77.52 — Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 77.52 (Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri); Bölüm 77 çerçevesinde 1774 sayılı Kimlik Bildirme Kanunu Ek m. 3 (KABİS — Kiralık Araç Bildirim Sistemi) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri
NAICS 561491 • SIC 82990 • ISIC 7752
MCC 7512
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Rent a car (kısa/uzun dönem operasyonel araç kiralama) filoları (77.11)
- İnşaat vinci/ekskavatör, sahne ekipmanı, tıbbi cihaz ve bilişim donanımı kiralayanlar (77.3)
- Marka, patent ve franchise haklarını lisanslayan fikri mülkiyet şirketleri (77.40)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- Bu sınıf, aracılık edilen kiralama ve leasing hizmetlerini sağlayan aracı olmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi yoluyla diğer maddi malların ve finansal olmayan maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingine aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon, kiralama ve leasing hizmetinin müşterisinden veya sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.
- Mallarını kiralamaya sunan haneler ile malları kiralayan haneler arasında aracılık sağlanması, örneğin; çim biçme makineleri, merdivenler, bisikletler.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
2- kişisel eşyaların ve ev eşyalarının kiralanması ve leasingi, bkz. 77.2
- nihai olarak kiralanan ve kiralanan diğer makine, teçhizat ve maddi malların ve/veya mali olmayan maddi olmayan varlıkların mülkiyetine sahip olan birimler, bkz. 77.3 ve 77.40.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Oto kiralama (77.11) şirketleri için Emniyet/Jandarma KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) anlık kiralayan kaydı + belediye işyeri/otopark ruhsatı + Rent a Car klozlu kasko zorunludur (hususi kasko ile kiralama sigortasızdır!).
- Vinç/iş makinesi/jeneratör kiralamalarında (77.32) 6331 kapsamında periyodik makine muayene raporu zorunludur (not: operatörsüz kiralama Bölüm 77; operatörlü/şoförlü kiralama 43.99 veya 49.3!)
- Marka/franchise lisanslama (77.40) ve stoksuz SaaS/ekipman kiralama yönetim ofisleri Sanal Ofis ile açılabilir; oto/makine parkı fiziksel adres/otopark ister.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Taşımacılık / Kiralama / Hizmet Komitesi — 5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Şahıs işletmeleri ekipman/spor malzemesi ve küçük rent-a-car işlerinde açılabilir; büyük filolar sermaye şirketidir.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- BİNEK OTO KİRALAMA (77.11) ÖZEL AVANTAJI: Normal şirketlerde binek otomobil KDV’si indirilemez (KDVK 30/b) ve amortisman/gider kısıtı uygulanırken, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması olan işletmeler (77.11) filo araç alımındaki %20 KDV’yi İNDİREBİLİR ve ÖTV+KDV dahil tam gider/amortisman yazabilir!
- Operasyonel araç ve makine kiralamalarında genel %20 KDV uygulanır; 77.40 Franchise/Royalty bedellerinin yurt dışından ödenmesinde/tahsilatında ÇVÖA (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması) gayrimaddi hak stopajı (%10 standart / anlaşma oranı + KDV2) kritiktir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de yeni 77.5 Kiralama Aracılık Platformları (Turo/Getaround gibi araç paylaşım ve ekipman kiralama aracıları — 77.51 / 77.52) eklendi! AB’de Tüketici Kiralama/Mesafeli Sözleşme ve AB Veri Yasası (bağlı araç verisi) geçerlidir.
ABD NAICS 532 (5321 Auto/Truck Rental, 5322/5323 Consumer/General Rental, 5324 Commercial Machinery) ve 533110 (Lessors of Nonfinancial Intangible Assets — Franchising) kapsamındadır! Eyalet Rental Car Surcharge/Excise Tax ve franchise verenlerde FTC Franchise Rule (FDD — Franchise Disclosure Document) zorunludur!
BVRLA sektör standartları, araç kiralama süresi >89 günse FCA Consumer Hire Regulation (FSMA), KDV’de işletme araç alımı KDV iadesi kuralları ve fikri mülkiyet lisansında UK IPO sicili uygulanır (UK SIC 77xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Bilanço finansmanı / kira sonunda mülkiyet devreden finansal kiralama (leasing) Bölüm 77 değil BDDK ruhsatlı 64.91 kapsamındadır.
