94.12 — Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri); Bölüm 94 çerçevesinde 5253 sayılı Dernekler Kanunu (DERBİS Bildirimi — en az 7 kurucu) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
İş, işveren ve meslek kuruluşlarının faaliyetleri
NAICS 813920 • SIC 94120 • ISIC 9412
MCC 8699
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- TOBB, Esnaf Odaları, TTB, Barolar ve işveren/işçi sendikaları (94.1 / 94.2)
- Sivil toplum dernekleri, vakıflar, spor/kültür/hayır dernekleri (94.99)
- Dini kuruluşlar ve tescilli siyasi partiler (94.91 / 94.92)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- üyelerinin ilgilerinin temel olarak belirli bir bilimsel disiplin veya mesleki uygulama veya teknik alanda odaklandığı kuruluşların faaliyetleri, örneğin; tıbbi birlikler, yasal birlikler, muhasebe birlikleri, mühendislik birlikleri, mimarlık birlikleri ve benzeri
- bilimsel, akademik ve kültürel faaliyetlerle ilgilenen uzmanların üye olduğu birliklerinin faaliyetleri, örneğin; yazarların, ressamların, çeşitli dallardaki performans sanatçılarının, yazarların ve benzerlerinin birlikleri
- bilginin yayılması, uygulama standartlarının oluşturulması ve denetlenmesi, hükümet birimleri karşısında temsil ve mesleki organizasyonların halkla ilişkileri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- bilimsel derneklerin faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- bu kuruluşlar tarafından sağlanan eğitim, bkz. bölüm 85
- iş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri, bkz. 94.11
- sendikaların faaliyetleri, bkz. 94.20
- başka yerde sınıflandırılmamış diğer üye olunan kuruluşların faaliyetleri, bkz. 94.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Dernek kurmak için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne Kuruluş Bildirimi & Tüzük verilmesi ve DERBİS kaydı zorunludur; vakıflar ise Asliye Hukuk Mahkemesi tescili + Vakıflar Genel Müdürlüğü sicili ile kurulur.
- YARDIM TOPLAMA İZNİ: Bir dernek veya vakfın sadece tüzüklü üyelerinden aidat alması izne tabi değilken, halka açık bağış/yardım toplama kampanyası (SMS, IBAN, kermes, kumbara) düzenlemesi için 2860 s.K. gereği Valilik veya İçişleri Bakanlığı Yardım Toplama İzni alması şarttır!
- Dernek/vakıf kendi içinde kafeterya, kurs, yayın veya sponsorluk geliri elde ederse ayrıca Ticaret Siciline İktisadi İşletme tescil ettirmek zorundadır (5520 s.K.).
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sivil Toplum Sicili (DERBİS) / Vakıflar Genel Müdürlüğü (yalnız İktisadi İşletme varsa Ticaret Odası)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Uygulanmaz — üye olunan kuruluşlar kolektif tüzel kişiliktir; bireysel ticari işletme Div. 94 seçemez.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Sivil Toplumla İlişkiler GM (DERBİS) / VGM
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- DERNEK / VAKIF VS İKTİSADİ İŞLETME VERGİSİ: Dernek ve vakıfların kendileri Kurumlar Vergisi mükellefi değildir — üyelerden alınan aidatlar ve izinli bağışlar KVK ve KDV’ye tabi değildir! Ancak devamlı ticari satış, reklam, eğitim ücreti veya kafe işletildiğinde doğan İktisadi İşletme, normal ticaret şirketi gibi %25 Kurumlar Vergisi ve %20/%10 KDV öder!
- KAMU YARARINA DERNEK / VERGİ MUAFİYETİ: Cumhurbaşkanı Kararı ile "Kamu Yararına Çalışan Dernek" veya "Vergi Muafiyeti Tanınan Vakıf" statüsü kazanan kurumlara yapılan nakdi/ayni bağışlar bağışçı şirketin matrahından indirilebilir ve KDVK 17/1-2 istisnalarından yararlanır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB’de üye olunan odalar, sendikalar ve STK’lar Directive 2006/112/EC Art. 132(1)(l) (kâr amacı gütmeyen siyasi/sendikal/dini/felsefi kuruluşların üye aidatı KDV muafiyeti) ve yeni AB Sınır Ötesi STK Şeffaflık & Yabancı Fon Bildirimi önerileri kapsamında izlenir.
ABD NAICS 813 (8131 Religious, 8132 Grantmaking Foundations, 8133 Social Advocacy, 8134 Civic/Social, 8139 Business/Professional/Labor Unions) kapsamındadır! Kritik IRS ayrımı: 501(c)(3) hayır kurumları (bağışçı vergi indirimi alır, siyasi lobi yapamaz) vs 501(c)(4) sosyal savunuculuk vs 501(c)(5) sendika vs 501(c)(6) ticaret odaları/birlikler + yıllık IRS Form 990 kamuya açık beyanı!
