74.99 — Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
NACE Rev. 2.1 74.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler); Bölüm 74 çerçevesinde 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu & 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (Tasarım Tescili & Patent/Marka Vekilliği) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
NAICS 541614 • SIC 74901 • ISIC 7499
MCC 7333
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14)
- Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20)
- Yeminli yazılı/sözlü tercümanlık ve yerelleştirme büroları (74.30), marka/patent vekilleri ve meteoroloji/bilirkişi uzmanlıkları (74.9)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
11- Bu sınıf genellikle ticari müşterilere sunulan çok çeşitli hizmet faaliyetlerini içerir. Daha ileri mesleki, bilimsel ve teknik beceri düzeylerinin gerekli olduğu faaliyetleri içerir ancak genellikle kısa süreli, devam eden, rutin iş fonksiyonlarını kapsamaz.
- şirket aracılığı faaliyetleri, yani profesyonel uygulamalar dahil, fakat gayrimenkul komisyonculuğu hariç olmak üzere, küçük ve orta ölçekli işletmelerin alım ve satımının düzenlenmesi
- gayrimenkul ve sigorta dışındaki değerleme faaliyetleri (örneğin, antika eşyalar, mücevherler vb. için yapılan değerleme faaliyetleri)
- fatura denetimi ve navlun oranı bilgilerinin sağlanması
- hava durumu tahmin faaliyetleri
- işyerinde iş güvenliği ve sağlık alanında danışmanlık
- tarım danışmanlığı hizmetlerinin sağlanması
- çevresel danışmanlık faaliyetleri
- enerji tasarrufu tavsiye faaliyetleri
- diğer teknik danışmanlık
- kesin hesap araştırma faaliyetleri.
Ayrıca Şunları da Kapsar
- sinema filmi, tiyatro eseri veya diğer eğlence ya da sportif etkinliklerde yer almak isteyen bireylerin adına acenta ve aracılar tarafından yürütülen faaliyetler ile kitap, oyun, sanat eseri, fotoğraf ve benzerlerinin yayıncılara, üreticilere ve benzerlerine sipariş edilmesi
- inşaat projelerine yönelik ekonomik hizmetler, örneğin; inşaat ekonomistleri tarafından
- denetim kurulu faaliyetleri
- avlanma yönetimi alanında planlama faaliyetleri ve proje hazırlama faaliyetleri
- av hayvanlarının sayısının tahminine yönelik faaliyetler.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
19- müzayede evlerinin faaliyetleri (toptan satış) ve çevrim içi müzayede faaliyetleri (toptan satış), bkz. 46.1
- müzayede evlerinin faaliyetleri (perakende satış) ve çevrim içi müzayede faaliyetleri (perakende satış), bkz. 47.9
- gayrimenkul aracılarının faaliyetleri, bkz. 68.31
- muhasebe faaliyetleri, bkz. 69.20
- idari danışmanların faaliyetleri, bkz. 70.20
- mimarlık ve mühendislik danışmanlarının faaliyetleri, bkz. 71.1
- çevre mühendisliği faaliyetleri, bkz. 71.12
- jeodezik araştırma faaliyetleri, bkz. 71.12
- endüstriyel tasarım ve makine tasarımı, bkz. 71.12, 74.11
- gıda üretimi ile ilgili olarak veteriner muayene ve denetimi, bkz. 71.20
- reklamların ve diğer reklam tasarımlarının sergilenmesi, bkz. 73.11
- satış promosyonu hizmet faaliyetleri, bkz. 73.11
- patent aracılığı faaliyetleri, bkz. 74.91
- sınai mülkiyet haklarının yönetimi, (örneğin patentler, lisanslar, ticari markalar, imtiyazlar), bkz. 74.91
- güvenlik danışmanlarının faaliyetleri, bkz. 80.09
- kongre ve ticari fuar organizatörlerinin faaliyetleri, bkz. 82.30
- müşteri bağlılık (sadakat) programlarının yönetilmesi, bkz. 82.99
- tıp doktorlarının danışmanlığı (konsültasyonu), bkz. 86.2
- tüketici kredisi ve borç danışmanlığı, bkz. 88.99.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır).
