İçeriğe atla
NACE Rev. 2.1 08.12 Güncel Rev. 2.1 08.1 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

08.12 — Çakıl ve kum ocaklarının işletilmesi ve kil ve kaolin madenciliği

NACE Rev. 2.1 08.12 (Çakıl ve kum ocaklarının işletilmesi ve kil ve kaolin madenciliği); Bölüm 08 çerçevesinde 3213 sayılı Maden Kanunu (I. ve II. Grup Madenler) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2.1

Eurostat • v2.1

02 / Üst Hiyerarşi
08.1

Kum, kil ve taş ocakçılığı

03 / Eşleşen Standartlar
14

NAICS 212311 • SIC 08120 • ISIC 0810

04 / Alt Kod & Kapsam
3 TR Alt Kodu

MCC 1442

Güncel Rev. 2.1Eski NACE Rev. 2 karşılığı:
01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Mermer, traverten, granit ve doğal yapı taşı ocakları
  • Kırmataş (agrega), kum, çakıl, kil ve kaolin ocakları
  • Bor, tuz, alçıtaşı (jips) ve endüstriyel mineral üreticileri

Bu Sınıf Şunları Kapsar

4
  • endüstriyel kumların çıkarımı ve taranması, inşaat için kum ve çakıl
  • çakıl taşının kırılması ve parçalanması
  • kum ocakçılığı
  • kil, refraktör killer ve kaolin (arı kil) madenciliği.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

1
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 08 • Kısım B 6948 Sanayi Sicili

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

3213 sayılı Maden Kanunu (I. ve II. Grup Madenler) 2872 sayılı Çevre Kanunu & ÇED Yönetmeliği (ek-1 / ek-2 eşikleri) 6331 sayılı İSG Kanunu (Çok Tehlikeli) 2863 sayılı Kültür Varlıkları Kanunu

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • II(a)/II(b) grubu ocaklar için MAPEG İşletme Ruhsatı ve I(a) kum-çakıl için İl Özel İdaresi / Valilik ruhsatı
  • Basamaklı patlatma ve kırma-eleme tesisi için ÇED Raporu + Emisyon Çevre İzni + 1./2. Sınıf GSM Ruhsatı
  • Daimi Nezaretçi (Maden Mühendisi) ve İş Güvenliği Uzmanı ataması

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret ve Sanayi Odası + Sanayi Sicil Belgesi (kırma-eleme/blok kesim varsa 6948 s.K.)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Ticaret Odası veya Esnaf Odası (küçük kum-çakıl ocaklarında nadiren)
Özel Yetkili Kurum / Sicil
MAPEG Ruhsat Sicili

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • 3213 s.K. m. 14 uyarınca I. ve II. grup madenlerde belirlenen Devlet Hakkı ve belediye payı (mücavir alanlarda %0,2) ödenir.
  • Ham blok mermer veya agregayı kesip işlenmiş plaka/tezgâh haline getiren fabrikalar Bölüm 23 (23.70) kapsamında sanayi işletmesi teşviki alır.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

AB İnşaat Ürünleri Tüzüğü (CPR (EU) 305/2011 & 2024/3110) agrega CE standardı (EN 12620 / EN 13242) ve Maden Atıkları Direktifi kapsamındadır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 2123 kapsamında yer alır. MSHA Metal/Nonmetal Quarry Rules (30 CFR Part 56) düzenli denetimi, EPA toz/su deşarj izinleri ve eyalet toprak ıslahı teminatları (reclamation bonds) zorunludur.

UK • Companies House / HMRC

Town and Country Planning mineral izni, Aggregates Levy (£2/ton civarı agrega vergisi, HMRC) ve HSE Quarries Regulations 1999 kapsamındadır (UK SIC 08110–08990).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Mermer ocağından ham blok üretimi (08.11) ile blok mermeri fabrikada plaka/fayans haline getirme (23.70) farklı NACE kodlarıdır.
  • 25 hektarın altındaki ocaklarda sınır bölünmesi yapılarak ÇED muafiyeti aşımı (salami slicing) idari iptal nedenidir.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları

33Çok Tehlikeli
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
6 Haneli KodResmi Faaliyet TanımıİSG Sınıfıİşyeri / OfisRehber
08.12.01
Çakıl ve kum ocakçılığı (taşların kırılması ile kil ve kaolin madenciliği hariç)Çok TehlikeliFiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şartİncele →
08.12.02
Çakıl taşlarının kırılması ve parçalanmasıÇok TehlikeliFiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şartİncele →
08.12.03
Kil, refrakter kil ve kaolin madenciliği ile bentonit, andaluzit, siyanit, silimanit, mulit, şamot veya dinas toprakları çıkarımıÇok TehlikeliFiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şartİncele →
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 1442
Standart Risk
Taş Ocağı, Kum, Çakıl ve Mermer

Toptan B2B inşaat malzemesi tedariki; yüksek tutarlı B2B ticari kartlarda komisyon optimizasyonu uygulanabilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2.1 08.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

08.12 (Çakıl ve kum ocaklarının işletilmesi ve kil ve kaolin madenciliği) şu faaliyetleri kapsar: endüstriyel kumların çıkarımı ve taranması, inşaat için kum ve çakıl; çakıl taşının kırılması ve parçalanması; kum ocakçılığı. Başlıca uygulayıcılar: Mermer, traverten, granit ve doğal yapı taşı ocakları; Kırmataş (agrega), kum, çakıl, kil ve kaolin ocakları.

Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 08.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?

08.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 08.12.01 [Çok Tehlikeli], 08.12.02 [Çok Tehlikeli], 08.12.03 [Çok Tehlikeli]).

08.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret ve Sanayi Odası + Sanayi Sicil Belgesi (kırma-eleme/blok kesim varsa 6948 s.K.) / Ticaret Odası veya Esnaf Odası (küçük kum-çakıl ocaklarında nadiren). İzin/Ruhsat: II(a)/II(b) grubu ocaklar için MAPEG İşletme Ruhsatı ve I(a) kum-çakıl için İl Özel İdaresi / Valilik ruhsatı Vergi/Teşvik: 3213 s.K. m. 14 uyarınca I. ve II. grup madenlerde belirlenen Devlet Hakkı ve belediye payı (mücavir alanlarda %0,2) ödenir.

08.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

08.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 212311 (Dimension Stone Mining and Quarrying), 212312 (Crushed and Broken Limestone Mining and Quarrying), 212313 (Crushed and Broken Granite Mining and Quarrying) • İngiltere UK SIC 2007: 08120 (Operation of gravel and sand pits; mining of clays and kaolin) • BM ISIC Rev. 5: 0810 • Sanal POS MCC 1442 (Taş Ocağı, Kum, Çakıl ve Mermer).

08.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?

Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 08.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 08.12 (Çakıl ve kum ocaklarının faaliyetleri; kil ve kaolin çıkarımı) koduna karşılık gelir.

08.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: bitümlü kumların madenciliği, bkz. 06.10..