05.10 — Taş kömürü madenciliği
NACE Rev. 2.1 05.10 (Taş kömürü madenciliği); Bölüm 05 çerçevesinde 3213 sayılı Maden Kanunu (IV. Grup Madenler) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Taş kömürü madenciliği
NAICS 211130 • SIC 05101 • ISIC 0510
MCC 1400
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Yeraltı ve açık ocak taş kömürü işletmecileri
- Linyit madeni ruhsat sahipleri ve rödovans operatörleri
- Kömür yıkama (lavvar) ve briketleme (maden sahasına bağlı) tesisleri
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- taş kömürü madenciliği: sıvılaştırma yöntemleriyle gerçekleştirilen madencilik de dahil, yeraltı ve yer üstü madenciliği
- kömürün sınıflandırılması, kalitesinin arttırılması veya taşımacılığının ya da depolanmasını kolaylaştırılması amacıyla ayıklanması ve yıkanması, büyüklüklerine göre ayrılması, sınıflandırılması, öğütülmesi, sıkıştırılması vb.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- kömür tozu yığınlarından yeniden taş kömürünün elde edilmesi.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
7- linyit madenciliği, bkz. 05.20
- turba (az çok kömürleşmiş bitkilerden oluşan yakıt, yer kömürü) çıkarımı, bkz. 08.92
- taş kömürü madenciliğini destekleyici faaliyetler, bkz. 09.90
- kömür çıkartılması amacıyla deneme sondajları yapılması, bkz. 09.90
- katı yakıt üreten kok fırınlarının işletilmesi, bkz. 19.10
- taşkömürü briketleri, oval ve benzeri katı taşkömürü yakıtlarının imalatı, bkz. 19.20
- kömür çıkartmak amacıyla arazilerin hazırlanması ve geliştirilmesi için gerçekleştirilen çalışmalar, bkz. 43.12.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) IV. Grup Arama ve İşletme Ruhsatı + İşletme İzni
- ÇED Olumlu Kararı ve İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatı (1. Sınıf Gayrisıhhi Müessese)
- MAPEG siciline işlenmiş Daimi Nezaretçi (Maden Mühendisi) ve İş Güvenliği Uzmanı ataması
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Şahıs işletmeleri maden işletme izni alabilse de fiilen sermaye şirketi yapısı standarttır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- MAPEG Ruhsat Sicili & TMMOB Maden Mühendisleri Odası Daimi Nezaretçi Vizesi
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 3213 s.K. m. 14 gereği ocak başı satış tutarı üzerinden yıllık Devlet Hakkı ödenir.
- Maden arama faaliyetlerine yönelik makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/c uyarınca KDV’den müstesnadır.
- 6331 s.K. Çok Tehlikeli sınıf olup yeraltı çalışanlarında erken emeklilik (fiili hizmet süresi zammı - 5510 m. 40) ve asgari 2 kat taban ücret zorunluluğu (3213 Ek m. 9) uygulanır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
AB Kömür ve Çelik geçiş mekanizmaları (Just Transition Fund), AB Metan Emisyonu Tüzüğü (EU) 2024/1787 ve Maden Atıkları Direktifi 2006/21/EC hükümlerine tabidir.
ABD NAICS 2121 kapsamındadır. Federal Office of Surface Mining Reclamation and Enforcement (OSMRE) ve MSHA (Mine Safety and Health Administration) 30 CFR Parts 70–75 zorunlu denetimlerine tabidir.
İngiltere Mining Remediation Authority (eski Coal Authority) ruhsatı ve UK SIC 05101–05200 sicil kaydı zorunludur; yeni termal kömür izinleri yasal kısıtlamalara tabidir.
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Tüccar olarak kömür alıp satmak Bölüm 05 değil toptan (46.81) veya perakende ticaret (47.78) kapsamındadır.
- Yeraltı madeninde sığınma odası ve hayat hattı eksiklikleri işin derhal durdurulması (6331 m. 25) sebebidir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Taş kömürü madenciliği | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Ruhsatlı maden işletme belgesi (MAPEG) PSP onboarding aşamasında istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
05.20 — Linyit madenciliği
NACE Rev. 2.1 05.20 (Linyit madenciliği) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- B Madencilik ve Taş Ocakçılığı
- 05 Kömür ve linyit çıkartılması
- 05.1 Taş kömürü madenciliği
- 05.10 Taş kömürü madenciliği
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 05.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
05.10 (Taş kömürü madenciliği) şu faaliyetleri kapsar: taş kömürü madenciliği: sıvılaştırma yöntemleriyle gerçekleştirilen madencilik de dahil, yeraltı ve yer üstü madenciliği; kömürün sınıflandırılması, kalitesinin arttırılması veya taşımacılığının ya da depolanmasını kolaylaştırılması amacıyla ayıklanması ve yıkanması, büyüklüklerine göre ayrılması, sınıflandırılması, öğütülmesi, sıkıştırılması vb.. Başlıca uygulayıcılar: Yeraltı ve açık ocak taş kömürü işletmecileri; Linyit madeni ruhsat sahipleri ve rödovans operatörleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 05.10 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
05.10 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 05.10.00 [Çok Tehlikeli]).
05.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret ve Sanayi Odası (5174 s.K.) + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.) / Şahıs işletmeleri maden işletme izni alabilse de fiilen sermaye şirketi yapısı standarttır.. İzin/Ruhsat: MAPEG (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü) IV. Grup Arama ve İşletme Ruhsatı + İşletme İzni Vergi/Teşvik: 3213 s.K. m. 14 gereği ocak başı satış tutarı üzerinden yıllık Devlet Hakkı ödenir.
05.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
05.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 211130 (Natural Gas Extraction), 212114 (Surface Coal Mining), 212115 (Underground Coal Mining) • İngiltere UK SIC 2007: 05101 (Deep coal mines), 05102 (Open cast coal working) • BM ISIC Rev. 5: 0510 • Sanal POS MCC 1400 (Kömür ve Maden Çıkarımı).
05.10 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 05.10, eski NACE Rev. 2 sürümünde 05.10 (Taş kömürü madenciliği) koduna karşılık gelir.
05.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: linyit madenciliği, bkz. 05.20; turba (az çok kömürleşmiş bitkilerden oluşan yakıt, yer kömürü) çıkarımı, bkz. 08.92; taş kömürü madenciliğini destekleyici faaliyetler, bkz. 09.90.