İçeriğe atla
TR NACE 6-Digit 46.90.04 Rev. 2.1
● Resmi Kayıt Verisi: 2026-11-19

46.90.04 — Başka ülkeyle yapılan uzmanlaşmamış toptan ticaret

46.90, birden fazla sektör grubuna yayılmış genel toptan ticaret ve dış ticaret (ihracat-ithalat) şirketlerini kapsar; mal ihracatında %0 KDV (KDVK 11/1-a) ve 5 puan Kurumlar Vergisi İhracat İndirimi (KVK m. 32/7) avantajına sahiptir.

01 / İSG Tehlike Sınıfı
Az Tehlikeli

6 Yıl Risk Değ. • 6331 s.K.

02 / KOSGEB Durumu
Uygun / Destekli

Geleneksel Girişimci Destek Programı

03 / Sanal Ofis Uyumu
Sanal Ofise Uygun

213 s. VUK m. 127–131 (Yoklama) & 193 s. GVK m. 94

04 / Küresel Eşleşme
EU 46.90

MCC 5013

01 / RESMİ KAPSAM VE PROFİL

Faaliyet Kapsamı, Kullanıcı Profili ve Kapsam Dışı İşler

Resmi üst sınıf faaliyet notları şuradan devralınmıştır: NACE Rev. 2.1 46.90

Bu Kodu Kimler Tercih Etmeli? (İş Modelleri)

  • B2B hammadde, gıda, makine, tekstil, elektronik ve kimyasal toptancıları
  • İthalat-ihracat dış ticaret şirketleri (aracı ihracatçı / distribütörler)
  • Komisyon usulü toptan satış acenteleri ve pazaryeri B2B aracıları (46.1)

Bu Sınıf Şunları Kapsar

2
  • Başka ülkeyle yapılan uzmanlaşmamış toptan ticaret
  • belirli bir uzmanlaşma olmaksızın çeşitli malların toptan ticareti.

Kapsam Dışı Faaliyetler (Çapraz Referanslar)

1
02 / MEVZUAT, RUHSAT VE VERGİ

Mevzuat, Ruhsat, Şirket Kuruluşu ve Vergi Çerçevesi

Bölüm 46 • Kısım G

Tabi Olduğu Temel Kanun ve Yönetmelikler

6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Kanunu & Hal Kayıt Sistemi (5957 s.K. — 46.31 Yaş Sebze/Meyve) 213 sayılı VUK (e-Fatura, e-İrsaliye & Sevk İrsaliyesi Zorunlulukları) 4458 sayılı Gümrük Kanunu (İthalat/İhracat & EORI/Bilge) 6102 sayılı TTK (Acentelik Hükümleri m. 102–123 — 46.1)

Zorunlu Ruhsat, Yetki Belgesi ve Kurumlar

  • Gıda/yem/tohum toptan satış ve depolamasında Tarım Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi + Depo GSM ruhsatı
  • Beşeri ilaç ve ecza deposu (46.46) faaliyetinde TİTCK Ecza Deposu Ruhsatı & İTS bildirimi + Mesul Müdür Eczacı zorunluluğu
  • Yaş sebze-meyve toptancılığında Hal Kayıt Sistemi (HKS) bildirimi & künye zorunluluğu

Şirket Türü, Oda Kaydı ve Sicil Yapısı

Sermaye Şirketi (Limited / A.Ş.) & Oda
Ticaret Odası + İlgili İhracatçı Birlikleri (dış ticaret varsa)
Şahıs İşletmesi / Serbest Meslek / Esnaf
Ticaret Odası (B2B tüccarlar tacir statüsü gereği çoğunlukla Ticaret Odasına kayıtlıdır)

KDV, Tevkifat, Stopaj ve Teşvik Rejimi

Kısmi Uygun
  • Mal ihracatında (KDVK m. 11/1-a) %0 KDV tam istisnası uygulanır ve yüklenilen KDV iade alınır; İmalatçı olmayan ihracatçılar (46.90/46.19) KVK 1 puan imalat indirimi değil 5 puan ihracat kurumsal vergi indiriminden yararlanır (5520 KVK m. 32/7)!
  • Hal dışı/içi sebze-meyve, hububat, şeker veya hurda/metal toptancılığında emtia bazlı KDV oranları (%1 / %10 / %20) ve e-İrsaliye ciro limitleri sıkı denetlenir.
  • Stoksuz/drop-shipping/aracı ihracatçı ofislerde Sanal Ofis kabul görürken, kendi fiziki deposu olan toptancılar depo adresi ve VUK m. 159 şube tescili yapmak zorundadır.

