İçeriğe atla
NACE Rev. 2.1 73.20 Güncel Rev. 2.1 73.2 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

73.20 — Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri

NACE Rev. 2.1 73.20 (Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri); Bölüm 73 çerçevesinde 6502 sayılı TKHK m. 61–63 & Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (Reklam Kurulu & Sosyal Medya Influencer Kılavuzu) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2.1

Eurostat • v2.1

02 / Üst Hiyerarşi
73.2

Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri

03 / Eşleşen Standartlar
5

NAICS 541910 • SIC 73200 • ISIC 7320

04 / Alt Kod & Kapsam
1 TR Alt Kodu

MCC 7311

Güncel Rev. 2.1Eski NACE Rev. 2 karşılığı:
01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Dijital pazarlama, SEO/SEM, performans reklam ve yaratıcı reklam ajansları (73.11)
  • Medya satın alma planlama ajansları ve influencer/reklam aracılık ağları (73.12)
  • Pazar araştırması/kamuoyu anket şirketleri (73.20) ve Halkla İlişkiler/PR ajansları (NACE Rev. 2.1: 73.30!)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

2
  • mal ve hizmetlerin farkındalığı, değerlendirilmesi ve kullanımı, ürün geliştirme ve fiyatlandırma, medya kullanımı ve reklamların hatırlanması ve etkisi konularında piyasa araştırması çalışmalarının yapılması
  • yaşam kalitesi ve yaşam tarzları, toplumsal katılım ve siyasal katılım, siyasi parti tercihi ve oy verme davranışı konularında kamuoyu araştırması çalışmaları yapmak.

Ayrıca Şunları da Kapsar

  • Bu sınıf aynı zamanda aşağıdakilerle piyasa ve kamuoyu araştırmalarının bilimsel olarak yürütülmesini de kapsamaktadır
  • niteliksel ve niceliksel metodolojik yaklaşım
  • reaktif ve reaktif olmayan araştırma prosedürleri
  • soru sorma, gözlemleme, ölçme ve sayma yoluyla araştırma verilerinin toplanması
  • araştırma verilerini toplamak için yüz yüze, postayla, telefonla ve çevrim içi görüşmeler.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

3
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 73 • Kısım N

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

6502 sayılı TKHK m. 61–63 & Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliği (Reklam Kurulu & Sosyal Medya Influencer Kılavuzu) 6563 sayılı Kanun İYS (Ticari Elektronik İleti Yönetim Sistemi) — SMS/e-posta izni zorunluluğu 193 sayılı GVK Mükerrer m. 20/B (Sosyal İçerik Üreticiliği %15 Banka Stopajı İstisnası) KDVK Genel Uygulama Tebliği (3/10 Ticari Reklam Hizmetleri KDV Tevkifatı!)

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Genel reklam, dijital ajans, SEO ve PR faaliyetlerinde bakanlık ruhsatı gerekmez — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur.
  • Toplu SMS / E-Posta / Arama kampanyası yürüten veya gönderen taraflarda İYS (İleti Yönetim Sistemi) izni + 6698 KVKK açık rıza uyumu zorunludur.
  • Sosyal medya influencer/içerik kampanyalarında Ticaret Bakanlığı Reklam Kurulu Kılavuzu uyarınca açık "#Reklam / #İşbirliği" etiketi zorunludur (aksi halde ajans + marka + influencer’a 550.000 TL+ bandında ayrı ayrı ceza kesilebilir!).

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası (Medya, Reklam ve Bilişim Komiteleri) + HİB (yurt dışı dijital pazarlama ihracatında)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Çok sayıda dijital pazarlamacı, SEO uzmanı ve influencer Şahıs Şirketi olarak 1 günde açılış yapar; yalnızca şahsi YouTube/Instagram/mobil içerik geliri (2026 sınırı dâhilinde) elde edenler dilerse GVK mük. m. 20/B %15 istisna banka hesabı seçebilir (ajans hizmeti / faturalı B2B marka danışmanlığı ise 20/B kapsamı dışındadır, normal şahıs/LTD gerektirir!).

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • 3/10 TİCARİ REKLAM KDV TEVKİFATI: Tüm KDV mükelleflerine ve belirlenmiş alıcılara verilen ticari reklam hizmetlerinde (medya planlama, dijital reklam yönetimi, afiş, influencer reklam prodüksiyonu dahil) 3/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır (sadece danışmanlık veya sadece salt tasarım faturasında ayrıma dikkat!).
  • %15 STOPJ — GOOGLE/META YURT DIŞI REKLAM VERGİSİ (476 s. CK): Google Ads, Meta (Instagram/Facebook) gibi dar mükellef yurt dışı dijital platformlara Türkiye’den reklam veren işletmeler, reklam ödemesi üzerinden %15 Gelir/Kurumlar Vergisi stopajı (KDV2 ile birlikte 2 No.lu beyanname!) beyan etmek zorundadır — ajanslar müşteri adına medya bütçesi geçirirken faturayı doğrudan müşteriye kestirmeli veya yansıtma usulünü vergisel olarak kurgulamalıdır!
  • YURT DIŞI AJANS İHRACATI: Yabancı firmaya yurt dışında yararlanılmak üzere verilen reklam/dijital pazarlama hizmeti KDVK 11/1-a uyarınca %0 KDV ile faturalanır (ancak KVK 10/1-ğ %80 kazanç indirimi listesinde reklam ajansı sayılmamıştır; yalnızca veri analizi/yazılım/tasarım kısımları ayrı sözleşmeyle değerlendirilir).

