73.30 — Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 ile eski `70.21` kodundan Bölüm 73’e taşınan 73.30, halkla ilişkiler (PR), medya ilişkileri, itibar ve kriz yönetimi ile kurumsal iletişim danışmanlığını kapsar; ABD’de NAICS 541820 ile birebir eşleşir.
Eurostat • v2.1
Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri
NAICS 541611 • SIC 70210 • ISIC 7330
MCC 7311
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Dijital pazarlama, SEO/SEM, performans reklam ve yaratıcı reklam ajansları (73.11)
- Medya satın alma planlama ajansları ve influencer/reklam aracılık ağları (73.12)
- Pazar araştırması/kamuoyu anket şirketleri (73.20) ve Halkla İlişkiler/PR ajansları (NACE Rev. 2.1: 73.30!)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- Bu sınıf halkla ilişkiler ve iletişim konularında işletmelere ve diğer organizasyonlara lobicilik faaliyetleri dahil olmak üzere tavsiye, rehberlik ve operasyonel yardım sağlanmasını kapsamaktadır.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- satış temsilcilerinin tanıtım amaçlı faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
3- reklam ajanslarının faaliyetleri ve medya temsil hizmetlerinin sağlanması, bkz. 73.1
- piyasa araştırması ve kamuoyu yoklaması, bkz. 73.20
- görsel iletişime ilişkin tasarım ve danışmanlık, bkz. 74.12.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Genel reklam, dijital ajans, SEO ve PR faaliyetlerinde bakanlık ruhsatı gerekmez — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur.
- Toplu SMS / E-Posta / Arama kampanyası yürüten veya gönderen taraflarda İYS (İleti Yönetim Sistemi) izni + 6698 KVKK açık rıza uyumu zorunludur.
- Sosyal medya influencer/içerik kampanyalarında Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Kılavuzu uyarınca açık "#Reklam / #İşbirliği" etiketi zorunludur (aksi halde ajans + marka + influencer’a 550.000 TL+ bandında ayrı ayrı ceza kesilebilir!).
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Medya, Reklam ve Bilişim Komiteleri) + HİB (yurt dışı dijital pazarlama ihracatında)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Çok sayıda dijital pazarlamacı, SEO uzmanı ve influencer Şahıs Şirketi olarak 1 günde açılış yapar; yalnızca şahsi YouTube/Instagram/mobil içerik geliri (2026 sınırı dâhilinde) elde edenler dilerse GVK mük. m. 20/B %15 istisna banka hesabı seçebilir (ajans hizmeti / faturalı B2B marka danışmanlığı ise 20/B kapsamı dışındadır, normal şahıs/LTD gerektirir!).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 3/10 TİCARİ REKLAM KDV TEVKİFATI: Tüm KDV mükelleflerine ve belirlenmiş alıcılara verilen ticari reklam hizmetlerinde (medya planlama, dijital reklam yönetimi, afiş, influencer reklam prodüksiyonu dahil) 3/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır (sadece danışmanlık veya sadece salt tasarım faturasında ayrıma dikkat!).
- %15 STOPJ — GOOGLE/META YURT DIŞI REKLAM VERGİSİ (476 s. CK): Google Ads, Meta (Instagram/Facebook) gibi dar mükellef yurt dışı dijital platformlara Türkiye’den reklam veren işletmeler, reklam ödemesi üzerinden %15 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı (KDV2 ile birlikte 2 No.lu beyanname!) beyan etmek zorundadır — ajanslar müşteri adına medya bütçesi geçirirken faturayı doğrudan müşteriye kestirmeli veya yansıtma usulünü vergisel olarak kurgulamalıdır!
- YURT DIŞI AJANS İHRACATI: Yabancı firmaya yurt dışında yararlanılmak üzere verilen reklam/dijital pazarlama hizmeti KDVK 11/1-a uyarınca %0 KDV ile faturalanır (ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi listesinde reklam ajansı sayılmamıştır; yalnızca veri analizi/yazılım/tasarım kısımları ayrı sözleşmeyle değerlendirilir).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 73.30 Halkla İlişkiler (PR) bu bölüme taşındı! AB’de Digital Services Act (DSA — hedefli reklam şeffaflığı ve çocuklara hedefleme yasağı), Siyasi Reklam Şeffaflığı Tüzüğü (EU) 2024/900, GDPR (çerez onayı / ePrivacy) ve Omnibüs Direktifi (sahte yorum yasağı) uygulanır.
ABD NAICS 5418 (Advertising, PR & Related Services) ve 541910 (Marketing Research) kapsamındadır. FTC Endorsement Guides (16 CFR Part 255) (gizli sponsorluk yasağı), CAN-SPAM Act, TCPA (SMS rızası) ve CCPA/CPRA geçerlidir; Stripe/Mercury onboardinginde MCC 7311 yüksek onaylı düşük risk grubundadır (ancak "garantili takipçi/bot satışı" PSP yasaklı faaliyetidir!).
