55.20 — Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri
7464 SAYILI KANUN & AIRBNB YÜKÜMLÜLÜĞÜ: 55.20, tatil evi, villa, bungalov ve tek seferde 100 gün ve altı kısa süreli turizm amaçlı konut kiralama faaliyetlerini kapsar. Türkiye’de Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm Amaçlı Kiralama İzin Belgesi (apartmanlarda %100 kat malikleri oybirliği!) + 1774 KBS + %2 Konaklama Vergisi zorunludur.
Eurostat • v2.1
Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri
NAICS 721110 • SIC 55201 • ISIC 5520
MCC 7011
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Şehir otelleri, tatil köyleri, butik oteller ve pansiyonlar
- Airbnb / kısa süreli (100 gün ve altı) turizm amaçlı konut kiralama işletmecileri
- Tatil evleri, dağ evleri (bungalov/glamping), öğrenci yurtları ve kamp/karavan alanları
Bu Sınıf Şunları Kapsar
9- Bu sınıf, müstakil mobilyalı odalarda veya oturma/yemek yeme ve uyumaya yönelik alanlarda, genellikle günlük veya haftalık olarak kısa süreli konaklamanın sağlanmasını kapsamaktadır. Tipik olarak, yerinde müşteri hizmeti sağlanmaz ve varsa tamamlayıcı hizmetler minimum düzeyde sağlanır.
- Bu sınıf örneğin aşağıdaki yerlerde konaklamayı kapsamaktadır
- tatil için evler ve daireler
- apart oteller ve bungalovlar
- ev işleri hizmetleri olmaksızın yazlık evler, kır evleri ve kulübeler
- pansiyonlar
- oda ve kahvaltı birimleri
- haneler tarafından sağlanan misafir odaları
- dağ kulübeleri ve pansiyonlar.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- günlük temizlik, yatak yapımı ve yerinde müşteri hizmetleri ile konaklama, bkz. 55.10
- konaklamaya yönelik aracılık hizmeti faaliyetleri, bkz. 55.40.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Otellerde Belediye İşyeri Açma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm İşletmesi veya Basit Konaklama Belgesi (belgesiz otel çalıştırmak kapatma sebebidir)
- Konut/villa/bungalov günlük kiralamada (55.20): 7464 s.K. uyarınca %100 kat malikleri oybirliği muvafakati ile Turizm Amaçlı Kiralama İzin Belgesi ve kapı plaketi
- Emniyet/Jandarma Kimlik Bildirme Sistemi (KBS) entegrasyonu (tüm yerli-yabancı misafir kimlik/pasaport bildirimi zorunlu)
- 7464 s.K. İDARİ YAPTIRIMLAR: İzin belgesi olmadan konutunu 100 günden kısa sürelerle kiraya verenlere ilk tespitte konut başına 100.000 TL, devamında 500.000 TL ve 1.000.000 TL idari para cezası + mühürleme uygulanır; Airbnb/Booking ilanına izin belge numarası eklenmesi mecburidir.
- Aynı bina içinde bağımsız bölümlerin %25’inden fazlası tek kiraya verene aitse artık 55.20 değil 55.10 (Turizm İşletmesi / Otel) işyeri açma ruhsatı zorunlu hale gelir!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + TÜROB / Bölgesel Otelciler Birliği
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Otelciler, Pansiyoncular ve Kahveciler Esnaf Odası veya Ticaret Odası (mutlaka fiziki tesis ruhsatlı)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- Tüm otel, pansiyon, kamp alanı ve turizm amaçlı konut kiralama gelirlerinde konaklama bedeli üzerinden %2 Konaklama Vergisi (KDV hariç matrah üzerinden aylık beyan!) + %10 KDV uygulanır (180+ veya 365 gün uzun dönem mesken kiralaması ise KDV/Konaklama Vergisi dışındadır ve 68.20 kapsamına girer).
- Turizm Yatırım/İşletme Belgeli oteller Yatırım Teşvik Sistemi, Elektrik/Su indirimli tarifesi ve yabancı turiste döviz kazandırıcı hizmet avantajlarından yararlanır.
- Sanal ofisle konaklama ruhsatı alınamaz; MCC 7011 otel pre-auth ve iptal/iade kuralları PSP onboardinginde kontrol edilir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
Yeni AB Kısa Süreli Konaklama Veri Toplama Tüzüğü (EU) 2024/1028 (Mayıs 2026 itibarıyla tüm Airbnb/Booking ilanlarında ulusal kayıt numarası zorunluluğu!), Paket Seyahat Direktifi (EU) 2015/2302 ve KDV Özel Turizm/Konaklama oranları uygulanır.
ABD NAICS 721 kapsamında yer alır. Eyalet ve ilçe Transient Occupancy Tax (TOT / Hotel Tax) kaydı, yerel kısa dönem kiralama (STR) imar ruhsatı (ör. NYC Local Law 18), ADA erişilebilirlik kuralları ve havuz/yangın denetimleri uygulanır (IRS’te pasif kira Schedule E vs aktif otel hizmeti Schedule C ayrımı kritiktir!).
İngiltere’de Furnished Holiday Lettings (FHL) vergi rejimi Nisan 2025’te kaldırılıp standart emlak geliri rejimine geçildi; C3 (konut) vs C1 (otel) planlama sınıfı izinleri (özellikle Londra 90 gün Airbnb sınırı) ve UK Fire Safety Order 2005 zorunludur (UK SIC 55xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İzinsiz Airbnb / günlük ev kiralamak 7464 sayılı Kanun uyarınca ilk tespitte daire başına 100.000 TL+ idari para cezası ve mühürleme yaptırımına tabidir; emlak/kiralama kodu (68.20) seçilmesi ruhsat zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.
