97.00.10 — Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
97.00.10 (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) faaliyet kodu; 6331 s.K. kapsamında "Az Tehlikeli" İSG sınıfına, 5510 sayılı Kanun Ek m. 9 (Ev Hizmetlerinde Çalışanların Sigortalılığı — Ayda 10 Günden Az / 10 Gün ve Daha Fazla) çerçevesine ve "İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir" işyeri statüsüne tabidir.
6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.
KOSGEB Kapsamı Dışında
213 s. VUK m. 127, 159 (Şube Bildirimi) & 2005/9207 BKK Yönetmeliği
MCC 8999
Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler
Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)
- Evde çocuk bakıcısı, dadı, temizlikçi, aşçı, bahçıvan veya özel şoför çalıştıran hanehalkları (bireysel ev işverenleri)
Bu Sınıf Şunları Kapsar
3- Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
- Bu sınıf, hizmetçi, aşçı, garson, uşak, kahya, çamaşırcı, bahçıvan, kapıcı, seyis, şoför, bekçi, mürebbiye, bebek bakıcısı, özel öğretmen, sekreter ve benzeri gibi ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetlerini kapsamaktadır.
- Bu sınıfta, ev içi personel olarak istihdam edilenlerin, sayım ve anketlerde faaliyet olarak, bir birey dahi olsa işvereninin faaliyetini (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) ifade etmesi amaçlanmıştır. Bu faaliyet ile üretilen ürün işveren hanehalkı tarafından tüketilmektedir.
Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)
1- hizmet sağlayıcılar (kar amacı güden, gütmeyen, kamu kuruluşları veya serbest meslek sahipleri) tarafından kişisel ve ev hizmetlerinin (örneğin temizlik, ütü, yemek pişirme, bahçe işleri, bakmakla yükümlü olunan kişiler için evde bakım hizmetleri) sağlanması, sağlanan hizmete göre uygun NACE sınıfına bakınız.
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- TİCARİ ŞİRKET KODU DEĞİLDİR: Bölüm 97 yalnızca özel aile/hanehalkı konutunda doğrudan personel çalıştıran bireyleri sınıflandırır; temizlik şirketi (81.21) veya bakıcı bulma ajansı (78.10) tarafından SEÇİLEMEZ!
- SGK tescili şirket kuruluşu olmadan e-Devlet / Banka "5510 Ek-9 Ev Hizmetleri" menüsünden veya SGK Ek-9 formuyla yapılır; yabancı uyruklu dadı/hasta bakıcısı için ÇSGB Ev Hizmetleri Çalışma İzni alınması zorunludur!
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası veya Şirket Kuruluşu YOKTUR — Yalnızca SGK Ev İşvereni Tescili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Ticari vergi mükellefiyeti açılmaz (evde çalışan işçinin ücreti de 193 s. GVK m. 23/6 uyarınca gelir vergisinden müstesnadır!).
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir- 193 s. GVK m. 23/6 ÜCRET İSTİSNASI: Özel konut içinde ev hizmetlerinde (dadı, temizlikçi, bahçıvan, hasta bakıcı) çalıştırılan gerçek kişilere ödenen ücretler Gelir Vergisi ve Damga Vergisinden İSTİSNADIR — işveren Muhtasar Beyanname vermez, yalnızca SGK Ek-9 üzerinden prim (%2 iş kazası veya tam SGK primi) öder!
- KOSGEB, Sanayi Sicil veya KDV mükellefiyeti bu bölümde uygulanmaz.
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de Bölüm 97 Kısım T → Kısım U’ya kaydırıldı! AB’de ev işçilerine çalışma saatleri ve sosyal güvenlik hakları (ör. Fransa CESU, İtalya INPS Lavoro Domestico, İspanya Régimen Especial) uygulanır.
ABD NAICS 814110 (Private Households) kapsamındadır. "Nanny Tax" Kuralları: Bir ev çalışanına yılda $2.800 (2025/2026 güncel IRS eşiği) üzeri ödeme yapan aileler IRS Form W-2, EIN ve Form 1040 Schedule H (Household Employment Taxes — %15.3 FICA + FUTA) vermek zorundadır — dadıya 1099-NEC vermek YASA DIŞIDIR!
Evde dadı/temizlikçi çalıştıran aileler maaş haftalık £125/£242 eşiklerini aşarsa HMRC PAYE Employer Registration yapmalı, Workplace Pension Auto-Enrolment açmalı ve Employers’ Liability Insurance (ELCI) almalıdır (UK SIC 97000).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- Dadı / Temizlik Ajansı (78.10 / 81.21) vs Bölüm 97 Hatası: Başka ailelere temizlikçi veya bakıcı gönderip fatura kesen bir şirket ASLA 97.00 seçemez — şirket iseniz 81.21 veya 78.10 kullanmalısınız!
- Yabancı bakıcıya çalışma izni almadan çalıştırmak 6735 s.K. uyarınca ev işverenine yüksek idari para cezası ve çalışanın sınır dışı edilmesine yol açar; sigortasız ev işçisinin evde düşüp yaralanması doğrudan ağır tazminat doğurur.
