28.99 — Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
28.99, endüstriyel otomasyon hatları, robotik üretim sistemleri, özel amaçlı imalat makineleri ve 3D endüstriyel yazıcı üreticilerini kapsar — Makine CE Teknik Dosyası (EN ISO 12100) zorunlu olup Yatırım Teşvik Belgeli alıcılara KDVK 13/d %0 KDV ile satış ve KOSGEB 1.5M+ TL imalat desteği sağlar.
Eurostat • v2.1
Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
NAICS 333242 • SIC 28990
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
17- ahşap, kağıt hamuru, kağıt veya karton ile diğer malzemeler için kurutucuların imalatı (tarımsal ürünler ve tekstil için olanlar hariç)
- basım ve ciltleme makineleri ile çeşitli materyaller üzerine basımı destekleyici faaliyetler için kullanılan makinelerin imalatı (tekstil malzemelerine baskı hariç)
- fayans, karo, blok, kiremit, tuğla, vb. şekilli seramik hamuru, boru, grafit elektrotu, yazı tahtası tebeşiri vb.lerinin üretilmesi için makine imalatı
- yarı iletken imalat makinelerinin imalatı
- dökümhane kalıplarının şekillendirilmesi için makinelerin imalatı
- özel amaçlar için çoklu görevlerde kullanılabilen endüstriyel robotların imalatı
- çeşitli özel amaçlı makineler ve donanımların imalatı: elektrikli veya elektronik lamba, tüp (valfler) ya da ampullerin montajı için kullanılan makineler; cam veya cam eşya, cam elyafı veya ipinin üretimi ya da sıcak işlenmesi için makineler; izotopik ayırma için makine veya cihazlar
- rot-balans (tekerlek hizalama ve dengeleme) ekipmanlarının imalatı
- mekanik parçaların dengelenmesi için ekipman imalatı
- merkezi yağlama sistemlerinin imalatı
- hava taşıtı fırlatma donanımlarının, uçak gemilerinde kullanılan katapultların (kısa mesafede hava taşıtlarının havalanmasını sağlayan mekanizma) ve ilgili donanımların imalatı
- otomatik bovling salonu donanımlarının (örneğin; lobut dizici) imalatı
- dönme dolapların, salıncakların, poligonların ve diğer panayır alanı eğlence donanımlarının imalatı
- atık sıkıştırma makineleri imalatı
- sıva makineleri imalatı
- turnike imalatı
- sarımda veya hareketli gemi halatlarında (selviçeler) kullanıma yönelik yelken sarma sistemlerinin imalatı.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
6- ev aletleri imalatı, bkz. 27.5
- fotokopi makineleri vb. imalatı, bkz. 28.23
- sert kauçuk, sert plastik ya da soğuk cam işleyen makine ya da donanımların imalatı, bkz. 28.42
- külçe kalıplarının imalatı, bkz. 28.91
- tekstil baskı makinelerinin imalatı, bkz. 28.94
- katmanlı (eklemeli) üretim için makinelerin imalatı, bkz. 28.97.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Cam ve cam eşya imalatında ve cam eşyaların sıcak işlenmesinde kullanılan makinelerin ve elektrikli veya elektronik lamba, tüp, ampul montajında kullanılan makinelerin imalatı
Kiremit, briket, şekilli seramik hamuru, boru, grafit elektrotu, yazı tahtası tebeşiri vb. ürünlerin üretilmesinde kullanılan makinelerin imalatı
Otomatik bovling salonu donanımlarının, dönme dolap, atlı karınca, salıncak, poligon, vb. diğer panayır alanı eğlence donanımlarının imalatı
Hava taşıtı fırlatma donanımlarının, uçak gemilerinde kullanılan katapultların (kısa mesafede hava taşıtlarının kalkmasını sağlayan mekanizma) ve ilgili donanımların imalatı
Yarı iletken tek kristalli külçe (boules) ve yonga plakalar ile yarı iletken aygıtların, elektronik entegre devre veya düz panel ekranların imalatı için kullanılan makine ve cihazların imalatı
Lastik tekerlerin balansında ve hizalanmasında kullanılan donanımların imalatı (jant için kullanılanlar hariç)
Özel amaçlar için çoklu görevlerde kullanılabilen sanayi robotlarının imalatı
Kurutucuların imalatı (odun, kağıt hamuru, kağıt, mukavva, süt tozu ve diğer malzemelerin imalatında kullanılanlar) (ev tipi, tarım ürünleri ve tekstil için olanlar hariç)
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
All Other Miscellaneous General Purpose Machinery Manufacturing
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 33.20 — Sanayi Makinelerinin Sahada Kurulumu → | Makineyi tasarlayıp fabrikada üretmek 28.99; başkasının ürettiği makine hattını müşteri fabrikasında kurup devreye almak 33.20’dir. | Yalnızca üretici (28.99) Sanayi Sicili ve KDVK 13/d imalatçı avantajlarını tam kullanabilir. |
28.91 — Metalürji makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.91 (Metalürji makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.92 — Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.92 (Maden, taş ocağı ve inşaat makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.93 — Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı
NACE Rev. 2.1 28.93 (Gıda, içecek ve tütün işleme makineleri imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 9 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.9 Diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
- 28.99 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.99 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı) şu faaliyetleri kapsar: ahşap, kağıt hamuru, kağıt veya karton ile diğer malzemeler için kurutucuların imalatı (tarımsal ürünler ve tekstil için olanlar hariç); basım ve ciltleme makineleri ile çeşitli materyaller üzerine basımı destekleyici faaliyetler için kullanılan makinelerin imalatı (tekstil malzemelerine baskı hariç); fayans, karo, blok, kiremit, tuğla, vb. şekilli seramik hamuru, boru, grafit elektrotu, yazı tahtası tebeşiri vb.lerinin üretilmesi için makine imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.99 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.99 sınıfı altında Türkiye sicilinde 12 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.99.01 [Tehlikeli], 28.99.02 [Tehlikeli], 28.99.04 [Tehlikeli]).
28.99 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.99 ile en sık karıştırılan 33.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
33.20 — Sanayi Makinelerinin Sahada Kurulumu: Makineyi tasarlayıp fabrikada üretmek 28.99; başkasının ürettiği makine hattını müşteri fabrikasında kurup devreye almak 33.20’dir. Vergisel/hukuki etki: Yalnızca üretici (28.99) Sanayi Sicili ve KDVK 13/d imalatçı avantajlarını tam kullanabilir.
28.99 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.99 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 333242 (Semiconductor Machinery Manufacturing), 333243 (Sawmill, Woodworking, and Paper Machinery Manufacturing), 333248 (All Other Industrial Machinery Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28990 (Manufacture of other special-purpose machinery n.e.c.) • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.99 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.99, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer özel amaçlı makinelerin imalatı) koduna karşılık gelir.