İçeriğe atla
NACE Rev. 2.1 90.12 Güncel Rev. 2.1 90.1 ↗
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

90.12 — Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleri

NACE Rev. 2.1 90.12 (Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleri); Bölüm 90 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.

01 / Standart & Revizyon
NACE Rev. 2.1

Eurostat • v2.1

02 / Üst Hiyerarşi
90.1

Sanatsal yaratıcılık faaliyetleri

03 / Eşleşen Standartlar
11

NAICS 711110 • SIC 90030 • ISIC 9012

04 / Alt Kod & Kapsam
1 TR Alt Kodu

MCC 7922

Güncel Rev. 2.1Eski NACE Rev. 2 karşılığı:
01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1)
  • Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20)
  • Özel kültür sanat merkezleri, konser salonları, sahne ışık/ses teknik ekipleri ve bilet/etkinlik destek (90.3)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

4
  • Bu sınıf görsel sanat eserlerinin yaratılması ve üretilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır.
  • bağımsız sanatçıların faaliyetleri, örneğin; heykeltraşlar, ressamlar, karikatüristler, hattatlar, gravürcüler (oymacılar)
  • görsel sanatlar yaratmanın dijital biçimleri
  • ışık düzeneklerini içeren sanat eserlerinin yaratılması.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

9
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 90 • Kısım S

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu (Eser Sahipliği & MESAM/MSG/TEYAP Hakları) 193 sayılı GVK m. 18 (Münhasıran Yazar, Bestekâr, Ressam, Heykeltıraş Eser Kazanç İstisnası!) 5225 sayılı Kültür Yatırımları ve Girişimlerini Teşvik Kanunu 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu (Eğlence Vergisi — yerli film/tiyatroda %0) & 6331 s. İSG

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır!
  • 5846 s.K. uyarınca halka açık konser ve mekân müzik yayınlarında MESAM/MSG/MÜ-YAP Umuma İletim Telif Lisansı alınmalıdır.
  • Tarihi eser/tablo restorasyonunda (90.39) Kültür ve Turizm Bakanlığı / 2863 s.K. konservasyon izinleri gözetilir.

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

  • GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!
  • Tiyatro, opera, bale, konser salonu ve müze etkinlik biletleri ve kültür yatırımları 5225 s.K. kapsamında teşvik (KDV %10 tiyatro/konser ayrımı ve gelir vergisi sponsorluk indirimi %100 — GVK 89/7) alır.
  • MCC 7922 Bilet/Organizatör Fintek Kuralı: Konser ve festival biletleri etkinlik tarihinden haftalar/aylar önce satıldığından sanal POS sağlayıcıları (iyzico/Stripe) etkinlik gerçekleşene kadar dönemsel blokaj (reserve) uygulayabilir!

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

NACE Rev. 2.1’de eski tek `90.0` bölümü kökten ayrıştırıldı: 90.11 Edebi/Müzik Yaratım, 90.12 Görsel Sanatlar, 90.20 Sahne Sanatları Gösterileri, 90.31 Sanat Mekanları İşletmesi, 90.39 Diğer Destek/Restorasyon! AB’de Telif Hakkı Direktifi (EU) 2019/790, Resale Right Directive (eser yeniden satış payı) ve KDV kültür istisnası (Art. 132(1)(n)) uygulanır.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 7111 (Performing Arts Companies), 7113 (Promoters), 7114 (Agents/Managers) ve 7115 (Independent Artists/Writers/Performers) kapsamındadır. ASCAP / BMI / SESAC performans telif lisansları, US Copyright Office (Form PA/VA/TX) eser tescili, kalabalık mekanlarda NFPA 101 yangın kuralları ve yerel Amusement/Admissions Tax uygulanır.

