24.43 — Kurşun, çinko ve kalay üretimi
NACE Rev. 2.1 24.43 (Kurşun, çinko ve kalay üretimi); Bölüm 24 çerçevesinde 6948 sayılı Sanayi Sicil Kanunu hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 7 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metallerin imalatı
NAICS 322220 • SIC 24430
MCC 5051
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Entegre demir-çelik fabrikaları ve ark ocağı çelikhaneleri
- Alüminyum, bakır, kurşun, çinko ve değerli metal ergitme/haddeleme tesisleri
- Demir, çelik ve hafif metal dökümhaneleri (pik, sfero, çelik döküm)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- cevherlerden veya kurşun, çinko veya kalay atık ve hurdalarından alaşımlı veya alaşımsız işlenmemiş kurşun, çinko ve kalay üretimi
- kurşun, çinko veya kalaydan bar, çubuk, profil, tel, plaka, levha, şerit ve folyo imalatı.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- erimiş çinkonun atomizasyonu (sıvı ve gazların bir basınç altında mikron boyutunda küçük zerreciklere ayrılması) yoluyla çinko tozu imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- kurşun, çinko veya kalay dökümü, bkz. 24.54
- kurşun, çinko veya kalay atık ve hurdalarının parçalanması, bkz. 38.21.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- ÇED Olumlu Kararı, 1. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı ve Emisyon/Atık Çevre İzin Belgesi
- Hurda metal ergiten tesisler için Tehlikesiz Atık Geri Kazanım Lisansı
- Radyoaktivite bulaşmış hurdayı önlemek için NDK Radyasyon Ölçüm Sistemi (sabit portal monitör) zorunluluğu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası + ÇİB / İDDMİB İhracatçı Birlikleri + Sanayi Sicil Belgesi
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ağır sanayi ve yüksek sermaye gereği Anonim/Limited Şirket standarttır.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Demir-çelik ürünlerinin tesliminde 5/10 KDV tevkifatı; bakır, çinko, alüminyum, kurşun külçe ve profillerde 7/10 KDV tevkifatı (hurda istisnası hariç) uygulanır.
- Sanayi Sicil + Çelik/Alüminyum yatırımları bölgesel/öncelikli yatırım teşvikleri ve KVK m. 32/7 1 puan indirime tabidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Demir-çelik ve alüminyum üretimi doğrudan AB Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (CBAM — Reg. (EU) 2023/956) ve AB Çelik Korunma Önlemi (Steel Safeguard Tariffs/Kotalar) kapsamındadır.
ABD NAICS 331 kapsamında yer alır. Section 232 çelik/alüminyum gümrük vergileri, EPA NESHAP çelik/alüminyum emisyon kuralları ve OSHA Foundry Standards uygulanır.
Environment Agency Part A(1) IPPC permit, UK Steel Safeguard kotaları ve 2027 UK CBAM hazırlık kapsamındadır (UK SIC 24xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Ham metal üretimi, haddeleme ve döküm (Bölüm 24) ile hazır profilden kesme/kaynak/CNC parça/çelik konstrüksiyon üretimi (Bölüm 25) ayrımında sık hata yapılır; haddehane 24, atölye 25’tir.
- Demir-çelik ve alüminyumda KDV tevkifat oranının (5/10 vs 7/10) yanlış uygulanması vergi incelemelerinde ilk yakalanan husustur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Kurşun tabaka, levha, şerit, folyo, kurşun tozu ve pulu imalatı (alaşımdan olanlar dahil) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Kurşun imalatı (işlenmemiş) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Kalay bar, çubuk, profil, tel, vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Kalay imalatı (işlenmemiş halde) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Çinko imalatı (işlenmemiş halde) | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Çinko bar, çubuk, profil, tel vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Çinko sac, tabaka, levha, şerit, folyo, çinko tozları, vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Kalay bar, çubuk, profil, tel, vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil)
Çinko bar, çubuk, profil, tel vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil)
Çinko sac, tabaka, levha, şerit, folyo, çinko tozları, vb. imalatı (alaşımdan olanlar dahil)
Nonferrous Metal (except Copper and Aluminum) Rolling, Drawing, and Extruding
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Kurumsal B2B ham madde tedariki; düşük iade oranı, ticari kart (B2B) limitleriyle uyumludur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
24.41 — Değerli metal üretimi
NACE Rev. 2.1 24.41 (Değerli metal üretimi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
24.42 — Alüminyum üretimi
NACE Rev. 2.1 24.42 (Alüminyum üretimi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
24.44 — Bakır üretimi
NACE Rev. 2.1 24.44 (Bakır üretimi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 24 Ana metal sanayii
- 24.4 Değerli ana metaller ve diğer demir dışı metallerin imalatı
- 24.43 Kurşun, çinko ve kalay üretimi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 24.43 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
24.43 (Kurşun, çinko ve kalay üretimi) şu faaliyetleri kapsar: cevherlerden veya kurşun, çinko veya kalay atık ve hurdalarından alaşımlı veya alaşımsız işlenmemiş kurşun, çinko ve kalay üretimi; kurşun, çinko veya kalaydan bar, çubuk, profil, tel, plaka, levha, şerit ve folyo imalatı.. Başlıca uygulayıcılar: Entegre demir-çelik fabrikaları ve ark ocağı çelikhaneleri; Alüminyum, bakır, kurşun, çinko ve değerli metal ergitme/haddeleme tesisleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 24.43 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
24.43 sınıfı altında Türkiye sicilinde 7 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 24.43.01 [Çok Tehlikeli], 24.43.02 [Çok Tehlikeli], 24.43.04 [Çok Tehlikeli]).
24.43 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası + ÇİB / İDDMİB İhracatçı Birlikleri + Sanayi Sicil Belgesi / Ağır sanayi ve yüksek sermaye gereği Anonim/Limited Şirket standarttır.. İzin/Ruhsat: ÇED Olumlu Kararı, 1. Sınıf Gayrisıhhi Müessese (GSM) Ruhsatı ve Emisyon/Atık Çevre İzin Belgesi Vergi/Teşvik: Demir-çelik ürünlerinin tesliminde 5/10 KDV tevkifatı; bakır, çinko, alüminyum, kurşun külçe ve profillerde 7/10 KDV tevkifatı (hurda istisnası hariç) uygulanır.
24.43 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
24.43 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 322220 (Paper Bag and Coated and Treated Paper Manufacturing), 331313 (Alumina Refining and Primary Aluminum Production), 331314 (Secondary Smelting and Alloying of Aluminum) • İngiltere UK SIC 2007: 24430 (Lead, zinc and tin production) • Sanal POS MCC 5051 (Metal Servis Merkezleri ve Ana Metal Toptan).
24.43 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 24.43, eski NACE Rev. 2 sürümünde 24.43 (Kurşun, çinko ve kalay üretimi) koduna karşılık gelir.
24.43 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kurşun, çinko veya kalay dökümü, bkz. 24.54; kurşun, çinko veya kalay atık ve hurdalarının parçalanması, bkz. 38.21..