- Yeminli tercümanlık (74.30): Evrak onaylayacak tercümanlar ilgili Noterlik nezdinde yemin zaptı düzenletir; mahkeme tercümanlığı için Adalet Komisyonu Bilirkişi Listesi kaydı yapılır.
- Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde üçüncü kişiler adına marka/patent vekilliği yapacaklarda (74.9) TÜRKPATENT Marka veya Patent Vekili Sicil Kaydı (6769 s.K. — sınav şartlı) zorunludur; Drone ile ticari çekimde (74.20) SHGM İHA Pilot Lisansı & Uçuş İzni şarttır!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
- Ticaret Bakanlığı Turquality / Tasarım Desteği (5448 s.K.): Tasarım ofisleri yurt dışı fuar, tescil ve tanıtım harcamalarında %50–%60 hibe desteğine başvurabilir; 5746 s.K. Tasarım Merkezi kuran şirketler (min. 10 tasarımcı) %100 tasarım indirimi ve SGK/stopaj teşviki alır.
- Tercüme, tasarım ve fotoğrafçılıkta e-SMM (serbest meslek) olarak çalışılırsa %20 gelir vergisi stopajı, ticari şirketse %20 KDV fatura düzenlenir.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `74.10 Tasarım` kodu 74.11 (Endüstriyel/Moda), 74.12 (Grafik/Görsel İletişim), 74.13 (İç Mimarlık/Dekorasyon Tasarımı) ve 74.14 (Diğer) sınıflarına bölündü; ayrıca 74.91 Patent Komisyonculuğu eklendi! AB’de EUIPO Community Design, AI Act görsel şeffaflık ve GDPR (fotoğraf rızası) geçerlidir.
ABD NAICS 5414 (Specialized Design), 54192 (Photography) ve 541930 (Translation/Interpretation) kapsamındadır. Commercial drone fotoğrafçılığında FAA Part 107 Remote Pilot Certificate, tasarımda Work-Made-for-Hire (17 U.S.C. § 101) sözleşme maddesi (yoksa telif müşteriye geçmez!) ve eyalet iç mimarlık unvan yasaları uygulanır.
UK Design Rights & UK IPO tescilleri, CAA Drone Flyer/Operator ID (PDRA01) izni ve Chartered Institute of Linguists (CIOL) yeminli tercüme standartları geçerlidir (UK SIC 74100–74990).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İnşaata dayalı ruhsatlı mimarlık projesi 71.11 (TMMOB Mimarlar Odası zorunlu), yapı ruhsatı gerektirmeyen dekorasyon ve iç mekân/stand tasarımı ise 74.13 sınıfındadır!
- Video/reklam filmi çekimi 59.11, sabit fotoğrafçılık 74.20, dijital reklam yönetimi ise 73.11 kodundadır — ajanslar fatura kapsamına göre tevkifat (3/10 reklam tevkifatı vs tevkifatsız tasarım) hatasına düşmemelidir.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Sanatçı, sporcu, şovmen, manken ve diğerleri için ajansların ve menajerlerin faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Gemi klas müesseseleri, deniz ekspertiz ve deniz sürveyör faaliyetleri | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| İşyeri komisyonculuğu faaliyetleri (küçük ve orta ölçekli işletmelerin alım ve satımının düzenlenmesi vb.) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Ekspertiz faaliyetleri (antika eşyalar, mücevherler vb. için ekspertiz hizmetleri) (deniz, gayrimenkul ve sigorta için olan ekspertiz faaliyetleri hariç) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → | |
| Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler (güvenlik danışmanlığı hariç) | Az Tehlikeli | Sanal Ofis / Home-Office %100 Uygun | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Gemi klas müesseseleri, deniz ekspertiz ve deniz sürveyör faaliyetleri
İşyeri komisyonculuğu faaliyetleri (küçük ve orta ölçekli işletmelerin alım ve satımının düzenlenmesi vb.)
