25.53 — Metallerin makinede işlenmesi ve şekil verilmesi
25.62, NACE Rev. 2.1’deki güncel numarası 25.53 (ve eski Rev. 2’de 25.62) altında CNC torna/freze, fason talaşlı imalat, metal delme/kesme ve hassas mekanik parça işlemeciliğini kapsar — Türkiye’de 6948 Sanayi Sicili + KOSGEB İmalat (1.5M+ TL) + 2./3. Sınıf GSM ruhsatına tabidir.
Eurostat • v2.1
Metallerin işlenmesi ve kaplanması; makinede işleme
NAICS 332710 • SIC 25610
MCC 5051
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Çelik konstrüksiyon, metal kapı/pencere, kazan, tank ve radyatör üreticileri
- CNC torna, freze, lazer kesim, metal büküm ve fason talaşlı imalat atölyeleri
- Metal yüzey kaplama (galvaniz, eloksal, elektrostatik boya) ve silah/mühimmat fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- metal parçaların delinmesi, tornalanması, frezelenmesi, aşındırılması, planyalanması, leplenmesi, broşlanması, tesviye edilmesi, testerelenmesi, taşlanması, bilenmesi, çapaklarının alınması, kumlanması, yuvarlanması, parlatılması, cilalanması, kaynaklanması, birleştirilmesi vb
- lazer ışınları aracılığıyla metallerin kesilmesi, gravürlenmesi veya üzerlerine yazı yazılması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- nalbantların faaliyetleri, bkz. 01.62.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı (galvaniz/kaplama ve dövmede Çevre İzin/Lisans Belgesi zorunlu)
- Basınçlı kap/buhar kazanı imalatında EN 13445 / PED (2014/68/EU) onaylı kuruluş (Notified Body) sertifikası
- Silah ve mühimmat imalatında (25.30) Millî Savunma Bakanlığı (MSB) Kuruluş İzni & Üretim İzni + TSK Tesis Güvenlik Belgesi
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / Ticaret Odası + Kapasite Raporu + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Demirciler / Tornacılar / Madeni Eşya Esnaf Odası (5362 s.K.)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Bakır/alüminyum/demir ürünlerinin işlenerek parça haline getirilmesinde KDV tevkifat kapsamı (bölüm 24 yarı mamulleri hariç genel kural) dikkatle ayrıştırılır.
- Sanayi Sicil + KOSGEB İş Geliştirme Desteği ve savunma yan sanayiinde Ar-Ge/TEYDEB destekleri yoğun kullanılır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Çelik yapılarda EN 1090 CE İşareti (CPR 305/2011), basınçlı kaplarda PED 2014/68/EU ve bağlantı elemanlarında (vida/cıvata) AB CBAM bildirimi uygulanır.
ABD NAICS 332 kapsamında yer alır. OSHA Hexavalent Chromium (kaplama) & Machine Guarding, ASME Boiler & Pressure Vessel Code ve ateşli silah/savunma imalatında ATF FFL Type 07/10 + ITAR kaydı şarttır.
UKCA / CE EN 1090 yapı çeliği standardı, HSE kaynak/metal buharı (COSHH) kuralları ve silah imalatında Home Office Section 5 izni gereklidir (UK SIC 25xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Kendine ait makineyle komple makine imalatı Bölüm 28’dir; sadece metal şase, sac kesim veya fason CNC parça işlenmesi Bölüm 25 kapsamındadır.
