91.22 — Tarihi alan ve anıt faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 91.22 (Tarihi alan ve anıt faaliyetleri); Bölüm 91 çerçevesinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu (Özel Müzeler ve Denetimleri Hakkında Yönetmelik) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Müze, koleksiyon, tarihi alanlar ve anıt faaliyetleri
NAICS 712110 • SIC 91030 • ISIC 9122
MCC 8412
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Halk, üniversite ve dijital araştırma kütüphaneleri ile kamu/özel arşivler (91.1)
- Devlet müzeleri ve Kültür Bakanlığı ruhsatlı özel müzeler / sanat müzeleri (91.21)
- Ören yerleri, tarihi anıtlar, kaleler (91.22), botanik/hayvanat bahçeleri ve milli park koruma işletmeleri (91.4)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- Bu sınıf, peyzajlardan bahçelere ve binalardan sitlere (doğal ve yapılı miras) kadar, çevresine insan müdahalesinin bir sonucu olarak yapılan kültürel miras alanlarının işletilmesini ve korunmasını içerir.
- tarihi alanların ve yapıların işletilmesi ve korunması
- ziyaretçilere açık arkeolojik alanların işletilmesi ve korunması.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
4- tarihi alanların ve yapıların yenilenmesi ve restore edilmesi, bkz. 43.99
- kültürel mirasın konservasyonu ve restorasyonu, bkz. 91.30
- kültürel miras varlıklarının konservasyonu ve restorasyonunu destekleyen mimari faaliyetler, bkz. 71.11
- arkeolojik kazılar, bkz. 72.20.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- Özel müze açmak (91.21) veya taşınır kültür/sanat eseri koleksiyonerliği için Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Müze / Koleksiyoner Belgesi, envanter defteri, iklimlendirme ve güvenlik izni zorunludur (Sanal Ofis GEÇERSİZDİR).
- Hayvanat bahçeleri ve botanik bahçeleri (91.42) için Tarım ve Orman Bakanlığı Hayvanat Bahçesi Kuruluş ve Çalışma Ruhsatı + CITES nesli tehlikedeki tür belgeleri şarttır.
- Ören yeri/tarihi yapı işletmesinde Koruma Bölge Kurulu izni gereklidir.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Kamu Kurumları / Vakıflar / Belediyeler veya Kültür Girişimi Anonim Şirketleri (Ticaret Odası)
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Özel müze veya hayvanat bahçesi gerçek kişi koleksiyoner/tacir tarafından da Bakanlık şartlarıyla ruhsatlanabilse de vakıf/A.Ş. standarttır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- MÜZE GİRİŞ ÜCRETLERİ VE SPONSORLUK: 2863 s.K. kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı denetimindeki müzeler, ören yerleri ve vakıf müzelerinin giriş ücretlerinde ve sponsorluklarda 5225 s.K. teşvikleri ile GVK m. 89/7 ve KVK m. 10/1-d %100 kültür/sanat sponsorluk indirimi uygulanır!
- Vakıf/derneklerce ticari gaye dışında işletilen halka açık müze ve kütüphanelerde KDVK m. 17/1 kültür istisnası şartları incelenir; özel ticari müze biletlerinde %10 KDV uygulanır.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski tek `91.0` kodu tamamen yenilendi: 91.11 Kütüphaneler, 91.12 Arşivler, 91.21 Müzeler, 91.22 Tarihi Alanlar, 91.30 Kültürel Miras Koruma, 91.41 Botanik/Hayvanat Bahçeleri, 91.42 Doğa Rezervleri! AB’de Directive 2006/112/EC Art. 132(1)(n) KDV kültür muafiyeti, AB Zoo Directive 1999/22/EC ve Kültür Varlıkları İthalat Tüzüğü (EU) 2019/880 geçerlidir.
ABD NAICS 7121 (Museums, Historical Sites, Zoos, Parks) ve 519210 (Libraries & Archives) kapsamındadır! Çoğunluğu IRS 501(c)(3) Non-Profit statüsünde vergiden muaf olup (ancak hediyelik eşya dükkânı/kafe gelirlerinde UBIT — Unrelated Business Income Tax izlenir), müzeler AAM (American Alliance of Museums) & NAGPRA yasal iade kurallarına ve hayvanat bahçeleri USDA AWA Licence kapsamına tabidir.
