97.00 — Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
NACE Rev. 2.1 97.00 (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri); Bölüm 97 çerçevesinde 5510 sayılı Kanun Ek m. 9 (Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı — Ayda 10 Günden Az / 10 Gün ve Daha Fazla) hükümlerine göre sınıflandırılır. Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt koda ayrılır.
Eurostat • v2.1
Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
NAICS 814110 • SIC 97000 • ISIC 9700
MCC 8999
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Evde çocuk bakıcısı, dadı, temizlikçi, aşçı, bahçıvan veya özel şoför çalıştıran hanehalkları (bireysel ev işverenleri)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
2- Bu sınıf, hizmetçi, aşçı, garson, uşak, kahya, çamaşırcı, bahçıvan, kapıcı, seyis, şoför, bekçi, mürebbiye, bebek bakıcısı, özel öğretmen, sekreter ve benzeri gibi ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetlerini kapsamaktadır.
- Bu sınıfta, ev içi personel olarak istihdam edilenlerin, sayım ve anketlerde faaliyet olarak, bir birey dahi olsa işvereninin faaliyetini (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) ifade etmesi amaçlanmıştır. Bu faaliyet ile üretilen ürün işveren hanehalkı tarafından tüketilmektedir.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- hizmet sağlayıcılar (kar amacı güden, gütmeyen, kamu kuruluşları veya serbest meslek sahipleri) tarafından kişisel ve ev hizmetlerinin (örneğin temizlik, ütü, yemek pişirme, bahçe işleri, bakmakla yükümlü olunan kişiler için evde bakım hizmetleri) sağlanması, sağlanan hizmete göre uygun NACE sınıfına bakınız.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- TİCARİ ŞİRKET KODU DEĞİLDİR: Bölüm 97 yalnızca özel aile/hanehalkı konutunda doğrudan personel çalıştıran bireyleri sınıflandırır; temizlik şirketi (81.21) veya bakıcı bulma ajansı (78.10) tarafından SEÇİLEMEZ!
- SGK tescili şirket kuruluşu olmadan e-Devlet / Banka "5510 Ek-9 Ev Hizmetleri" menüsünden veya SGK Ek-9 formuyla yapılır; yabancı uyruklu dadı/hasta bakıcısı için ÇSGB Ev Hizmetleri Çalışma İzni alınması zorunludur!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya Şirket Kuruluşu YOKTUR — Yalnızca SGK Ev İşvereni Tescili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari vergi mükellefiyeti açılmaz (evde çalışan işçinin ücreti de 193 s. GVK m. 23/6 uyarınca gelir vergisinden müstesnadır!).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 193 s. GVK m. 23/6 ÜCRET İSTİSNASI: Özel konut içinde ev hizmetlerinde (dadı, temizlikçi, bahçıvan, hasta bakıcı) çalıştırılan gerçek kişilere ödenen ücretler Gelir Vergisi ve Damga Vergisinden İSTİSNADIR — işveren Muhtasar Beyanname vermez, yalnızca SGK Ek-9 üzerinden prim (%2 iş kazası veya tam SGK primi) öder!
- KOSGEB, Sanayi Sicil veya KDV mükellefiyeti bu bölümde uygulanmaz.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de Bölüm 97 Kısım T → Kısım U’ya kaydırıldı! AB’de ev işçilerine çalışma saatleri ve sosyal güvenlik hakları (ör. Fransa CESU, İtalya INPS Lavoro Domestico, İspanya Régimen Especial) uygulanır.
ABD NAICS 814110 (Private Households) kapsamındadır. "Nanny Tax" Kuralları: Bir ev çalışanına yılda $2.800 (2025/2026 güncel IRS eşiği) üzeri ödeme yapan aileler IRS Form W-2, EIN ve Form 1040 Schedule H (Household Employment Taxes — %15.3 FICA + FUTA) vermek zorundadır — dadıya 1099-NEC vermek YASA DIŞIDIR!
Evde dadı/temizlikçi çalıştıran aileler maaş haftalık £125/£242 eşiklerini aşarsa HMRC PAYE Employer Registration yapmalı, Workplace Pension Auto-Enrolment açmalı ve Employers’ Liability Insurance (ELCI) almalıdır (UK SIC 97000).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Dadı / Temizlik Ajansı (78.10 / 81.21) vs Bölüm 97 Hatası: Başka ailelere temizlikçi veya bakıcı gönderip fatura kesen bir şirket ASLA 97.00 seçemez — şirket iseniz 81.21 veya 78.10 kullanmalısınız!
