28.11 — Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)
NACE Rev. 2.1 28.11 (Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)); Bölüm 28 çerçevesinde Makine Emniyeti Yönetmeliği (2006/42/AT → Yeni AB 2023/1230) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Genel amaçlı makinelerin imalatı
NAICS 333611 • SIC 28110 • ISIC 2811
MCC 5084
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri
- CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları
- Tarım traktörü/ekipmanı, iş makinesi (ekskavatör, vinç) ve endüstriyel soğutma fabrikaları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
8- içten yanmalı pistonlu motorların imalatı (motorlu kara taşıtları, hava taşıtları ve motosikletlerin sevkine/itilmesine yönelik olanlar hariç): deniz taşıtlarına ait motorlar; lokomotif motorları.
- yalnızca veya esas olarak içten yanmalı motorlarda kullanılmaya uygun parçaların imalatı, örn. içten yanmalı motorlar ve dizel motorlar için pistonlar, segmanlar, karbüratörler ve benzerleri (motorlu kara taşıtları için olanlar hariç)
- içten yanmalı motorlar için egzoz ve emme valflerinin imalatı
- türbin ve türbin parçalarının imalatı: su buharı türbinleri ve diğer buhar türbinleri; hidrolik türbinler ve bunların su çarkları ve regülatörleri (düzenleyicileri); rüzgar türbinleri; gaz türbinleri (hava taşıtlarındaki turbo jetler veya turbo pervaneler hariç).
- kazan türbin setlerinin imalatı
- bir türbin ve bir araya monte edilmiş bir jeneratörden oluşan türbin-jeneratör setlerinin imalatı
- sanayide kullanım amaçlı motor imalatı
- gemi ve tekne motorlarının büyük çaplı revizyonu.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
8- elektrik jeneratörlerinin imalatı (türbin-jeneratör setleri hariç), bkz. 27.11
- ilk hareket ettirici jeneratör setleri imalatı (türbin-jeneratör setleri hariç), bkz. 27.11
- motorlu kara taşıtları için içten yanmalı pistonlu motorların elektrikli ekipman ve bileşenlerinin imalatı, bkz. 29.3
- motorlu kara taşıtlarının içten yanmalı motorları için başka yerde sınıflandırılmamış parçaların (örneğin; pistonlar, piston segmanları ve karbüratörler) imalatı, bkz. 29.32"
- hava taşıtları için içten yanmalı pistonlu motorların imalatı, bkz. 30.3
- hava taşıtlarının motorları, turbojetler ve turbo pervanelerin imalatı, bkz. 30.31, 30.32.
- motosiklet tahrik motorlarının imalatı, bkz. 30.91
- motosikletler için piston, segman ve karbüratör imalatı, bkz. 30.91.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi)
- Belediye 2. veya 1. Sınıf GSM Ruhsatı + Tavan vinci / kaldırma ekipmanlarının periyodik kontrolü
- Asansör imalatında (28.22) Asansör Yönetmeliği (2014/33/AB) Modül sertifikasyonu
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
- Orta-Yüksek / Yüksek Teknoloji makine üretimi KOSGEB İş Geliştirme ve TÜBİTAK/TEYDEB Ar-Ge desteklerinin ana hedefidir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
2027’de tam yürürlüğe girecek Yeni AB Makine Tüzüğü (EU) 2023/1230 (yapay zekâ ve otonom makine siber güvenliği dahil) ile F-Gaz Tüzüğü (2024/573 endüstriyel soğutma) uygulanır.
ABD NAICS 333 kapsamında yer alır. OSHA Machine Guarding (29 CFR 1910 Subpart O), ANSI/RIA R15.06 (endüstriyel robotlar), EPA Tier 4 motor emisyonu ve NRTL pano/kablolama standartları geçerlidir.
Supply of Machinery (Safety) Regulations 2008 (UKCA veya kalıcı tanınan CE) ve HSE LOLER/PUWER makine güvenlik standartları uygulanır (UK SIC 28xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Makineyi imal etmeyip dışarıda kurulum/bakım/revizyon hizmetini ayrı sözleşmeyle veren firmalar Bölüm 28 değil Bölüm 33 (33.12 / 33.20) kullanır.
