İçeriğe atla
NACE Rev. 2.1 30.31 Güncel Rev. 2.1 30.3 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

30.31 — Sivil hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı

NACE Rev. 2.1 30.31 (Sivil hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı); Bölüm 30 çerçevesinde Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik (Ulaştırma Bakanlığı) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 7 adet 6 haneli alt koda ayrılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2.1

Eurostat • v2.1

02 / Üst Hiyerarşi
30.3

Hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı

03 / Eşleşen Standartlar
18

NAICS 333310 • SIC 30300 • ISIC 3030

04 / Alt Kod & Kapsam
7 TR Alt Kodu

MCC 5088

Güncel Rev. 2.1Eski NACE Rev. 2 karşılığı:
01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Ticari gemi, yat, tekne ve yüzer platform inşa tersaneleri
  • Lokomotif, metro/tramvay vagonu ve demiryolu aracı üreticileri
  • Uçak, helikopter, İHA/SİHA, uydu, askeri zırhlı araç ve bisiklet/motosiklet fabrikaları

Bu Sınıf Şunları Kapsar

9
  • mal veya yolcu taşımaya yönelik hava taşıtları imalatı (eğlence ve spor amaçları da dahil)
  • helikopter imalatı
  • planörlerin, delta kanatlı planörlerin imalatı
  • zeplinlerin ve sıcak hava balonlarının imalatı
  • bu sınıfta yer alan hava taşıtlarının parçaları ve aksesuarlarının imalatı: uçak gövdesi, kanatları, kapıları, kumanda yüzeyleri, iniş takımları, yakıt tankları, motor yerleri vb. gibi ana montaj parçaları; pervaneler, helikopter rotorları ve pervane kanatları; sivil hava taşıtı motorları; tipik olarak sivil hava taşıtlarında bulunan türden turbojetler ve turboproplar; sivil hava araçlarına yönelik yalnızca veya esas olarak içten yanmalı pistonlu motorlarla kullanılmaya uygun parçalar.
  • yerde uçuş eğitimi yapmaya özgü cihazlar ve tertibatların imalatı
  • uzay ve sivil amaçlı füzelerin imalatı
  • uzay aracı ve fırlatma araçları, uydular, uzay roketleri, yörünge istasyonları, uzay mekiklerinin imalatı
  • sivil drone (insansız hava araçlarının) imalatı.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • sivil hava araçlarının veya hava aracı motorlarının büyük çaplı revizyonu ve değiştirilmesi
  • sivil hava aracı koltuklarının imalatı.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

13
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 30 • Kısım C 6948 Sanayi Sicili

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

Tersane, Tekne İmal ve Çekek Yeri Hakkında Yönetmelik (Ulaştırma Bakanlığı) Gezi Tekneleri Yönetmeliği (2013/53/AB — Yat/Tekne CE) 2920 sayılı Türk Sivil Havacılık Kanunu & SHGM POA (Üretim Onayı) 5201 / 5202 sayılı Savunma Sanayii ve Askeri Araç Mevzuatı

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Tersaneler için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersane İşletme İzni + Kıyı Kanunu Dolgu/İskele İzni + ÇED ve Klas Kuruluşu (Türk Loydu / IACS) onayı
  • Havacılık/İHA üretiminde SHGM Part-21G Üretim Kuruluşu Onayı + İHA Üretici Kaydı
  • Bisiklet/motosiklet/e-scooter üretiminde L-kategorisi Tip Onayı (EU 168/2013) ve EN 15194 e-bike standardı

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Sanayi Odası + İMEAK Deniz Ticaret Odası (Gemi) + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Küçük ahşap tekne/bisiklet atölyeleri dışında tersane ve havacılık için sermaye şirketi zorunludur.