UK • Companies House / HMRC

PRS for Music / PPL canlı müzik & yayın telif lisansları, belediye Premises Licence (Live Music Act 2012 istisnaları üzeri), Artist’s Resale Right (ARR), HMRC Theatre / Orchestra Tax Relief (%40–45 yüksek nakit iade oranı!) ve Cultural Exemption VAT geçerlidir (UK SIC 90xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • Sinema ve ticari video/reklam filmi prodüksiyonu Bölüm 90 değil 59.11; düğün/kurumsal fuar/parti organizasyonu ise 82.30 / 93.29 / 96.99 kapsamındadır.
  • GVK m. 18 istisnasını aşan veya şirket üzerinden konser/sergi işleten sanatçılar beyanname sınırı geçtiğinde ticari/mesleki mükellefiyete geçer; ayrıca MESAM/MSG izinsiz canlı müzik ve DJ performansı tazminat davası doğurur.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları

11Az Tehlikeli
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
6 Haneli KodResmi Faaliyet TanımıİSG Sınıfıİşyeri / OfisRehber
90.12.00
Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleriAz Tehlikeliİş Modeline Göre Değerlendirilmelidirİncele →
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 7922
Yüksek Risk / Rezerv Kontrollü
Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri

İleri tarihli etkinlik biletlerinde erteleme/iptal riski nedeniyle PSP’ler etkinlik gerçekleşene dek hakediş blokajı uygulayabilir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →
06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

NACE Rev. 2.1 90.12 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

90.12 (Görsel sanatlar yaratıcılık faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf görsel sanat eserlerinin yaratılması ve üretilmesi faaliyetlerini kapsamaktadır.; bağımsız sanatçıların faaliyetleri, örneğin; heykeltraşlar, ressamlar, karikatüristler, hattatlar, gravürcüler (oymacılar); görsel sanatlar yaratmanın dijital biçimleri. Başlıca uygulayıcılar: Bağımsız yazarlar, besteciler, ressamlar, heykeltıraşlar ve dijital sanatçılar (90.1); Tiyatro, konser, stand-up, opera ve festival yapımcıları / sanat toplulukları (90.20).

Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 90.12 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?

90.12 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 90.12.00 [Az Tehlikeli]).

90.12 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası (Kültür, Sanat ve Etkinlik Komiteleri — yapım/salon şirketleri) / Eser sahipleri 193 s. GVK m. 18 şartlarını sağladığında (yıllık GVK m. 103 4. dilim tavanının altında kalarak) defter/KDV/beyannamesiz yalnızca müşteri %17 stopajlı Gider Pusulası rejimiyle çalışabilir (tavan aşılır veya ticari konser organizasyonu yapılırsa Şahıs Şirketi / Ticaret Odası açılır).. İzin/Ruhsat: Bireysel yazar, müzisyen, ressam ve prodüktörler (90.1) özel bakanlık ruhsatına tabi değildir — Sanal Ofis veya GVK m. 18 serbest meslek ile çalışabilir; ancak canlı konser/festival/tiyatro salonu işletmek (90.31) için Belediye İşyeri Açma Ruhsatı, İtfaiye Raporu ve Valilik/Emniyet Etkinlik & Canlı Müzik İzni şarttır! Vergi/Teşvik: GVK M. 18 SANATÇI TELİF İSTİSNASI: Müellif, mütercim, heykeltraş, ressam, bestekâr ve bunların mirasçılarının 5846 s.K. kapsamındaki telif/eser teslimlerinde %17 nihai stopaj uygulanır (2025/2026 yılı GVK m. 103 4. dilim tutarına kadar yıllık beyanname verilmez)!

90.12 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

90.12 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 711110 (Theater Companies and Dinner Theaters), 711120 (Dance Companies), 711130 (Musical Groups and Artists) • İngiltere UK SIC 2007: 90030 (Artistic creation) • BM ISIC Rev. 5: 9012 • Sanal POS MCC 7922 (Tiyatro, Konser Organizatörleri ve Bilet Acenteleri).

90.12 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?

Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 90.12, eski NACE Rev. 2 sürümünde 90.03 (Sanatsal yaratıcılık faaliyetleri) koduna karşılık gelir.

90.12 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: özgün yaratıcılık dışındaki heykellerin yapımı, bkz. 23.70; sinema filmi ve video filmi yapımı (prodüksiyonu), bkz. 59.11 ve 59.12; sinemaların işletilmesi, bkz. 59.14.