86.22 — Tıp uzmanlarının faaliyetleri
86.22, uzman tıp doktoru muayenehanelerini, saç ekimi/medikal estetik/göz/kardiyoloji/tüp bebek uzmanlık polikliniklerini kapsar — botoks/dolgu/saç ekimi gibi tıbbi estetik işlemler yalnızca 86.22 Sağlık Bakanlığı ruhsatlı kliniklerde yapılabilir ve Sağlık Turizmi Yetki Belgesiyle %80 vergi indirimi sağlar!
Eurostat • v2.1
Tıp ve dişçilik ile ilgili uygulama faaliyetleri
NAICS 621111 • SIC 86220 • ISIC 8620
MCC 8062
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Özel hastaneler ve yataklı cerrahi tıp merkezleri (86.10)
- Uzman/pratisyen hekim muayenehaneleri, poliklinikler ve diş klinikleri (86.2)
- Tıbbi tahlil/görüntüleme laboratuvarları, psikoloji/diyetisyenlik/fizyoterapi klinikleri ve özel ambulanslar (86.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
1- uzman hekimler ve operatörler tarafından ihtisaslaşmış tıp alanında gerçekleştirilen tıbbi danışmanlık ve tedavi.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- yatılı olmayan kısırlaştırma ve gebeliğin sona erdirilmesi gibi tıbbi tedavileri sağlayan aile planlama merkezlerinin faaliyetleri
- tıp uzmanları tarafından gerçekleştirilen estetik cerrahi faaliyetleri
- ayakta tedavi veya gündüz kliniklerinde tedavi, örneğin; diyaliz, kemoterapi, insülin tedavisi, solunum tedavisi, radyasyon tedavisi
- tanısal tıbbi görüntülerin tıbbi analizi ve yorumlanması (röntgen, elektrokardiyogramlar, endoskopiler vb.)
- psikiyatristlerin faaliyetleri
- aşılama merkezlerinin faaliyetleri (bağışıklık kazandırma, aşılama)
- tromboz merkezlerinin faaliyetleri.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- yatılı hastane faaliyetleri, bkz. 86.10
- hemşirelik ve ebelik faaliyetleri, bkz. 86.94
- fizyoterapistlerin faaliyetleri, bkz. 86.95
- tıp uzmanları tarafından gerçekleştirilmeyen güzellik bakımı faaliyetleri, örneğin; güzellik uzmanları tarafından, bkz. 96.22.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SAĞLIK BAKANLIĞI RUHSATI MUTLAKTIR (Sanal Ofis KESİNLİKLE YASAKTIR): Hastane, tıp merkezi, poliklinik, hekim/diş hekimi muayenehanesi, diyetisyen/psikolog/fizyoterapist sağlık meslek birimi açabilmek için İl Sağlık Müdürlüğünden Sağlık Tesisi Açılış Ruhsatı / Uygunluk Belgesi + itfaiye/iskân/tıbbi atık sözleşmesi + e-Nabız/MERNİS entegrasyonu şarttır!
- SAĞLIK TURİZMİ YETKİ BELGESİ: Yurt dışından hasta getirip %80 KVK kazanç indirimi ve %0 KDV uygulayacak klinik/hastaneler (ve aracılık yapan A grubu acenteler) Sağlık Bakanlığından Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almak zorundadır!
- TTB / TDB KAYDI & DİPLOMA ŞARTI: Özel muayenehane yalnızca hekim/diş hekimi adına (1219 s.K.), özel sağlık kuruluşu ise yönetmelikteki ortaklık/mesul müdür hekim şartlarıyla kurulabilir. Röntgen/BT cihazları için NDK Radyasyon Lisansı ve Zorunlu Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası şarttır.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Sağlık Kuruluşları — 3359 s.K. poliklinik/hastane şirketi) + İl Sağlık Müdürlüğü Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bağımsız muayenehane açan hekim, diş hekimi (1219 s.K.) veya serbest sağlık meslek mensupları TTB İl Tabip Odası / Dişhekimleri Odası kaydı ve e-SMM (veya işletme) ile açılır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Sağlık Bakanlığı / Türk Tabipleri Birliği (TTB) / TDB / USHAŞ
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %10 SAĞLIK KDV’Sİ & YABANCI HASTAYA %0 KDV: Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastane, klinik, muayenehane, laboratuvar ve diş hekimliği teşhis/tedavi hizmetleri %10 indirimli KDV oranına tabidir (estetik/kozmetik müdahaleler dahil tıbbi hizmet kapsamı; ancak ruhsatsız güzellik salonu işlemleri %20 KDV’dir ve tıbbi işlem yapması yasaktır!). Yabancılara Türkiye’de verilen koruyucu hekimlik, teşhis ve tedavi hizmetleri (KDVK m. 13/l) %0 KDV’dir!