Charity Commission for England and Wales (yıllık £5.000+ gelirde zorunlu Hayır Kurumu kaydı — CIO / CLG yapısı!), HMRC Gift Aid (%25 devlet eşleştirme bonusu!), Trade Union Certification Officer ve sivil kurumlar için HMRC VAT Business vs Non-Business ayrımı uygulanır (UK SIC 94xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Ticari şirket (LTD/A.Ş.) kurarak eğitim, danışmanlık veya dijital kulüp/topluluk üyeliği satan girişimler Bölüm 94 değil kendi faaliyet kodlarını (70.20, 85.59, 93.13, 58.29 vb.) seçmelidir — Bölüm 94 yalnız kâr amacı gütmeyen üyelik örgütleri içindir!
- İktisadi işletme açmadan dernek hesabına sürekli faturalı hizmet veya bilet satışı geliri almak vergi ziyaı cezası doğurur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Baroların faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| Mesleki birlikler, dernekler ve odaların faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → | |
| Diğer profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Dernek/vakıf/oda aidatı tahsilatında kuruluş tüzüğü ve karar defteri yetkisi onboarding sırasında kontrol edilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
94.11 — İş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 94.11 (İş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
94.20 — Sendikaların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 94.20 (Sendikaların faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
94.91 — Dini kuruluşların faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 94.91 (Dini kuruluşların faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- T Diğer Hizmet Faaliyetleri
- 94 Üye olunan kuruluşların faaliyetleri
- 94.1 İş, işveren ve meslek kuruluşlarının faaliyetleri
- 94.12 Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 94.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: üyelerinin ilgilerinin temel olarak belirli bir bilimsel disiplin veya mesleki uygulama veya teknik alanda odaklandığı kuruluşların faaliyetleri, örneğin; tıbbi birlikler, yasal birlikler, muhasebe birlikleri, mühendislik birlikleri, mimarlık birlikleri ve benzeri; bilimsel, akademik ve kültürel faaliyetlerle ilgilenen uzmanların üye olduğu birliklerinin faaliyetleri, örneğin; yazarların, ressamların, çeşitli dallardaki performans sanatçılarının, yazarların ve benzerlerinin birlikleri; bilginin yayılması, uygulama standartlarının oluşturulması ve denetlenmesi, hükümet birimleri karşısında temsil ve mesleki organizasyonların halkla ilişkileri.. Başlıca uygulayıcılar: TOBB, Esnaf Odaları, TTB, Barolar ve işveren/işçi sendikaları (94.1 / 94.2); Sivil toplum dernekleri, vakıflar, spor/kültür/hayır dernekleri (94.99).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 94.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
94.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 94.12.01 [Az Tehlikeli], 94.12.05 [Az Tehlikeli], 94.12.90 [Az Tehlikeli]).
94.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sivil Toplum Sicili (DERBİS) / Vakıflar Genel Müdürlüğü (yalnız İktisadi İşletme varsa Ticaret Odası) / Uygulanmaz — üye olunan kuruluşlar kolektif tüzel kişiliktir; bireysel ticari işletme Div. 94 seçemez.. İzin/Ruhsat: Dernek kurmak için İl Sivil Toplumla İlişkiler Müdürlüğüne Kuruluş Bildirimi & Tüzük verilmesi ve DERBİS kaydı zorunludur; vakıflar ise Asliye Hukuk Mahkemesi tescili + Vakıflar Genel Müdürlüğü sicili ile kurulur. Vergi/Teşvik: DERNEK / VAKIF VS İKTİSADİ İŞLETME VERGİSİ: Dernek ve vakıfların kendileri Kurumlar Vergisi mükellefi değildir — üyelerden alınan aidatlar ve izinli bağışlar KVK ve KDV’ye tabi değildir! Ancak devamlı ticari satış, reklam, eğitim ücreti veya kafe işletildiğinde doğan İktisadi İşletme, normal ticaret şirketi gibi %25 Kurumlar Vergisi ve %20/%10 KDV öder!
94.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
94.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 813920 (Professional Organizations) • İngiltere UK SIC 2007: 94120 (Activities of professional membership organisations) • BM ISIC Rev. 5: 9412 • Sanal POS MCC 8699 (Üye Olunan Kuruluşlar, Odalar ve Dernekler).
94.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 94.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 94.12 (Profesyonel meslek kuruluşlarının faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
94.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: bu kuruluşlar tarafından sağlanan eğitim, bkz. bölüm 85; iş ve işveren kuruluşlarının faaliyetleri, bkz. 94.11; sendikaların faaliyetleri, bkz. 94.20.