78 — İstihdam faaliyetleri
Employment activities
NACE Rev. 2.1 Bölüm 78: İstihdam faaliyetleri. Üst sektör: Kısım O (İdari ve Destek Hizmet Faaliyetleri).
3 Haneli Alt Gruplar 78
Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi
Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler
Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar
- İŞKUR İZNİ ZORUNLULUĞU: Türkiye’de iş arayanlara aracılık veya işverene personel/headhunting/geçici işçi temin etmek için İŞKUR’dan Özel İstihdam Bürosu İzin Belgesi (brüt asgari ücretin 20 katı — geçici iş ilişkisi yetkisi için ayrıca yüksek banka teminat mektubu + 2 yıl faaliyet şartı) ALMAK KANUNİ ZORUNLULUKTUR! İzin belgesi olmadan "iş ve işçi bulma / headhunting" yapmak 4904 s.K. m. 20 uyarınca yüksek idari para cezasına ve sitelerin erişim engeline tabidir!
- Özel istihdam bürosunun iş arayan adaydan herhangi bir ad altında ücret/komisyon alması yasaktır (istisna sadece profesyonel sporcu/sanatçı yönetmeliğinde geçerlidir).
- Büro içi ofis niteliği nedeniyle İŞKUR şartlarına uygun fiziki büro/yerleşim (veya ilgili kriterleri karşılayan ofis) ve nitelikli personel istihdamı zorunludur.
Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı
- Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
- Ticaret Odası + İŞKUR Özel İstihdam Bürosu Sicili
- Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
- Gerçek kişiler İŞKUR Özel İstihdam Bürosu belgesi alabilse de 4857 m. 7 geçici iş ilişkisi (EOR) yetkisi ve banka teminatı için Limited/A.Ş. standarttır.
- Özel Yetkili Kurum / Sicil
- İŞKUR (Türkiye İş Kurumu) Özel İstihdam Büroları Sicili
KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi
- 9/10 İŞGÜCÜ TEMİN HİZMETİ KDV TEVKİFATI: Kendisine veya alt işverene bağlı personeli başka bir işletmenin sevk ve idaresi altında çalıştıran (bodrolama / EOR / geçici personel temini — 78.20) tüm şirketler, müşteriye kestikleri faturada (işçi ücreti + hizmet bedeli tamamı üzerinden!) 9/10 oranında KDV tevkifatı uygulamak zorundadır!
- Yalnızca açık pozisyona uygun aday bulup tek seferlik yerleştirme komisyonu kesen headhunting (78.10) hizmetlerinde ise sevk-idare devri olmadığından kural olarak 9/10 işgücü tevkifatı doğmaz (belirlenmiş alıcılara danışmanlık sınırı hariç).
Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)
NACE Rev. 2.1’de eski `78.20 Geçici İş` ve `78.30 Diğer İK` birleştirilerek 78.20 Geçici İstihdam & İK Sağlama oluşturuldu! AB’de Geçici Ajans İşçileri Direktifi (2008/104/EC — eşit ücret/çalışma şartı!), GDPR ve AB Ücret Şeffaflığı Direktifi (EU) 2023/970 (ilanlarda maaş aralığı ve aday geçmiş maaş sorma yasağı) uygulanır.
ABD NAICS 5613 (561311 Employment Agencies, 561320 Temporary Help, 561330 PEOs) kapsamındadır. EEOC ayrımcılık yasaları, IRS Certified PEO (CPEO) tescili (bordro vergi müteselsil sorumluluğundan korunmak için!), Workers’ Compensation zorunlu sigortası ve eyalet Employment Agency lisansları (ör. NY/CA/NJ) uygulanır.
Employment Agencies Act 1973 & Conduct Regulations 2003 (EAS denetimi — iş arayana ücret yasağı), Agency Workers Regulations 2010 (12 hafta sonrası eşit ücret), HMRC Umbrella / IR35 Onshore Intermediaries raporlaması ve tarım/gıda tedarikinde GLAA (Gangmasters) Licence zorunludur (UK SIC 78xxx).
Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri
- İŞKUR Özel İstihdam Bürosu izni almadan "Global Remote Talent / IT Headhunting" veya "Türkiye EOR Bordrolama" şirketi işletmek 4904 s.K. ağır para cezası ve vergi incelemelerinde sahte/muvazaalı alt işverenlik (4857 m. 2) tespiti doğurur.
- NACE Rev. 2.1’de eski `78.30` kodu kaldırılıp `78.20` içinde birleştirilmiştir; İK strateji/ücret sistemi danışmanlığı ise Bölüm 78 değil 70.20 sınıfındadır.
| Kod | Resmi Tanım | Grup / Düzey | Küresel Kodlar | Rehber |
|---|---|---|---|---|
| İş bulma acentelerinin faaliyetleri | 78.1 |
US 561311
UK 78101
R2 78.10 | İncele → | |
| Geçici iş bulma acenteleri ile diğer insan kaynaklarının sağlanması faaliyetleri | 78.2 |
US 561320
UK 78200
R2 78.20 | İncele → |
Sıkça Sorulan Sorular
NACE Rev. 2.1 Bölüm 78 hangi faaliyet sınıflarını içerir?
Bölüm 78 (İstihdam faaliyetleri) toplam 2 grup ve 2 dört haneli faaliyet sınıfından oluşur.
Bölüm 78 kodlarının ABD NAICS ve UK SIC karşılıklarını görebilir miyim?
Evet. Tablodaki her sınıf satırı ilgili NAICS 2022, UK SIC 2007 ve eski NACE Rev. 2 karşılıklarını listeler ve kod sayfasına bağlar.