- SAĞLIK TURİZMİ %80 KAZANÇ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ): Sağlık Bakanlığı’ndan Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almış hastane/kliniklerin yabancı (dar mükellef) hastalardan elde edip Türkiye’ye getirdiği sağlık hizmeti kazançlarının %80’i kurumlar/gelir vergisinden düşülür + Ticaret Bakanlığı HİSER/Sağlık Turizmi Reklam/Hasta Yol Destek hibeleri sağlanır!
- Serbest çalışan hekim/diş hekimlerinin şirketlere kestiği e-SMM’de %20 stopaj (bireysel hastalara stopajsız) kesilir; 1219 s.K. muayenehane ve klinikler çoğunlukla Tehlikeli / Çok Tehlikeli (tıbbi atık & radyoloji) İSG grubundadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 86.91 Diagnostik Görüntüleme & Tıbbi Laboratuvar, 86.92 Hasta Taşıma (Ambulans), 86.93 Psikolog & Psikoterapistler, 86.94 Hemşirelik & Ebelik, 86.95 Fizyoterapi, 86.96 Geleneksel/Tamamlayıcı Tıp, 86.97 Sağlık Aracılık Hizmetleri alt kodları ayrıntılı olarak açıldı! AB’de GDPR m. 9 Özel Nitelikli Sağlık Verisi, EU Cross-Border Healthcare Directive 2011/24/EU ve tıbbi hizmetlerde KDV Muafiyeti (2006/112/EC Art. 132(1)(b)-(c)) geçerlidir.
ABD NAICS 621 (6211 Physicians, 6212 Dentists, 6213 Chiropractors/Optometrists/Therapists, 6215 Labs) ve 622 (Hospitals) kapsamındadır! ABD’de tüm veriler ve SaaS araçlar için HIPAA Privacy/Security Rule, devlet ödemelerinde Medicare/Medicaid NPI + Anti-Kickback & Stark Law, laboratuvarlarda CLIA Certification ve birçok eyalette CPOM (Corporate Practice of Medicine — klinik hisselerinin %100 MD/DO hekime ait olması, iş insanları için MSO yapısı!) zorunludur!
CQC (Care Quality Commission) zorunlu kaydı (Health and Social Care Act 2008 — CQC kaydı olmadan klinik tedavi yapmak suçtur!), GMC (hekimler), GDC (diş hekimleri), HCPC (fizyoterapist/psikolog), UK GDPR Special Category Data ve HMRC VAT Health Exemption (yalnız kayıtlı sağlık profesyonellerinin tıbbi bakım işlemleri KDV’den muaftır — estetik/kozmetik amaçlı işlemler %20 KDV’lidir!) geçerlidir (UK SIC 86xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Güzellik Salonu (96.22) vs Poliklinik (86.22) Sınırı: Ruhsatsız güzellik merkezinde/sözde danışmanlık ofisinde botoks, dolgu, PRP, mezoterapi veya tıbbi lazer uygulamak 1219 s.K. m. 25 uyarınca 2–5 yıl hapis cezalı izinsiz hekimlik suçudur!
- Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşu (86.97 / 79.11): Yetki belgesi ve A grubu TÜRSAB acente belgesi almadan yurt dışından saç ekimi/diş/estetik hastası getirip kliniklere komisyon kesmek hem 1618 s.K. hem Sağlık Turizmi Yönetmeliği ihlalidir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Özel sağlık kurumları tarafından poliklinik ve yatılı olmayan tıp merkezlerinde sağlanan uzman hekimlik ile ilgili uygulama faaliyetleri (yatılı hastane faaliyetleri ile ebe, hemşire ve fizyoterapistlerin paramedikal faaliyetleri hariç)
Aile ve toplum sağlığı merkezleri tarafından sağlanan yatılı olmayan uzman hekimlik uygulama faaliyetleri (yatılı hastane faaliyetleri ile ebe, hemşire ve fizyoterapistlerin paramedikal faaliyetleri hariç)
Diğer yatılı olmayan uzman hekimlik uygulama faaliyetleri (ev, iş yeri, okul vb. yerlerde sağlananlar dahil; ebe, hemşire ve fizyoterapistlerin paramedikal faaliyetleri hariç)
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Sağlık Bakanlığı muayenehane/poliklinik ruhsatı istenir; sağlık turizmi döviz tahsilatlarında özel yurt dışı kart komisyonları optimize edilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
| Karşılaştırılan Kod | Kapsam Sınırı | Hukuki & Vergisel Etki |
|---|---|---|
| 96.22 — Güzellik Salonu (Tıbbi İşlem Yasaktır) → | Botoks, dermal dolgu, PRP, mezoterapi ve tıbbi lazer hekim eşliğinde 86.22 kliniğinde yapılır; manikür/cilt temizliği/IPL güzellik salonu 96.22’dir. | 86.22 sağlık hizmetinde KDV %10 (yabancı hastada %0 + %80 KVK indirimi) iken, 96.22 güzellik hizmetleri %20 KDV’lidir ve izinsiz enjeksiyon ağır suçtur! |