Museum and Galleries Exhibition Tax Relief (MGETR — %40/%45 sergi yapım gideri nakit kredisi!), Arts Council England Museum Accreditation, Zoo Licensing Act 1981 (Defra yerel ruhsatı) ve HMRC VAT Cultural Exemption uygulanır (UK SIC 91xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Ticari sanat eserlerini satmak amacıyla sergi açan özel ticari sanat galerileri (müze değil, al-sat yapan galeri) Bölüm 91 değil 47.69 / 47.78 (perakende sanat ticareti) kapsamındadır!
- Tema parkı / lunapark / akvaryum eğlence tesisi işletmeleri (doğa koruma/hayvanat bahçesi olmayan ticari eğlence parkları) ise 93.21 sınıfındadır.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Tarihi alan ve anıt faaliyetleri (tarihi alanların ve yapıların işletilmesi, korunması dahil) | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Operation of historical sites and buildings and similar visitor attractions
Tarihi alanlar ve yapılar ile benzeri turistik yerlerin işletilmesi
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Kültürel bilet, bağış ve yayın satışında indirimli kamu/kültür kurum tarifelerinden yararlanabilir.
Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması
91.21 — Müze ve koleksiyonculuk faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 91.21 (Müze ve koleksiyonculuk faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
91.11 — Kütüphane faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 91.11 (Kütüphane faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
91.12 — Arşiv faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 91.12 (Arşiv faaliyetleri) faaliyet sınıfı ve bu sınıfa bağlı 1 adet Türkiye 6 haneli NACE alt kodu.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 91.22 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
91.22 (Tarihi alan ve anıt faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, peyzajlardan bahçelere ve binalardan sitlere (doğal ve yapılı miras) kadar, çevresine insan müdahalesinin bir sonucu olarak yapılan kültürel miras alanlarının işletilmesini ve korunmasını içerir.; tarihi alanların ve yapıların işletilmesi ve korunması; ziyaretçilere açık arkeolojik alanların işletilmesi ve korunması.. Başlıca uygulayıcılar: Halk, üniversite ve dijital araştırma kütüphaneleri ile kamu/özel arşivler (91.1); Devlet müzeleri ve Kültür Bakanlığı ruhsatlı özel müzeler / sanat müzeleri (91.21).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 91.22 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
91.22 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 91.22.00 [Az Tehlikeli]).
91.22 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Kamu Kurumları / Vakıflar / Belediyeler veya Kültür Girişimi Anonim Şirketleri (Ticaret Odası) / Özel müze veya hayvanat bahçesi gerçek kişi koleksiyoner/tacir tarafından da Bakanlık şartlarıyla ruhsatlanabilse de vakıf/A.Ş. standarttır.. İzin/Ruhsat: Özel müze açmak (91.21) veya taşınır kültür/sanat eseri koleksiyonerliği için Kültür ve Turizm Bakanlığı Özel Müze / Koleksiyoner Belgesi, envanter defteri, iklimlendirme ve güvenlik izni zorunludur (Sanal Ofis GEÇERSİZDİR). Vergi/Teşvik: MÜZE GİRİŞ ÜCRETLERİ VE SPONSORLUK: 2863 s.K. kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı denetimindeki müzeler, ören yerleri ve vakıf müzelerinin giriş ücretlerinde ve sponsorluklarda 5225 s.K. teşvikleri ile GVK m. 89/7 ve KVK m. 10/1-d %100 kültür/sanat sponsorluk indirimi uygulanır!
91.22 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
91.22 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 712110 (Museums), 712120 (Historical Sites) • İngiltere UK SIC 2007: 91030 (Operation of historical sites and buildings and similar visitor attractions) • BM ISIC Rev. 5: 9122 • Sanal POS MCC 8412 (Kütüphaneler, Müzeler ve Kültürel Kurumlar).
91.22 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 91.22, eski NACE Rev. 2 sürümünde 91.03 (Tarihi alanlar ve yapılar ile benzeri turistik yerlerin işletilmesi) koduna karşılık gelir.
91.22 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: tarihi alanların ve yapıların yenilenmesi ve restore edilmesi, bkz. 43.99; kültürel mirasın konservasyonu ve restorasyonu, bkz. 91.30; kültürel miras varlıklarının konservasyonu ve restorasyonunu destekleyen mimari faaliyetler, bkz. 71.11.