ASA (Advertising Standards Authority) / CAP Code (#Ad kuralı ve yanıltıcı fiyat yasağı), PECR / ICO (e-posta ve çerez kuralları) ve CMA yeşil aklama (Green Claims Code) ilkeleri denetlenir (UK SIC 73110–73200).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Meta / Google Reklam Bütçesi Fatura Hatası: Ajans kendi kartından müşterinin Meta/Google bütçesini ödeyip müşteriye toplam tutar üzerinden KDV+tevkifatlı tek fatura keserse, 476 s. CK %15 reklam stopajı ve %20 KDV2 yükü ajansın üzerine kalır ve komisyon matrahı şişer — doğru uygulama bütçeyi müşteri kartından ödetip yalnız ajans hizmet bedelini faturalamaktır.
- Yazılım geliştirme (62.10) ile performans reklam/SEO (73.11) farkını ayırmamak hem yanlış tevkifata (3/10) hem vergi incelemelerine yol açar.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Administrative Management and General Management Consulting Services
Process, Physical Distribution, and Logistics Consulting Services
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Retainer ve medya bütçesi faturalamasında Stripe/Wise ve yerel sanal POS’ta sorunsuz onay; sözleşme eki itirazı önler.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 70.20 — Genel Yönetim Danışmanlığı → | Kurumsal PR, basın ve lobicilik iletişimi 73.30; operasyonel verimlilik, finansal/İK ve strateji danışmanlığı 70.20’dir. | 73.30 ve 70.20 her ikisi de Sanal Ofise uygundur; belirlenmiş alıcılara verilen danışmanlık faturalarında 9/10 KDV tevkifatı kontrol edilmelidir. |
73.11 — Reklam ajanslarının faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 73.11 (Reklam ajanslarının faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
73.12 — Çeşitli medya reklamları için alan ve zamanın bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak satışı
NACE Rev. 2.1 73.12 (Çeşitli medya reklamları için alan ve zamanın bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak satışı) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
73.20 — Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 73.20 (Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 73 Reklamcılık, piyasa araştırması ve halkla ilişkiler faaliyetleri
- 73.3 Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri
- 73.30 Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 73.30 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
73.30 (Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf halkla ilişkiler ve iletişim konularında işletmelere ve diğer organizasyonlara lobicilik faaliyetleri dahil olmak üzere tavsiye, rehberlik ve operasyonel yardım sağlanmasını kapsamaktadır.. Başlıca uygulayıcılar: Dijital pazarlama, SEO/SEM, performans reklam ve yaratıcı reklam ajansları (73.11); Medya satın alma planlama ajansları ve influencer/reklam aracılık ağları (73.12).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 73.30 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
73.30 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 73.30.00 [Az Tehlikeli]).
73.30 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Medya, Reklam ve Bilişim Komiteleri) + HİB (yurt dışı dijital pazarlama ihracatında) / Çok sayıda dijital pazarlamacı, SEO uzmanı ve influencer Şahıs Şirketi olarak 1 günde açılış yapar; yalnızca şahsi YouTube/Instagram/mobil içerik geliri (2026 sınırı dâhilinde) elde edenler dilerse GVK mük. m. 20/B %15 istisna banka hesabı seçebilir (ajans hizmeti / faturalı B2B marka danışmanlığı ise 20/B kapsamı dışındadır, normal şahıs/LTD gerektirir!).. İzin/Ruhsat: Genel reklam, dijital ajans, SEO ve PR faaliyetlerinde bakanlık ruhsatı gerekmez — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur. Vergi/Teşvik: 3/10 TİCARİ REKLAM KDV TEVKİFATI: Tüm KDV mükelleflerine ve belirlenmiş alıcılara verilen ticari reklam hizmetlerinde (medya planlama, dijital reklam yönetimi, afiş, influencer reklam prodüksiyonu dahil) 3/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır (sadece danışmanlık veya sadece salt tasarım faturasında ayrıma dikkat!).
73.30 ile en sık karıştırılan 70.20 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
70.20 — Genel Yönetim Danışmanlığı: Kurumsal PR, basın ve lobicilik iletişimi 73.30; operasyonel verimlilik, finansal/İK ve strateji danışmanlığı 70.20’dir. Vergisel/hukuki etki: 73.30 ve 70.20 her ikisi de Sanal Ofise uygundur; belirlenmiş alıcılara verilen danışmanlık faturalarında 9/10 KDV tevkifatı kontrol edilmelidir.
73.30 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
73.30 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541611 (Administrative Management and General Management Consulting Services), 541612 (Human Resources Consulting Services), 541613 (Marketing Consulting Services) • İngiltere UK SIC 2007: 70210 (Public relations and communications activities) • BM ISIC Rev. 5: 7330 • Sanal POS MCC 7311 (Reklamcılık, Medya Planlama ve Dijital Ajanslar).
73.30 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 73.30, eski NACE Rev. 2 sürümünde 70.21 (Halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri) koduna karşılık gelir.