86 — İnsan sağlığı hizmetleri
Human health activities
NACE Rev. 2.1 Bölüm 86: İnsan sağlığı hizmetleri. Üst sektör: Kısım R (İnsan Sağlığı ve Sosyal Hizmet Faaliyetleri).
3 Haneli Alt Gruplar 86
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- SAĞLIK BAKANLIĞI RUHSATI MUTLAKTIR (Sanal Ofis KESİNLİKLE YASAKTIR): Hastane, tıp merkezi, poliklinik, hekim/diş hekimi muayenehanesi, diyetisyen/psikolog/fizyoterapist sağlık meslek birimi açabilmek için İl Sağlık Müdürlüğünden Sağlık Tesisi Açılış Ruhsatı / Uygunluk Belgesi + itfaiye/iskân/tıbbi atık sözleşmesi + e-Nabız/MERNİS entegrasyonu şarttır!
- SAĞLIK TURİZMİ YETKİ BELGESİ: Yurt dışından hasta getirip %80 KVK kazanç indirimi ve %0 KDV uygulayacak klinik/hastaneler (ve aracılık yapan A grubu acenteler) Sağlık Bakanlığından Uluslararası Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almak zorundadır!
- TTB / TDB KAYDI & DİPLOMA ŞARTI: Özel muayenehane yalnızca hekim/diş hekimi adına (1219 s.K.), özel sağlık kuruluşu ise yönetmelikteki ortaklık/mesul müdür hekim şartlarıyla kurulabilir. Röntgen/BT cihazları için NDK Radyasyon Lisansı ve Zorunlu Hekim Mesleki Sorumluluk Sigortası şarttır.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Sağlık Kuruluşları — 3359 s.K. poliklinik/hastane şirketi) + İl Sağlık Müdürlüğü Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Bağımsız muayenehane açan hekim, diş hekimi (1219 s.K.) veya serbest sağlık meslek mensupları TTB İl Tabip Odası / Dişhekimleri Odası kaydı ve e-SMM (veya işletme) ile açılır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Sağlık Bakanlığı / Türk Tabipleri Birliği (TTB) / TDB / USHAŞ
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %10 SAĞLIK KDV’Sİ & YABANCI HASTAYA %0 KDV: Türkiye’de Sağlık Bakanlığı ruhsatlı hastane, klinik, muayenehane, laboratuvar ve diş hekimliği teşhis/tedavi hizmetleri %10 indirimli KDV oranına tabidir (estetik/kozmetik müdahaleler dahil tıbbi hizmet kapsamı; ancak ruhsatsız güzellik salonu işlemleri %20 KDV’dir ve tıbbi işlem yapması yasaktır!). Yabancılara Türkiye’de verilen koruyucu hekimlik, teşhis ve tedavi hizmetleri (KDVK m. 13/l) %0 KDV’dir!
- SAĞLIK TURİZMİ %80 KAZANÇ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ): Sağlık Bakanlığı’ndan Sağlık Turizmi Yetki Belgesi almış hastane/kliniklerin yabancı (dar mükellef) hastalardan elde edip Türkiye’ye getirdiği sağlık hizmeti kazançlarının %80’i kurumlar/gelir vergisinden düşülür + Ticaret Bakanlığı HİSER/Sağlık Turizmi Reklam/Hasta Yol Destek hibeleri sağlanır!
- Serbest çalışan hekim/diş hekimlerinin şirketlere kestiği e-SMM’de %20 stopaj (bireysel hastalara stopajsız) kesilir; 1219 s.K. muayenehane ve klinikler çoğunlukla Tehlikeli / Çok Tehlikeli (tıbbi atık & radyoloji) İSG grubundadır!
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1 ile 86.91 Diagnostik Görüntüleme & Tıbbi Laboratuvar, 86.92 Hasta Taşıma (Ambulans), 86.93 Psikolog & Psikoterapistler, 86.94 Hemşirelik & Ebelik, 86.95 Fizyoterapi, 86.96 Geleneksel/Tamamlayıcı Tıp, 86.97 Sağlık Aracılık Hizmetleri alt kodları ayrıntılı olarak açıldı! AB’de GDPR m. 9 Özel Nitelikli Sağlık Verisi, EU Cross-Border Healthcare Directive 2011/24/EU ve tıbbi hizmetlerde KDV Muafiyeti (2006/112/EC Art. 132(1)(b)-(c)) geçerlidir.
ABD NAICS 621 (6211 Physicians, 6212 Dentists, 6213 Chiropractors/Optometrists/Therapists, 6215 Labs) ve 622 (Hospitals) kapsamındadır! ABD’de tüm veriler ve SaaS araçlar için HIPAA Privacy/Security Rule, devlet ödemelerinde Medicare/Medicaid NPI + Anti-Kickback & Stark Law, laboratuvarlarda CLIA Certification ve birçok eyalette CPOM (Corporate Practice of Medicine — klinik hisselerinin %100 MD/DO hekime ait olması, iş insanları için MSO yapısı!) zorunludur!
CQC (Care Quality Commission) zorunlu kaydı (Health and Social Care Act 2008 — CQC kaydı olmadan klinik tedavi yapmak suçtur!), GMC (hekimler), GDC (diş hekimleri), HCPC (fizyoterapist/psikolog), UK GDPR Special Category Data ve HMRC VAT Health Exemption (yalnız kayıtlı sağlık profesyonellerinin tıbbi bakım işlemleri KDV’den muaftır — estetik/kozmetik amaçlı işlemler %20 KDV’lidir!) geçerlidir (UK SIC 86xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Güzellik Salonu (96.22) vs Poliklinik (86.22) Sınırı: Ruhsatsız güzellik merkezinde/sözde danışmanlık ofisinde botoks, dolgu, PRP, mezoterapi veya tıbbi lazer uygulamak 1219 s.K. m. 25 uyarınca 2–5 yıl hapis cezalı izinsiz hekimlik suçudur!
- Sağlık Turizmi Aracı Kuruluşu (86.97 / 79.11): Yetki belgesi ve A grubu TÜRSAB acente belgesi almadan yurt dışından saç ekimi/diş/estetik hastası getirip kliniklere komisyon kesmek hem 1618 s.K. hem Sağlık Turizmi Yönetmeliği ihlalidir.
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 86 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 86 (İnsan sağlığı hizmetleri) toplam 3 grup ve 12 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 86 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.