77 — Kiralama ve leasing faaliyetleri
Rental and leasing activities
NACE Rev. 2.1 Bölüm 77: Kiralama ve leasing faaliyetleri. Üst sektör: Kısım O (İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri).
3 Haneli Alt Gruplar 77
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Oto kiralama (77.11) şirketleri için Emniyet/Jandarma KABİS (Kiralık Araç Bildirim Sistemi) anlık kiralayan kaydı + belediye işyeri/otopark ruhsatı + Rent a Car klozlu kasko zorunludur (hususi kasko ile kiralama sigortasızdır!).
- Vinç/iş makinesi/jeneratör kiralamalarında (77.32) 6331 kapsamında periyodik makine muayene raporu zorunludur (not: operatörsüz kiralama Bölüm 77; operatörlü/şoförlü kiralama 43.99 veya 49.3!)
- Marka/franchise lisanslama (77.40) ve stoksuz SaaS/ekipman kiralama yönetim ofisleri Sanal Ofis ile açılabilir; oto/makine parkı fiziksel adres/otopark ister.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Taşımacılık / Kiralama / Hizmet Komitesi — 5174 s.K.)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Şahıs işletmeleri ekipman/spor malzemesi ve küçük rent-a-car işlerinde açılabilir; büyük filolar sermaye şirketidir.
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- BİNEK OTO KİRALAMA (77.11) ÖZEL AVANTAJI: Normal şirketlerde binek otomobil KDV’si indirilemez (KDVK 30/b) ve amortisman/gider kısıtı uygulanırken, faaliyeti kısmen veya tamamen binek otomobillerin kiralanması olan işletmeler (77.11) filo araç alımındaki %20 KDV’yi İNDİREBİLİR ve ÖTV+KDV dahil tam gider/amortisman yazabilir!
- Operasyonel araç ve makine kiralamalarında genel %20 KDV uygulanır; 77.40 Franchise/Royalty bedellerinin yurt dışından ödenmesinde/tahsilatında ÇVÖA (Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşması) gayrimaddi hak stopajı (%10 standart / anlaşma oranı + KDV2) kritiktir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de yeni 77.5 Kiralama Aracılık Platformları (Turo/Getaround gibi araç paylaşım ve ekipman kiralama aracıları — 77.51 / 77.52) eklendi! AB’de Tüketici Kiralama/Mesafeli Sözleşme ve AB Veri Yasası (bağlı araç verisi) geçerlidir.
ABD NAICS 532 (5321 Auto/Truck Rental, 5322/5323 Consumer/General Rental, 5324 Commercial Machinery) ve 533110 (Lessors of Nonfinancial Intangible Assets — Franchising) kapsamındadır! Eyalet Rental Car Surcharge/Excise Tax ve franchise verenlerde FTC Franchise Rule (FDD — Franchise Disclosure Document) zorunludur!
BVRLA sektör standartları, araç kiralama süresi >89 günse FCA Consumer Hire Regulation (FSMA), KDV’de işletme araç alımı KDV iadesi kuralları ve fikri mülkiyet lisansında UK IPO sicili uygulanır (UK SIC 77xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Bilanço finansmanı / kira sonunda mülkiyet devreden finansal kiralama (leasing) Bölüm 77 değil BDDK ruhsatlı 64.91 kapsamındadır.
- Kiralık araçları KABİS’e anlık kaydetmemek günlük idari para cezası doğurur; operatörlü/şoförlü iş makinesi/vinç kiralamaları ise 43.99 inşaat hizmeti sayılır ve KDV tevkifatına (4/10) girebilir!
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 77 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 77 (Kiralama ve leasing faaliyetleri) toplam 5 grup ve 13 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 77 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.