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1 ile 73.30 Halkla İlişkiler (PR) bu bölüme taşındı! AB’de Digital Services Act (DSA — hedefli reklam şeffaflığı ve çocuklara hedefleme yasağı), Siyasi Reklam Şeffaflığı Tüzüğü (EU) 2024/900, GDPR (çerez onayı / ePrivacy) ve Omnibüs Direktifi (sahte yorum yasağı) uygulanır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 5418 (Advertising, PR & Related Services) ve 541910 (Marketing Research) kapsamındadır. FTC Endorsement Guides (16 CFR Part 255) (gizli sponsorluk yasağı), CAN-SPAM Act, TCPA (SMS rızası) ve CCPA/CPRA geçerlidir; Stripe/Mercury onboardinginde MCC 7311 yüksek onaylı düşük risk grubundadır (ancak "garantili takipçi/bot satışı" PSP yasaklı faaliyetidir!).

UK • Companies House / HMRC

ASA (Advertising Standards Authority) / CAP Code (#Ad kuralı ve yanıltıcı fiyat yasağı), PECR / ICO (e-posta ve çerez kuralları) ve CMA yeşil aklama (Green Claims Code) ilkeleri denetlenir (UK SIC 73110–73200).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Meta / Google Reklam Bütçesi Fatura Hatası: Ajans kendi kartından müşterinin Meta/Google bütçesini ödeyip müşteriye toplam tutar üzerinden KDV+tevkifatlı tek fatura keserse, 476 s. CK %15 reklam stopajı ve %20 KDV2 yükü ajansın üzerine kalır ve komisyon matrahı şişer — doğru uygulama bütçeyi müşteri kartından ödetip yalnız ajans hizmet bedelini faturalamaktır.
  • Yazılım geliştirme (62.10) ile performans reklam/SEO (73.11) farkını ayırmamak hem yanlış tevkifata (3/10) hem vergi incelemelerine yol açar.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları

11Az Tehlikeli
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
6 Haneli KodResmi Faaliyet TanımıİSG Sınıfıİşyeri / OfisRehber
73.20.03
Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleriAz TehlikeliSanal Ofis / Home-Office %100 Uygunİncele →
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 7311
Düşük Risk (Hızlı POS Onayı)
Reklamcılık, Medya Planlama ve Dijital Ajanslar

Retainer ve medya bütçesi faturalamasında Stripe/Wise ve yerel sanal POS’ta sorunsuz onay; sözleşme eki itirazı önler.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2.1 73.20 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

73.20 (Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: mal ve hizmetlerin farkındalığı, değerlendirilmesi ve kullanımı, ürün geliştirme ve fiyatlandırma, medya kullanımı ve reklamların hatırlanması ve etkisi konularında piyasa araştırması çalışmalarının yapılması; yaşam kalitesi ve yaşam tarzları, toplumsal katılım ve siyasal katılım, siyasi parti tercihi ve oy verme davranışı konularında kamuoyu araştırması çalışmaları yapmak.. Başlıca uygulayıcılar: Dijital pazarlama, SEO/SEM, performans reklam ve yaratıcı reklam ajansları (73.11); Medya satın alma planlama ajansları ve influencer/reklam aracılık ağları (73.12).

Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 73.20 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?

73.20 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 73.20.03 [Az Tehlikeli]).

73.20 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası (Medya, Reklam ve Bilişim Komiteleri) + HİB (yurt dışı dijital pazarlama ihracatında) / Çok sayıda dijital pazarlamacı, SEO uzmanı ve influencer Şahıs Şirketi olarak 1 günde açılış yapar; yalnızca şahsi YouTube/Instagram/mobil içerik geliri (2026 sınırı dâhilinde) elde edenler dilerse GVK mük. m. 20/B %15 istisna banka hesabı seçebilir (ajans hizmeti / faturalı B2B marka danışmanlığı ise 20/B kapsamı dışındadır, normal şahıs/LTD gerektirir!).. İzin/Ruhsat: Genel reklam, dijital ajans, SEO ve PR faaliyetlerinde bakanlık ruhsatı gerekmez — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur. Vergi/Teşvik: 3/10 TİCARİ REKLAM KDV TEVKİFATI: Tüm KDV mükelleflerine ve belirlenmiş alıcılara verilen ticari reklam hizmetlerinde (medya planlama, dijital reklam yönetimi, afiş, influencer reklam prodüksiyonu dahil) 3/10 oranında KDV tevkifatı uygulanır (sadece danışmanlık veya sadece salt tasarım faturasında ayrıma dikkat!).

73.20 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

73.20 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541910 (Marketing Research and Public Opinion Polling) • İngiltere UK SIC 2007: 73200 (Market research and public opinion polling) • BM ISIC Rev. 5: 7320 • Sanal POS MCC 7311 (Reklamcılık, Medya Planlama ve Dijital Ajanslar).

73.20 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?

Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 73.20, eski NACE Rev. 2 sürümünde 73.20 (Piyasa ve kamuoyu araştırma faaliyetleri) koduna karşılık gelir.

73.20 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: reklam, bkz. 73.1; halkla ilişkiler ve iletişim faaliyetleri, bkz. 73.30; bir ücret veya sözleşmeye dayalı piyasa ve kamuoyu araştırmaları için telefon görüşmelerinin yapılması, bkz. 82.20..