- Uzun dönem (ör. yıllık kontratla) konut/işyeri kiralamak Bölüm 55 değil 68.20 sınıfındadır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Tatil ve diğer kısa süreli konaklama faaliyetleri (günlük temizlik ve yatak yapma hizmeti sağlanan oda veya süit konaklama faaliyetleri hariç) | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Kendine ait veya kiralanmış mobilyalı evlerde bir aydan daha kısa süreli olarak konaklama faaliyetleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → | |
| Tatil amaçlı pansiyonların faaliyetleri | Az Tehlikeli | Fiziki İşyeri ve Belediye Ruhsatı Şart | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Kendine ait veya kiralanmış mobilyalı evlerde bir aydan daha kısa süreli olarak konaklama faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Ön provizyon (pre-auth), no-show iptal politikası ve Turizm/7464 Konut İzin Belgesi PSP tarafından doğrulanır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 68.20 — Uzun Dönem Gayrimenkul Kiralama → | 100 gün ve altı kısa dönem turistik kiralama 55.20; 101 gün ve üzeri (yıllık kontratlı) uzun dönem konut/işyeri kiralaması 68.20’dir. | 68.20 konut kiraları %2 Konaklama Vergisi ve %10 KDV dışındadır (GMSİ gelir vergisine tabidir); 55.20 ise ticari kazanç + %10 KDV + %2 Konaklama Vergisi doğurur! |
| 55.10 — Otel ve Benzeri Konaklama → | Tam günlük oda temizliği ve resepsiyonlu tesisler 55.10; kendi mutfaklı müstakil tatil evi/daire kiralama 55.20’dir. | Her ikisi de KBS misafir kimlik bildirimine ve %2 Konaklama Vergisine tabidir. |
55.10 — Oteller ve benzeri konaklama yerleri
NACE Rev. 2.1 55.10 (Oteller ve benzeri konaklama yerleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
55.30 — Kamp alanları ve karavan parkları
NACE Rev. 2.1 55.30 (Kamp alanları ve karavan parkları) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
55.40 — Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 55.40 (Konaklama için aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- I Konaklama ve Yiyecek Hizmeti Faaliyetleri
- 55 Konaklama
- 55.2 Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri
- 55.20 Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 55.20 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
55.20 (Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, müstakil mobilyalı odalarda veya oturma/yemek yeme ve uyumaya yönelik alanlarda, genellikle günlük veya haftalık olarak kısa süreli konaklamanın sağlanmasını kapsamaktadır. Tipik olarak, yerinde müşteri hizmeti sağlanmaz ve varsa tamamlayıcı hizmetler minimum düzeyde sağlanır.; Bu sınıf örneğin aşağıdaki yerlerde konaklamayı kapsamaktadır; tatil için evler ve daireler. Başlıca uygulayıcılar: Şehir otelleri, tatil köyleri, butik oteller ve pansiyonlar; Airbnb / kısa süreli (100 gün ve altı) turizm amaçlı konut kiralama işletmecileri.
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 55.20 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
55.20 sınıfı altında Türkiye sicilinde 3 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 55.20.01 [Az Tehlikeli], 55.20.03 [Az Tehlikeli], 55.20.04 [Az Tehlikeli]).
55.20 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası + TÜROB / Bölgesel Otelciler Birliği / Otelciler, Pansiyoncular ve Kahveciler Esnaf Odası veya Ticaret Odası (mutlaka fiziki tesis ruhsatlı). İzin/Ruhsat: Otellerde Belediye İşyeri Açma Ruhsatı + İtfaiye Raporu + Kültür ve Turizm Bakanlığı Turizm İşletmesi veya Basit Konaklama Belgesi (belgesiz otel çalıştırmak kapatma sebebidir) Vergi/Teşvik: Tüm otel, pansiyon, kamp alanı ve turizm amaçlı konut kiralama gelirlerinde konaklama bedeli üzerinden %2 Konaklama Vergisi (KDV hariç matrah üzerinden aylık beyan!) + %10 KDV uygulanır (180+ veya 365 gün uzun dönem mesken kiralaması ise KDV/Konaklama Vergisi dışındadır ve 68.20 kapsamına girer).
55.20 ile en sık karıştırılan 68.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
68.20 — Uzun Dönem Gayrimenkul Kiralama: 100 gün ve altı kısa dönem turistik kiralama 55.20; 101 gün ve üzeri (yıllık kontratlı) uzun dönem konut/işyeri kiralaması 68.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 68.20 konut kiraları %2 Konaklama Vergisi ve %10 KDV dışındadır (GMSİ gelir vergisine tabidir); 55.20 ise ticari kazanç + %10 KDV + %2 Konaklama Vergisi doğurur!
55.20 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
55.20 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 721110 (Hotels (except Casino Hotels) and Motels), 721120 (Casino Hotels), 721191 (Bed-and-Breakfast Inns) • İngiltere UK SIC 2007: 55201 (Holiday centres and villages), 55202 (Youth hostels), 55209 (Other holiday and other collective accommodation) • BM ISIC Rev. 5: 5520 • Sanal POS MCC 7011 (Oteller, Tatil Köyleri ve Konaklama Tesisleri).
55.20 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 55.20, eski NACE Rev. 2 sürümünde 55.20 (Tatil ve diğer kısa süreli konaklama yerleri) koduna karşılık gelir.