- CE Teknik Dosyası ve Türkçe kullanma kılavuzu olmadan makine satışı iş kazası halinde imalatçıyı doğrudan kusurlu kılar ve Sanayi Bakanlığı 7223 cezası kesilir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Türbin ve türbin parçalarının imalatı (rüzgar, gaz, su ve buhar türbinleri ile su çarkları ve bunların parçaları) (hava taşıtları için turbo jetler veya turbo pervaneler hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Deniz taşıtlarında, demir yolu taşıtlarında ve sanayide kullanılan kıvılcım ateşlemeli veya sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı motorların ve bunların parçalarının imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| İçten yanmalı motorlar, dizel motorlar vb.de kullanılan pistonlar, silindirler ve silindir blokları, silindir başları, silindir gömlekleri, emme ve egzos subapları, segmanlar, hareket kolları, karbüratörler, yakıt memeleri vb.nin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç) | Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Deniz taşıtlarında, demir yolu taşıtlarında ve sanayide kullanılan kıvılcım ateşlemeli veya sıkıştırma ateşlemeli içten yanmalı motorların ve bunların parçalarının imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)
Manufacture of engines and turbines, except aircraft, vehicle and cycle engines
Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)
Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu taşıt ve motosiklet motorları hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı makine satışlarında proforma fatura ve teslim tutanağı büyük tutar incelemelerini hızlandırır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
28.12 — Akışkan gücü ile çalışan ekipmanların imalatı
NACE Rev. 2.1 28.12 (Akışkan gücü ile çalışan ekipmanların imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.13 — Diğer pompaların ve kompresörlerin imalatı
NACE Rev. 2.1 28.13 (Diğer pompaların ve kompresörlerin imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
28.14 — Diğer musluk ve valf/vana imalatı
NACE Rev. 2.1 28.14 (Diğer musluk ve valf/vana imalatı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- C İmalat
- 28 Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı
- 28.1 Genel amaçlı makinelerin imalatı
- 28.11 Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 28.11 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
28.11 (Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu kara taşıtı ve motosiklet motorları hariç)) şu faaliyetleri kapsar: içten yanmalı pistonlu motorların imalatı (motorlu kara taşıtları, hava taşıtları ve motosikletlerin sevkine/itilmesine yönelik olanlar hariç): deniz taşıtlarına ait motorlar; lokomotif motorları.; yalnızca veya esas olarak içten yanmalı motorlarda kullanılmaya uygun parçaların imalatı, örn. içten yanmalı motorlar ve dizel motorlar için pistonlar, segmanlar, karbüratörler ve benzerleri (motorlu kara taşıtları için olanlar hariç); içten yanmalı motorlar için egzoz ve emme valflerinin imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Motor, türbin, pompa, kompresör, hidrolik ve rulman üreticileri; CNC takım tezgâhı, robotik otomasyon, gıda/ambalaj/tekstil makinesi imalatçıları.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 28.11 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
28.11 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 28.11.08 [Tehlikeli], 28.11.09 [Tehlikeli], 28.11.10 [Tehlikeli]).
28.11 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Sanayi Odası / TSO + MAİB Makine İhracatçıları Birliği + Sanayi Sicili (6948 s.K.) / Makine Tamircileri / İmalatçıları Esnaf Odası veya Ticaret Odası. İzin/Ruhsat: Makine CE İşareti, Teknik Dosya, Risk Analizi (EN ISO 12100) ve Türkçe Kullanım Kılavuzu (Ek IV makinelerde Onaylanmış Kuruluş AT Tip İncelemesi) Vergi/Teşvik: Yatırım Teşvik Belgesi sahibi alıcılara satılan yerli sıfır makine ve teçhizat teslimleri KDVK m. 13/d kapsamında %0 KDV (tam istisna) ile fatura edilir.
28.11 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
28.11 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 333611 (Turbine and Turbine Generator Set Units Manufacturing), 333618 (Other Engine Equipment Manufacturing), 336310 (Motor Vehicle Gasoline Engine and Engine Parts Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 28110 (Manufacture of engines and turbines, except aircraft, vehicle and cycle engines) • BM ISIC Rev. 5: 2811 • Sanal POS MCC 5084 (Endüstriyel Makine ve Ekipman).
28.11 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 28.11, eski NACE Rev. 2 sürümünde 28.11 (Motor ve türbin imalatı (hava taşıtı, motorlu taşıt ve motosiklet motorları hariç)) koduna karşılık gelir.
28.11 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: elektrik jeneratörlerinin imalatı (türbin-jeneratör setleri hariç), bkz. 27.11; ilk hareket ettirici jeneratör setleri imalatı (türbin-jeneratör setleri hariç), bkz. 27.11; motorlu kara taşıtları için içten yanmalı pistonlu motorların elektrikli ekipman ve bileşenlerinin imalatı, bkz. 29.3.