kültür/hayır dernekleri (94.99).
94.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sivil Toplum Sicili (DERBİS) / Vakıflar Genel Müdürlüğü (yalnız İktisadi İşletme varsa Ticaret Odası) / Uygulanmaz — üye olunan kuruluşlar kolektif tüzel kişiliktir; bireysel ticari işletme Div. 94 seçemez.. İzin/Ruhsat: Dernek kurmak için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne Kuruluş Bildirimi & Tüzük verilmesi ve DERBİS kaydı zorunludur; vakıflar ise Asliye Hukuk Mahkemesi tescili + Vakıflar Genel Müdürlüğü sicili ile kurulur. Vergi/Teşvik: DERNEK / VAKIF VS İKTİSADİ İŞLETME VERGİSİ: Dernek ve vakıfların kendileri Kurumlar Vergisi mükellefi değildir — üyelerden alınan aidatlar ve izinli bağışlar KVK ve KDV’ye tabi değildir! Ancak devamlı ticari satış, reklam, eğitim ücreti veya kafe işletildiğinde doğan İktisadi İşletme, normal ticaret şirketi gibi %25 Kurumlar Vergisi ve %20/%10 KDV öder!
94.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
94.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 813920 (Professional Organizations) • İngiltere UK SIC 2007: 94120 (Activities of professional membership organisations) • Sanal POS MCC 8699 (Üye Olunan Kuruluşlar, Odalar ve Dernekler).
Eski NACE Rev. 2 94.12 kodunun güncel NACE Rev. 2.1 karşılığı nedir?
2025–2026 NACE Rev. 2.1 geçişiyle 94.12 kodu güncel sistemde 94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri) olarak devam etmektedir.
94.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: bu organizasyonlar tarafından sağlanan eğitim, bkz. bölüm 85..