Ekspertiz faaliyetleri (antika eşyalar, mücevherler vb. için ekspertiz hizmetleri) (deniz, gayrimenkul ve sigorta için olan ekspertiz faaliyetleri hariç)
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler (güvenlik danışmanlığı hariç)
Process, Physical Distribution, and Logistics Consulting Services
Agents and Managers for Artists, Athletes, Entertainers, and Other Public Figures
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Düşük riskli yaratıcı hizmet kategorisi; proje teslim sözleşmesi yüksek tutarlı tasarım çekimlerinde yeterlidir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
74.91 — Patent aracılığı ve pazarlama hizmeti faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.91 (Patent aracılığı ve pazarlama hizmeti faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
74.11 — Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.11 (Endüstriyel ürün ve moda tasarımı faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
74.12 — Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 74.12 (Grafik tasarım ve görsel iletişim faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- N Mesleki, Bilimsel ve Teknik Faaliyetler
- 74 Diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- 74.9 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
- 74.99 Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 74.99 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
74.99 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf genellikle ticari müşterilere sunulan çok çeşitli hizmet faaliyetlerini içerir. Daha ileri mesleki, bilimsel ve teknik beceri düzeylerinin gerekli olduğu faaliyetleri içerir ancak genellikle kısa süreli, devam eden, rutin iş fonksiyonlarını kapsamaz.; şirket aracılığı faaliyetleri, yani profesyonel uygulamalar dahil, fakat gayrimenkul komisyonculuğu hariç olmak üzere, küçük ve orta ölçekli işletmelerin alım ve satımının düzenlenmesi; gayrimenkul ve sigorta dışındaki değerleme faaliyetleri (örneğin, antika eşyalar, mücevherler vb. için yapılan değerleme faaliyetleri). Başlıca uygulayıcılar: Moda, endüstriyel ürün ve grafik/UI-UX tasarım stüdyoları (74.11–74.14); Ticari ürün, e-ticaret, moda, mimari ve etkinlik fotoğrafçıları & drone görsel çekim (74.20).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 74.99 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
74.99 sınıfı altında Türkiye sicilinde 5 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 74.99.01 [Az Tehlikeli], 74.99.02 [Az Tehlikeli], 74.99.03 [Az Tehlikeli]).
74.99 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası (Tasarım / Medya / Hizmetler Komitesi) + HİB (Tasarım ihracatı) / Fotoğrafçılar Esnaf Odası (stüdyolu fotoğrafçılar) veya Şahıs Şirketi / e-SMM (grafiker, tercüman, endüstriyel tasarımcı).. İzin/Ruhsat: Grafik, moda, endüstriyel tasarım, stüdyosuz fotoğrafçılık ve tercüme ofisleri için özel bakanlık ruhsatı aranmaz — Sanal Ofis / Home-Office %100 uygundur (fiziki fotoğraf stüdyosu açılacaksa basit işyeri bildirimi/ruhsatı yapılır). Vergi/Teşvik: %80 TASARIM İHRACATI VERGİ İNDİRİMİ (KVK m. 10/1-ğ & GVK m. 89/13): Yurt dışındaki firmalara Türkiye’den verilen endüstriyel tasarım, moda tasarımı ve grafik/ürün tasarımı hizmetlerinin ihracatından doğan safi kazancın %80’i (kazanç Türkiye’ye getirildiği takdirde) beyannamede indirilir + KDVK 11/1-a %0 KDV!
74.99 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
74.99 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 541614 (Process, Physical Distribution, and Logistics Consulting Services), 541618 (Other Management Consulting Services), 541620 (Environmental Consulting Services) • İngiltere UK SIC 2007: 74901 (Environmental consulting activities), 74902 (Quantity surveying activities), 74909 (Other professional, scientific and technical activities n.e.c.) • BM ISIC Rev. 5: 7499 • Sanal POS MCC 7333 (Ticari Fotoğrafçılık, Sanat ve Grafik Tasarım).
74.99 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 74.99, eski NACE Rev. 2 sürümünde 74.90 (Başka yerde sınıflandırılmamış diğer mesleki, bilimsel ve teknik faaliyetler) koduna karşılık gelir.
74.99 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: müzayede evlerinin faaliyetleri (toptan satış) ve çevrim içi müzayede faaliyetleri (toptan satış), bkz. 46.1; müzayede evlerinin faaliyetleri (perakende satış) ve çevrim içi müzayede faaliyetleri (perakende satış), bkz. 47.9; gayrimenkul aracılarının faaliyetleri, bkz. 68.31.