Küresel Mevzuat Karşılıkları (AB / ABD / İngiltere)

EU • NACE Rev. 2.1

AB Toptan İthalatçı/Dağıtıcı Sorumlulukları (GPSR 2023/988, Blue Guide ürün uygunluğu doğrulama yükümlülüğü), VIES Intra-EU B2B Reverse Charge KDV sistemi ve EUDR/CBAM ithalatçı beyanları doğrudan toptancıları bağlar.

US • NAICS / IRS / SBA

ABD NAICS 42 (423 Dayanıklı / 424 Dayanıklı Dışı / 425 Elektronik B2B Aracıları) kapsamındadır. Eyalet Resale Certificate (satış vergisi muafiyet belgesi), gıda/ilaç toptanında FDA DSCSA/FSMA FSVP (Foreign Supplier Verification Program) zorunludur.

UK • Companies House / HMRC

HMRC Customs CDS EORI kaydı, alkollü içki toptanında AWRS onayı, ilaçta MHRA WDA(H) (Wholesale Dealer’s Licence) ve UKCA/CE ithalatçı etiketleme sorumluluğu geçerlidir (UK SIC 46xxx).

DENETİM & SINIR UYARISI

Kritik Sınıflama Hataları ve Denetim Riskleri

  • İmalat fasonu yaptırıp kendi markasıyla toptan satan şirketler Bölüm 46 altındadır; fiili fabrika/üretim hattı yoksa imalat kodu seçilemez.
  • NACE Rev. 2.1’de toptan araç/yedek parça ticareti 46.7 altında Bölüm 46’ya taşınmıştır; ayrıca 46.1 komisyon aracılığı ile kendi namına al-sat (46.2–46.9) fatura/hasılat beyanı açısından tamamen farklıdır.
03 / İSG, DESTEK VE RUHSAT

6331 Sayılı İSG Matrisi, KOSGEB & İşyeri Uygunluğu

6331 Sayılı İSG Yükümlülükleri

Az Tehlikeli

50’den az çalışanı bulunan az tehlikeli işyerlerinde 01.01.2025 itibarıyla 6331 m. 6 kapsamı yürürlüğe girmiştir; işveren ÇSGB/Anadolu Üniv. İSG eğitimini tamamlayarak hizmeti kendisi yürütebilir.

KOSGEB Destek ve Hibe Durumu

Geleneksel Girişimci Destek Programı

Bu NACE kodu KOSGEB Desteklenen Sektörler listesinde yer almakta olup şirket kuruluşu öncesinde KOSGEB Geleneksel Girişimcilik Eğitimi tamamlanmak şartıyla geri ödemesiz İş Kurma Desteğine (şahıs vs sermaye şirketi tavanları ve ilk 3 yıl SGK prim günlü istihdam desteği) başvurabilir.

KOSGEB Girişimci Destek Programı (Genel Sektör Kapsamı)

Sanal Ofis & Vergi Yoklaması

Kısmi Uygun

Faaliyet masa başı ve fikri/dijital hizmete dayandığından 2005/9207 sayılı İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik kapsamında fiili imalathane veya dükkân şartı aranmaz; sanal ofis kira sözleşmesi ile VUK m. 127 vergi dairesi yoklaması tamamlanır.

Sanal ofis hizmet faturasında %20 kira stopajı (GVK m. 94/5) doğmaz ve faturadaki %20 KDV indirilir. Konut (ev-ofis) gösteriminde ise brüt kira üzerinden %20 stopaj ve mülkiyet/ortak kira muvafakati kontrol edilir (634 s. KMK m. 24).

6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu

Az Tehlikeli (6331 s.K.)
6331 Sayılı İSG Kanunu Yükümlülük Tablosu
Yasal YükümlülükPeriyot / Yasal KuralMevzuat Dayanağı
Risk Değerlendirmesi YenilemeEn geç 6 yılda birRisk Değ. Yön. m. 12
Acil Durum Planı & Tatbikat6 yılda bir plan (her 50 çalışana 1 destek) + yılda 1 tatbikatAcil Durumlar Yön. m. 11, 14
Çalışan Temel İSG Eğitimi3 yılda bir en az 8 saatİSG Eğitim Yön. m. 6, 11
Periyodik Sağlık MuayenesiEn geç 5 yılda bir (hekim min. 5 dk/çalışan/ay)İşyeri Hekimi Yön. m. 9, 12
İSG Uzmanı & Hekim GörevlendirmeUzman min. 10 dk/çalışan/ay (<50 çalışanda işveren e-sertifikalı üstlenebilir)6331 s.K. m. 6, 38; İGU Yön. m. 12
01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.
04 / ULUSLARARASI EŞLEŞTİRME & MCC

Küresel Sınıflama Pasaportu ve MCC Profili

AB, ABD, İngiltere, BM ve ulusal siciller arasındaki doğrulanmış yapısal eşleştirmeler ve ödeme risk profili.