- MSB Kuruluş İzni almadan havalı/ateşli silah parçası üretmek 5201 ve 6136 sayılı Kanunlar uyarınca ağır ceza suçudur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Metallerin makinede işlenmesi (torna tesfiye işleri, metal parçaları delme, tornalama, frezeleme, rendeleme, parlatma, oluk açma, perdahlama, birleştirme, kaynak yapma, çapak alma, kumlama, vb. faaliyetler) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| CNC oksijen, CNC plazma, CNC su jeti vb. makinelerinin kullanılması yoluyla metallerin kesilmesi veya üzerlerinin yazılması | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Lazer ışınlarının kullanılması yoluyla metallerin kesilmesi veya üzerlerinin yazılması | Çok Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
CNC oksijen, CNC plazma, CNC su jeti vb. makinelerinin kullanılması yoluyla metallerin kesilmesi veya üzerlerinin yazılması
Lazer ışınlarının kullanılması yoluyla metallerin kesilmesi veya üzerlerinin yazılması
Metal Coating, Engraving (except Jewelry and Silverware), and Allied Services to Manufacturers
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Kurumsal B2B ham madde tedariki; düşük iade oranı, ticari kart (B2B) limitleriyle uyumludur.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 28.99 — Özel Amaçlı Komple Makine İmalatı → | Müşterinin teknik resmine göre fason metal parça/şase işlemek 25.53 (25.62); hareketli aksamlı tam çalışan komple makine üretmek 28.99’dur. | 28.99 komple sıfır makineler Yatırım Teşvik Belgeli alıcılara KDVK 13/d uyarınca %0 KDV kesilebilir; tekil yedek parça/fason işlemede ise %20 KDV uygulanır. |
25.51 — Metallerin kaplanması
NACE Rev. 2.1 25.51 (Metallerin kaplanması) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
25.52 — Metallerin ısıl işlemi
NACE Rev. 2.1 25.52 (Metallerin ısıl işlemi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
25.11 — Metal yapı ve yapı parçaları imalatı
NACE Rev. 2.1 25.11 (Metal yapı ve yapı parçaları imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 25 Fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)
- 25.5 Metallerin işlenmesi ve kaplanması; makinede işleme
- 25.53 Metallerin makinede işlenmesi ve şekil verilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 25.53 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
25.53 (Metallerin makinede işlenmesi ve şekil verilmesi) şu faaliyetleri kapsar: metal parçaların delinmesi, tornalanması, frezelenmesi, aşındırılması, planyalanması, leplenmesi, broşlanması, tesviye edilmesi, testerelenmesi, taşlanması, bilenmesi, çapaklarının alınması, kumlanması, yuvarlanması, parlatılması, cilalanması, kaynaklanması, birleştirilmesi vb; lazer ışınları aracılığıyla metallerin kesilmesi, gravürlenmesi veya üzerlerine yazı yazılması.. Başlıca uygulayıcılar: Çelik konstrüksiyon, metal kapı/pencere, kazan, tank ve radyatör üreticileri; CNC torna, freze, lazer kesim, metal büküm ve fason talaşlı imalat atölyeleri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 25.53 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
25.53 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 25.53.01 [Tehlikeli], 25.53.02 [Tehlikeli], 25.53.03 [Çok Tehlikeli]).
25.53 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / Ticaret Odası + Kapasite Raporu + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Demirciler / Tornacılar / Madeni Eşya Esnaf Odası (5362 s.K.). İzin/Ruhsat: Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı (galvaniz/kaplama ve dövmede Çevre İzin/Lisans Belgesi zorunlu) Vergi/Teşvik: Bakır/alüminyum/demir ürünlerinin işlenerek parça haline getirilmesinde KDV tevkifat kapsamı (bölüm 24 yarı mamulleri hariç genel kural) dikkatle ayrıştırılır.
25.53 ile en sık karıştırılan 28.99 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
28.99 — Özel Amaçlı Komple Makine İmalatı: Müşterinin teknik resmine göre fason metal parça/şase işlemek 25.53 (25.62); hareketli aksamlı tam çalışan komple makine üretmek 28.99’dur. Vergisel/hukuki etki: 28.99 komple sıfır makineler Yatırım Teşvik Belgeli alıcılara KDVK 13/d uyarınca %0 KDV kesilebilir; tekil yedek parça/fason işlemede ise %20 KDV uygulanır.
25.53 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
25.53 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 332710 (Machine Shops), 332811 (Metal Heat Treating), 332812 (Metal Coating, Engraving (except Jewelry and Silverware), and Allied Services to Manufacturers) • İngiltere UK SIC 2007: 25610 (Treatment and coating of metals), 25620 (Machining) • Sanal POS MCC 5051 (Metal Servis Merkezleri ve Ana Metal Toptan).
25.53 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 25.53, eski NACE Rev. 2 sürümünde 25.61 (Metallerin işlenmesi ve kaplanması), 25.62 (Metallerin makinede işlenmesi ve şekil verilmesi) koduna karşılık gelir.