- Yabancı bakıcıya çalışma izni almadan çalıştırmak 6735 s.K. uyarınca ev işverenine yüksek idari para cezası ve çalışanın sınır dışı edilmesine yol açar; sigortasız ev işçisinin evde düşüp yaralanması doğrudan ağır tazminat doğurur.
Türkiye 6 Haneli Alt Kodları ve İSG Tehlike Sınıfları
| 6 Haneli Kod | Resmi Faaliyet Tanımı | İSG Sınıfı | İşyeri / Ofis | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri | Az Tehlikeli | İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir | İncele → |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Activities of households as employers of domestic personnel
Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Diğer uzmanlıklara girmeyen danışmanlık ve tercüme gibi nitelikli hizmetler için Stripe/iyzico standart onayı.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- U Hanehalklarının İşverenler Olarak Faaliyetleri; Hanehalkları Tarafından Kendi Kullanımlarına Yönelik Mal ve Hizmet Üretim Faaliyetleri
- 97 Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
- 97.0 Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
- 97.00 Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 97.00 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
97.00 (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Bu sınıf, hizmetçi, aşçı, garson, uşak, kahya, çamaşırcı, bahçıvan, kapıcı, seyis, şoför, bekçi, mürebbiye, bebek bakıcısı, özel öğretmen, sekreter ve benzeri gibi ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetlerini kapsamaktadır.; Bu sınıfta, ev içi personel olarak istihdam edilenlerin, sayım ve anketlerde faaliyet olarak, bir birey dahi olsa işvereninin faaliyetini (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) ifade etmesi amaçlanmıştır. Bu faaliyet ile üretilen ürün işveren hanehalkı tarafından tüketilmektedir.. Başlıca uygulayıcılar: Evde çocuk bakıcısı, dadı, temizlikçi, aşçı, bahçıvan veya özel şoför çalıştıran hanehalkları (bireysel ev işverenleri).
Türkiye vergi levhası ve ticaret sicilinde 97.00 altında hangi 6 haneli NACE ve İSG sınıfları vardır?
97.00 sınıfı altında Türkiye sicilinde 1 adet 6 haneli alt kod bulunur (ör. 97.00.10 [Az Tehlikeli]).
97.00 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya Şirket Kuruluşu YOKTUR — Yalnızca SGK Ev İşvereni Tescili / Ticari vergi mükellefiyeti açılmaz (evde çalışan işçinin ücreti de 193 s. GVK m. 23/6 uyarınca gelir vergisinden müstesnadır!).. İzin/Ruhsat: TİCARİ ŞİRKET KODU DEĞİLDİR: Bölüm 97 yalnızca özel aile/hanehalkı konutunda doğrudan personel çalıştıran bireyleri sınıflandırır; temizlik şirketi (81.21) veya bakıcı bulma ajansı (78.10) tarafından SEÇİLEMEZ! Vergi/Teşvik: 193 s. GVK m. 23/6 ÜCRET İSTİSNASI: Özel konut içinde ev hizmetlerinde (dadı, temizlikçi, bahçıvan, hasta bakıcı) çalıştırılan gerçek kişilere ödenen ücretler Gelir Vergisi ve Damga Vergisinden İSTİSNADIR — işveren Muhtasar Beyanname vermez, yalnızca SGK Ek-9 üzerinden prim (%2 iş kazası veya tam SGK primi) öder!
97.00 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
97.00 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: ABD NAICS 2022: 814110 (Private Households) • İngiltere UK SIC 2007: 97000 (Activities of households as employers of domestic personnel) • BM ISIC Rev. 5: 9700 • Sanal POS MCC 8999 (Profesyonel ve Uzmanlaşmış Hizmetler).
97.00 NACE Rev. 2.1 kodunun eski NACE Rev. 2 karşılığı nedir?
Eurostat resmi geçiş tablosuna göre 97.00, eski NACE Rev. 2 sürümünde 97.00 (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) koduna karşılık gelir.
97.00 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: hizmet sağlayıcılar (kar amacı güden, gütmeyen, kamu kuruluşları veya serbest meslek sahipleri) tarafından kişisel ve ev hizmetlerinin (örneğin temizlik, ütü, yemek pişirme, bahçe işleri, bakmakla yükümlü olunan kişiler için evde bakım hizmetleri) sağlanması, sağlanan hizmete göre uygun NACE sınıfına bakınız..