86.21 — Genel hekimlik uygulama faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 86.21 (Genel hekimlik uygulama faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 5 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
86.23 — Dişçilik ile ilgili uygulama ve bakım faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 86.23 (Dişçilik ile ilgili uygulama ve bakım faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 3 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
86.10 — Hastane hizmetleri
NACE Rev. 2.1 86.10 (Hastane hizmetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 4 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- R İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmet Faaliyetleri
- 86 İnsan sağlığı hizmetleri
- 86.2 Tıp ve dişçilik ile ilgili uygulama faaliyetleri
- 86.22 Tıp uzmanlarının faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 86.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
86.22 (Tıp uzmanlarının faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: uzman hekimler ve operatörler tarafından ihtisaslaşmış tıp alanında gerçekleştirilen tıbbi danışmanlık ve tedavi.. Başlıca uygulayıcılar: Özel hastaneler ve yataklı cerrahi tıp merkezleri (86.10); Uzman/pratisyen hekim muayenehaneleri, poliklinikler ve diş klinikleri (86.2).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 86.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
86.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 86.22.02 [Tehlikeli], 86.22.05 [Tehlikeli], 86.22.06 [Tehlikeli]).
86.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Sağlık Kuruluşları — 3359 s.K. poliklinik/hastane şirketi) + İl Sağlık Müdürlüğü Sicili / Bağımsız muayenehane açan hekim, diş hekimi (1219 s.K.) veya serbest sağlık meslek mensupları TTB İl Tabip Odası / Dişhekimleri Odası kaydı ve e-SMM (veya işletme) ile açılır.. İzin/Ruhsat: SAĞLIK BAKANLIĞI RUHSATI MUTLAKTIR (Sanal Ofis KESİNLİKLE YASAKTIR): Hastane, tıp merkezi, poliklinik, hekim/diş hekimi muayenehanesi, diyetisyen/psikolog/fizyoterapist sağlık meslek birimi açabilmek için İl Sağlık Müdürlüğünden Sağlık Tesisi Açılış Ruhsatı / Uygunluk Belgesi + itfaiye/iskân/tıbbi atık sözleşmesi + e-Nabız/MERNİS entegrasyonu şarttır! Vergi/Teşvik: %10 SAĞLIK KDV’Sİ & YABANCI HASTAYA %0 KDV: Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastane, klinik, muayenehane, laboratuvar ve diş hekimliği teşhis/tedavi hizmetleri %10 indirimli KDV oranına tabidir (estetik/kozmetik müdahaleler dahil tıbbi hizmet kapsamı; ancak ruhsatsız güzellik salonu işlemleri %20 KDV’dir ve tıbbi işlem yapması yasaktır!). Yabancılara Türkiye’de verilen koruyucu hekimlik, teşhis ve tedavi hizmetleri (KDVK m. 13/l) %0 KDV’dir!
86.22 ile en sık karıştırılan 96.22 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?
96.22 — Güzellik Salonu (Tıbbi İşlem Yasaktır): Botoks, dermal dolgu, PRP, mezoterapi ve tıbbi lazer hekim eşliğinde 86.22 kliniğinde yapılır; manikür/cilt temizliği/IPL güzellik salonu 96.22’dir. Vergisel/hukuki etki: 86.22 sağlık hizmetinde KDV %10 (yabancı hastada %0 + %80 KVK indirimi) iken, 96.22 güzellik hizmetleri %20 KDV’lidir ve izinsiz enjeksiyon ağır suçtur!
86.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
86.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 621111 (Offices of Physicians (except Mental Health Specialists)), 621112 (Offices of Physicians, Mental Health Specialists), 621210 (Offices of Dentists) • İngiltere UK SIC 2007: 86220 (Specialists medical practice activities) • BM ISIC Rev. 5: 8620 • Sanal POS MCC 8062 (Hastaneler, Klinikler ve Sağlık Kuruluşları).
86.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 86.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 86.22 (Uzman hekimlik ile ilgili uygulama faaliyetleri) koduna karşılık gelir.