68.20 — Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
68.20, kendine ait veya uzun süreli kiralanmış apartman, ofis, AVM, depo ve konutların uzun vadeli (101+ gün) kiraya verilmesini ve işletilmesini kapsar — turizm amaçlı 100 gün altı Airbnb kiralamalarından (55.20 — 7464 s.K.) kesin olarak ayrılır!
Eurostat • v2.1
Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
NAICS 523910 • SIC 68201 • ISIC 682
MCC 6513
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 **68.12** (eski 41.10!)
- Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31)
- Kendi sahip olduğu/kiraladığı AVM, ofis, depo veya konutları uzun vadeli kiraya verenler (68.20) ve site/apartman yöneticileri (68.32)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
4- kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiraya verilmesi ve işletilmesi: apartmanlar, konutlar; ofis binaları, endüstriyel binalar, depolar, oteller ve diğer eğlence binaları, sergi salonları, kişisel depolama tesisleri, perakende satış mağazaları ve alışveriş merkezleri, veri merkezleri dahil konut dışı binalar; araziler, tarım ve orman arazileri de dahil
- bir yıldan daha kısa bir süre için ev ve mobilyalı veya mobilyasız daire veya apartman dairelerinin sağlanması
- ikamete yönelik mobil ev alanlarının işletilmesi
- kendi işletmesi için bina projelerinin geliştirilmesi, yani bu binalarda yer kiralanması.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- çatıların kiraya verilmesi, örneğin; güneş enerjisi tesisleri için
- makine ve teçhizat da dahil olmak üzere tesis ve fabrikaların kiralanması
- yalnızca hayvanların barınması için yer sağlanması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- otellerin, süit otellerin, tatil evlerinin, pansiyonların, kamp yerlerinin, treyler (römork) parklarının ve diğer ikamet edilmeyen yerlerin işletilmesi veya kısa süreli konaklama yerlerinin (öğrenci konaklaması dahil) bir yıldan kısa süre için sağlanması bkz. Bölüm 55
- daha sonra satılmak üzere ikamet amaçlı olan veya ikamet amaçlı olmayan binalara yönelik bina projelerinin geliştirilmesi, bkz. 68.12
- makinelerin kiralanması, bkz. 77.3
- günlük yaşamda gözetim ve yardım da dahil olmak üzere, yaşlılar veya fiziksel engelli kişiler için yatılı bakım faaliyetleri, bkz. 87.30.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir)
- Kendi gayrimenkulünü kiraya verme (68.20) ve gayrimenkul proje geliştirme (68.12) için özel emlakçılık yetki belgesi aranmaz; ancak 68.32 Apartman/Site Tesis Yönetimi için yetkili yönetici/kat malikleri kurulu kararı gereklidir
- MASAK yükümlüsü olarak emlak işletmeleri kimlik tespiti ve şüpheli işlem bildirimi (ŞİB) yapmak zorundadır
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile)
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
- Gayrimenkul ticareti/proje geliştirme ile iştigal etmeyenlerin veya 68.20 şirket kiralamalarının faturalarında %20 KDV kesilir (gerçek kişi kira gelirinde ise Gayrimenkul Sermaye İradı — GMSİ beyan edilir).
- KOSGEB Destekleri: Emlak komisyonculuğu (68.31) ve alım-satım/kiralama (68.1/68.2) KOSGEB girişimci destek kapsamı dışındadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 68.12 Bina Projelerinin Geliştirilmesi (inşaatı taşeronlara verip arsayı ve finansmanı yöneten müteahhit/geliştiriciler) Bölüm 41’den Bölüm 68’e taşınmıştır! AB’de 6AMLD (emlakçılar kara para aklamada zorunlu yükümlü), EPBD (satış/kiralamada Enerji Kimlik Belgesi EPC zorunluluğu) ve KDV Opsiyon Hakları geçerlidir.
ABD NAICS 531 (5311 Lessors, 5312 Agents/Brokers, 5313 Property Managers/Appraisers) kapsamındadır. Her eyalette Real Estate Broker Licence (ayrıca emlak değerlemesinde USPAP / State Appraiser Certification), 1031 Like-Kind Exchange vergisiz takas imkânı, pasif kiralamalarda IRS Schedule E ve FinCEN Real Estate AML Reporting Rule uygulanır.
Estate Agents Act 1979, HMRC AML Supervision (tüm emlakçılar ve yüksek kiracılık acenteleri için yıllık zorunlu HMRC kara para kaydı + 2025 eşik düşüşü!), Property Redress Scheme üyeliği ve Client Money Protection (mülk yöneticileri için yasal zorunluluk) uygulanır (UK SIC 68xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Airbnb / 100 günden kısa günlük konut kiralama işi 68.20 seçilerek yapılamaz — mutlaka Bölüm 55 (55.20) ve Kültür Bakanlığı 7464 s.K. İzin Belgesi gerekir!