- Kiralık araçları KABİS’e anlık kaydetmemek günlük idari para cezası doğurur; operatörlü/şoförlü iş makinesi/vinç kiralamaları ise 43.99 inşaat hizmeti sayılır ve KDV tevkifatına (4/10) girebilir!
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer işletme destek hizmet faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Depozito/hasar ön provizyonu (pre-auth) için araç kiralama sektör bayrağı (Car Rental Industry Data) ve KABİS kaydı aranır.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
77.51 — Otomobillerin, motorlu karavanların ve römorkların kiralanması ve leasingine ilişkin aracılık hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 77.51 (Otomobillerin, motorlu karavanların ve römorkların kiralanması ve leasingine ilişkin aracılık hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
77.11 — Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların kiralanması ve leasingi
NACE Rev. 2.1 77.11 (Motorlu hafif kara taşıtlarının ve arabaların kiralanması ve leasingi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
77.12 — Kamyonların kiralanması ve leasingi
NACE Rev. 2.1 77.12 (Kamyonların kiralanması ve leasingi) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 2 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- O İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri
- 77 Kiralama ve leasing faaliyetleri
- 77.5 Maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri
- 77.52 Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 77.52 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
77.52 (Diğer maddi varlıkların ve finans dışı maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingi için aracılık hizmeti faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, aracılık edilen kiralama ve leasing hizmetlerini sağlayan aracı olmaksızın, müşteriler ile hizmet sağlayıcıların bir ücret veya komisyon karşılığında bir araya getirilmesi yoluyla diğer maddi malların ve finansal olmayan maddi olmayan varlıkların kiralanması ve leasingine aracılık etmeyi kapsamaktadır. Bu aracılık faaliyetleri dijital platformlar üzerinden veya dijital olmayan kanallar aracılığıyla (yüz yüze, kapıdan kapıya, telefon, posta vb.) gerçekleştirilebilmektedir. Ücret veya komisyon, kiralama ve leasing hizmetinin müşterisinden veya sağlayıcısından alınabilir. Aracılık faaliyetleri için elde edilen gelir, reklam alanı satışından elde edilen gelirler gibi diğer gelir kaynaklarını da içerebilir.; Mallarını kiralamaya sunan haneler ile malları kiralayan haneler arasında aracılık sağlanması, örneğin; çim biçme makineleri, merdivenler, bisikletler.. Başlıca uygulayıcılar: Rent a car (kısa/uzun dönem operasyonel araç kiralama) filoları (77.11); İnşaat vinci/ekskavatör, sahne ekipmanı, tıbbi cihaz ve bilişim donanımı kiralayanlar (77.3).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 77.52 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
77.52 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 77.52.00 [Az Tehlikeli]).
77.52 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Taşımacılık / Kiralama / Hizmet Komitesi — 5174 s.K.) / Şahıs işletmeleri ekipman/spor malzemesi ve küçük rent-a-car işlerinde açılabilir; büyük filolar sermaye şirketidir.. İzin/Ruhsat: Oto kiralama (77.11) şirketleri için Emniyet/Jandarma KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) anlık kiralayan kaydı + belediye işyeri/otopark ruhsatı + Rent a Car klozlu kasko zorunludur (hususi kasko ile kiralama sigortasızdır!). Vergi/Teşvik: BİNEK OTO KİRALAMA (77.11) ÖZEL AVANTAJI: Normal şirketlerde binek otomobil KDV’si indirilemez (KDVK 30/b) ve amortisman/gider kısıtı uygulanırken, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması olan işletmeler (77.11) filo araç alımındaki %20 KDV’yi İNDİREBİLİR ve ÖTV+KDV dahil tam gider/amortisman yazabilir!
77.52 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
77.52 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 561491 (Repossession Services), 561492 (Court Reporting and Stenotype Services), 561499 (All Other Business Support Services) • İngiltere UK SIC 2007: 82990 (Other business support service activities n.e.c. security) • BM ISIC Rev. 5: 7752 • Sanal POS MCC 7512 (Motorlu Kara Taşıtı Kiralama (Rent a Car)).
77.52 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 77.52, eski NACE Rev. 2 sürümünde 82.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer işletme destek hizmet faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
77.52 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: kişisel eşyaların ve ev eşyalarının kiralanması ve leasingi, bkz. 77.2; nihai olarak kiralanan ve kiralanan diğer makine, teçhizat ve maddi malların ve/veya mali olmayan maddi olmayan varlıkların mülkiyetine sahip olan birimler, bkz. 77.3 ve 77.40..