6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu
6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri
50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.
KOSGEB Destek ve Hibe Durumu
Birincil tarım, finans/sigorta, gayrimenkul aracılığı, hukuk/mali müşavirlik, sağlık/eğitim gibi sektörler KOSGEB Girişimci Destek Programı kapsamı dışındadır.
KOSGEB Desteklenen Sektörler Listesi
Sanal Ofis & Vergi Yoklaması
Yalnızca idari yönetim, aracılık veya stoksuz (dropshipping/fulfillment) ticaret yapılıyorsa merkez adresi olarak sanal ofis kabul edilebilir. Fiziki emtia depolanması veya elden perakende satış halinde deponun/şubenin kira kontratı ile VUK m. 159 ek işyeri bildirimi ve gerektiğinde belediye ruhsatı zorunludur.
Merkez sanal ofiste stopaj doğmazken, fiziki depo veya şube gerçek kişiden kiralanırsa GVK m. 94/5 gereği %20 kira stopajı Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile ödenir.
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Az Tehlikeli (6331 s.K.)| Yasal Yükümlülük | Periyot / Yasal Kural | Mevzuat Dayanağı |
|---|---|---|
| Risk Değerlendirmesi Yenileme | En geç 6 yılda bir | Risk Değ. Yön. m. 12 |
| Acil Durum Planı & Tatbikat | 6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikat | Acil Durumlar Yön. m. 11, 14 |
| Çalışan Temel İSG Eğitimi | 3 yılda bir en az 8 saat | İSG Eğitim Yön. m. 6, 11 |
| Periyodik Sağlık Muayenesi | En geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay) | İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12 |
| İSG Uzmanı & Hekim Görevlendirme | Uzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir) | 6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12 |
Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili
AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.
Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi
Visa / Mastercard ISO 18245Diğer uzmanlıklara girmeyen danışmanlık ve tercüme gibi nitelikli hizmetler için Stripe/iyzico standart onayı.
Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme
- 97.00.10 Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri
Sıkça Sorulan Sorular
TR NACE 6-Digit 97.00.10 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?
97.00.10 (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) şu faaliyetleri kapsar: Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri; Bu sınıf, hizmetçi, aşçı, garson, uşak, kahya, çamaşırcı, bahçıvan, kapıcı, seyis, şoför, bekçi, mürebbiye, bebek bakıcısı, özel öğretmen, sekreter ve benzeri gibi ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetlerini kapsamaktadır.; Bu sınıfta, ev içi personel olarak istihdam edilenlerin, sayım ve anketlerde faaliyet olarak, bir birey dahi olsa işvereninin faaliyetini (Ev içi çalışan personelin işverenleri olarak hanehalklarının faaliyetleri) ifade etmesi amaçlanmıştır. Bu faaliyet ile üretilen ürün işveren hanehalkı tarafından tüketilmektedir.. Başlıca uygulayıcılar: Evde çocuk bakıcısı, dadı, temizlikçi, aşçı, bahçıvan veya özel şoför çalıştıran hanehalkları (bireysel ev işverenleri).
97.00.10 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?
97.00.10 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: İş Modeline Göre Değerlendirilmelidir. KOSGEB durumu: KOSGEB Kapsamı Dışında.
97.00.10 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?
Oda kaydı: Ticaret Odası veya Şirket Kuruluşu YOKTUR — Yalnızca SGK Ev İşvereni Tescili / Ticari vergi mükellefiyeti açılmaz (evde çalışan işçinin ücreti de 193 s. GVK m. 23/6 uyarınca gelir vergisinden müstesnadır!).. İzin/Ruhsat: TİCARİ ŞİRKET KODU DEĞİLDİR: Bölüm 97 yalnızca özel aile/hanehalkı konutunda doğrudan personel çalıştıran bireyleri sınıflandırır; temizlik şirketi (81.21) veya bakıcı bulma ajansı (78.10) tarafından SEÇİLEMEZ! Vergi/Teşvik: 193 s. GVK m. 23/6 ÜCRET İSTİSNASI: Özel konut içinde ev hizmetlerinde (dadı, temizlikçi, bahçıvan, hasta bakıcı) çalıştırılan gerçek kişilere ödenen ücretler Gelir Vergisi ve Damga Vergisinden İSTİSNADIR — işveren Muhtasar Beyanname vermez, yalnızca SGK Ek-9 üzerinden prim (%2 iş kazası veya tam SGK primi) öder!
97.00.10 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?
97.00.10 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 8999 (Profesyonel ve Uzmanlaşmış Hizmetler).
97.00.10 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?
Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: hizmet sağlayıcılar (kar amacı güden, gütmeyen, kamu kuruluşları veya serbest meslek sahipleri) tarafından kişisel ve ev hizmetlerinin (örneğin temizlik, ütü, yemek pişirme, bahçe işleri, bakmakla yükümlü olunan kişiler için evde bakım hizmetleri) sağlanması, sağlanan hizmete göre uygun NACE sınıfına bakınız..