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • Deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının imali, tadili, bakımı ve teslimi KDVK m. 13/a kapsamında tam %0 KDV istisnasına (işletmecilere teslim ve imalat girdileri dahil) tabidir.
  • Motosiklette motor hacmine göre II Sayılı Liste ÖTV; yatlarda ÖTV/KDV özel tarifeleri uygulanır. Savunma/havacılık Ar-Ge teşvikleri en üst düzeydedir.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

EASA Part-21 Hava Aracı Üretim Onayı, AB Gezi Tekneleri Direktifi 2013/53/EU (CE), ERA Demiryolu Karşılıklı İşletilebilirlik (TSI) ve Savunma Transfer Direktifi 2009/43/EC geçerlidir.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 3364/3365/3366/3369 kapsamında yer alır. FAA Production Certificate (Part 21), FRA demiryolu, USCG gemi/MIC (Manufacturer Identification Code) tekne numarası ve askeri üretimde ITAR (DDTC) kaydı zorunludur.

UK • Companies House / HMRC

CAA Part-21G havacılık onayı, MCA (Maritime & Coastguard Agency) gemi klası ve UK Recreational Craft Regulations uygulanır (UK SIC 30xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Otomobil/kamyon üretimi Bölüm 29 iken motosiklet ve bisiklet üretimi Bölüm 30 (30.91 / 30.92) kapsamındadır.
  • Gemi ve uçakların bakım-onarımı Bölüm 30 değil Bölüm 33 (33.15 / 33.16) sınıfında yer alır; KDVK 13/a istisna belgesi usulüne harfiyen uyulmalıdır.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları

76Tehlikeli1Çok Tehlikeli
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 5088
Standart Risk
Ulaşım Ekipmanları (Otomobil Hariç)

Deniz/demir/hava aracı ekipman ticareti; çift kullanımlı (dual-use) ürünlerde ihracat kontrol beyanı istenebilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2.1 30.31 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

30.31 (Sivil hava ve uzay araçları ve ilgili makinelerin imalatı) şu faaliyetleri kapsar: mal veya yolcu taşımaya yönelik hava taşıtları imalatı (eğlence ve spor amaçları da dahil); helikopter imalatı; planörlerin, delta kanatlı planörlerin imalatı. Başlıca uygulayıcılar: Ticari gemi, yat, tekne ve yüzer platform inşa tersaneleri; Lokomotif, metro/tramvay vagonu ve demiryolu aracı üreticileri.

Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 30.31 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?

30.31 sınıfı altında Türkiye sicilinde 7 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 30.31.01 [Tehlikeli], 30.31.02 [Tehlikeli], 30.31.03 [Tehlikeli]).

30.31 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Sanayi Odası + İMEAK Deniz Ticaret Odası (Gemi) + Sanayi Sicil Belgesi (6948 s.K.) / Küçük ahşap tekne/bisiklet atölyeleri dışında tersane ve havacılık için sermaye şirketi zorunludur.. İzin/Ruhsat: Tersaneler için Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Tersane İşletme İzni + Kıyı Kanunu Dolgu/İskele İzni + ÇED ve Klas Kuruluşu (Türk Loydu / IACS) onayı Vergi/Teşvik: Deniz, hava ve demiryolu taşıma araçlarının imali, tadili, bakımı ve teslimi KDVK m. 13/a kapsamında tam %0 KDV istisnasına (işletmecilere teslim ve imalat girdileri dahil) tabidir.

30.31 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

30.31 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 333310 (Commercial and Service Industry Machinery Manufacturing), 334220 (Radio and Television Broadcasting and Wireless Communications Equipment Manufacturing), 336360 (Motor Vehicle Seating and Interior Trim Manufacturing) • İngiltere UK SIC 2007: 30300 (Manufacture of air and spacecraft and related machinery) • BM ISIC Rev. 5: 3030 • Sanal POS MCC 5088 (Ulaşım Ekipmanları (Otomobil Hariç)).

30.31 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?

Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 30.31, eski NACE Rev. 2 sürümünde 30.30 (Hava taşıtları ve uzay araçları ile bunlarla ilgili makinelerin imalatı) koduna karşılık gelir.

30.31 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: paraşütlerin imalatı, bkz. 13.96; askeri amaçlı füze imalatı, bkz. 25.30; uydular için telekomünikasyon donanımlarının imalatı, bkz. 26.30.