- Yetki belgesiz emlak danışmanlığı yapmak ve "sahibinden" olmayan ilanlarda TTBS doğrulamasını (EİDS Elektronik İlan Doğrulama Sistemi) atlamak ağır Ticaret Bakanlığı cezasına yol açar.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Bir ücret veya sözleşme temeline dayalı olan gayrimenkul faaliyetleri
Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulun kiraya verilmesi veya işletilmesi
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Yüksek tutarlı kira/depozito kart tahsilatında kira kontratı veya Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi istenebilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 55.20 — Turizm Amaçlı Kısa Kiralama (7464 s.K.) → | Yıllık veya 101+ gün mesken/işyeri kiralaması 68.20; günlük/haftalık veya tek seferde 100 gün altı turistik kiralama 55.20’dir. | 55.20 %2 Konaklama Vergisi, %10 KDV ve 7464 İzin Belgesi gerektirirken; şahısların uzun dönem konut kirası 68.20 kapsamında GMSİ istisnasına tabidir. |
68.11 — Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması
NACE Rev. 2.1 68.11 (Kendine ait gayrimenkulün alınıp satılması) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
68.12 — Yapı projelerinin geliştirilmesi
NACE Rev. 2.1 68.12 (Yapı projelerinin geliştirilmesi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
68.31 — Gayrimenkul faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 68.31 (Gayrimenkul faaliyetleri için aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- M Gayrimenkul Faaliyetleri
- 68 Gayrimenkul faaliyetleri
- 68.2 Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
- 68.20 Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 68.20 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
68.20 (Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiralanması ve işletilmesi) şu faaliyetleri kapsar: kendine ait veya kiralanan gayrimenkulün kiraya verilmesi ve işletilmesi: apartmanlar, konutlar; ofis binaları, endüstriyel binalar, depolar, oteller ve diğer eğlence binaları, sergi salonları, kişisel depolama tesisleri, perakende satış mağazaları ve alışveriş merkezleri, veri merkezleri dahil konut dışı binalar; araziler, tarım ve orman arazileri de dahil; bir yıldan daha kısa bir süre için ev ve mobilyalı veya mobilyasız daire veya apartman dairelerinin sağlanması; ikamete yönelik mobil ev alanlarının işletilmesi. Başlıca uygulayıcılar: Kendi arsası üzerine ticari/konut projesi geliştiren şirketler — NACE Rev. 2.1 68.12 (eski 41.10!); Emlak ofisleri, gayrimenkul danışmanları ve dijital emlak aracılık portalları (68.31).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 68.20 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
68.20 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 68.20.02 [Az Tehlikeli]).
68.20 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Gayrimenkul Hizmetleri Komitesi — 5174 s.K.) + TTBS Sicili / Emlakçılar / Emlak Müşavirleri Esnaf Odası (5362 s.K.) veya Ticaret Odası (Seviye 5 MYK ile). İzin/Ruhsat: Emlak danışmanlığı / alım-satım aracılığı (68.31) için Ticaret Bakanlığı Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi (TTBS) + Seviye 5 Sorumlu Emlak Danışmanı MYK Belgesi + fiziki emlak ofisi (ofis alanı/altyapı kontrolü; yalnızca aracı yazılım/portallarda Sanal Ofis durumu ayrıca incelenir) Vergi/Teşvik: TAPU HARCI & KDV İSTİSNASI: Kurumların en az 2 tam yıl aktifinde kayıtlı taşınmazların satışında KDVK m. 17/4-r tam KDV istisnası uygulanır (ancak 7456 s.K. ile KVK m. 5/1-e kurumlar vergisi %50 satış kazancı istisnası Temmuz 2023 sonrası iktisap edilen taşınmazlar için kaldırılmıştır!).
68.20 ile en sık karıştırılan 55.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
55.20 — Turizm Amaçlı Kısa Kiralama (7464 s.K.): Yıllık veya 101+ gün mesken/işyeri kiralaması 68.20; günlük/haftalık veya tek seferde 100 gün altı turistik kiralama 55.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 55.20 %2 Konaklama Vergisi, %10 KDV ve 7464 İzin Belgesi gerektirirken; şahısların uzun dönem konut kirası 68.20 kapsamında GMSİ istisnasına tabidir.
68.20 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
68.20 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 523910 (Miscellaneous Intermediation), 531110 (Lessors of Residential Buildings and Dwellings), 531120 (Lessors of Nonresidential Buildings (except Miniwarehouses)) • İngiltere UK SIC 2007: 68201 (Renting and operating of Housing Association real estate), 68202 (Letting and operating of conference and exhibition centres), 68209 (Other letting and operating of own or leased real estate) • BM ISIC Rev. 5: 682 • Sanal POS MCC 6513 (Gayrimenkul Aracıları ve Kira Yönetimi).
68.20 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 68.20, eski NACE Rev. 2 sürümünde 68.20 (Kendine ait veya kiralanan gayrimenkulun kiraya verilmesi veya işletilmesi) koduna karşılık gelir.