Küresel Sanal POS & ISO 18245 MCC Değerlendirmesi

Visa / Mastercard ISO 18245
MCC 5013
Standart Risk
Motorlu Taşıt Parça, Ekipman ve Aksesuarları

B2B otomotiv yedek parça ve yan sanayi ticaretinde standart onay; uyumluluk/OEM iadesi yönetimi gerekir.

05 / SINIR ANALİZİ VE KARŞILAŞTIRMA

Kritik Farklar ve Kardeş Kod Karşılaştırması

Detaylı Karşılaştırma Aracını Aç →

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları

Yakın Kodlarla Kritik Mevzuat ve Vergi Farkları
Karşılaştırılan KodKapsam SınırıHukuki & Vergisel Etki
46.19 — Komisyoncu / Toptan Aracı → Mal faturasını kendi üzerine alıp satmak 46.90; sadece aracılık komisyonu kesmek 46.19’dur.46.90 yüksek GMV ciro yaratır (e-İrsaliye / e-Fatura ciro haddini hızlı aşar); 46.19 yalnız net komisyonu hasılat yazar.
46.90.04 vs 46.11.01

46.11.01 — Çiçeklerin, bitkilerin, diğer tarımsal hammaddelerin, tekstil hammaddelerinin ve yarı mamul malların bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar

Türkiye 6 haneli NACE kodu 46.11.01 (Çiçeklerin, bitkilerin, diğer tarımsal hammaddelerin, tekstil hammaddelerinin ve yarı mamul malların bir ücret veya sözleşmeye dayalı olarak toptan satışını yapan aracılar). İSG Tehlike Sınıfı: Az Tehlikeli. Kısmi Uygun.

06 / TAKSONOMİ AĞACI

Sınıflama Hiyerarşisi ve Veri İndirme

  1. 46.90.04 Başka ülkeyle yapılan uzmanlaşmamış toptan ticaret
07 / SSS

Sıkça Sorulan Sorular

TR NACE 6-Digit 46.90.04 faaliyet kodu hangi işleri ve modelleri kapsar?

46.90.04 (Başka ülkeyle yapılan uzmanlaşmamış toptan ticaret) şu faaliyetleri kapsar: Başka ülkeyle yapılan uzmanlaşmamış toptan ticaret; belirli bir uzmanlaşma olmaksızın çeşitli malların toptan ticareti.. Başlıca uygulayıcılar: B2B hammadde, gıda, makine, tekstil, elektronik ve kimyasal toptancıları; İthalat-ihracat dış ticaret şirketleri (aracı ihracatçı / distribütörler).

46.90.04 kodunun 6331 Sayılı İSG yükümlülükleri, Sanal Ofis ve KOSGEB durumu nedir?

46.90.04 kodu 6331 Sayılı Kanun uyarınca "Az Tehlikeli (6331 s.K.)" grubundadır (En geç 6 yılda bir risk değerlendirmesi; 01.01.2025 sonrası 50’den az çalışanlı az tehlikeli işyerlerinde: İşveren veya işveren vekili e-sertifika eğitimiyle risk değerlendirmesi ve İSG sürecini üstlenebilir (ancak işe giriş/periyodik sağlık muayeneleri kamu sağlık sunucuları, aile hekimi veya OSGB hekimince düzenlenir). 50 ve üzeri çalışanda tam/kısmi süreli C sınıfı İSG uzmanı ve işyeri hekimi zorunludur.). İşyeri statüsü: Kısmi Uygun. KOSGEB durumu: Geleneksel Girişimci Destek Programı.

46.90.04 kodunda hangi ruhsat, meslek odası ve KDV/vergi kuralları geçerlidir?

Oda kaydı: Ticaret Odası + İlgili İhracatçı Birlikleri (dış ticaret varsa) / Ticaret Odası (B2B tüccarlar tacir statüsü gereği çoğunlukla Ticaret Odasına kayıtlıdır). İzin/Ruhsat: Gıda/yem/tohum toptan satış ve depolamasında Tarım Bakanlığı Gıda İşletme Kayıt Belgesi + Depo GSM ruhsatı Vergi/Teşvik: Mal ihracatında (KDVK m. 11/1-a) %0 KDV tam istisnası uygulanır ve yüklenilen KDV iade alınır; İmalatçı olmayan ihracatçılar (46.90/46.19) KVK 1 puan imalat indirimi değil 5 puan ihracat kurumsal vergi indiriminden yararlanır (5520 KVK m. 32/7)!

46.90.04 ile en sık karıştırılan 46.19 kodu arasındaki mevzuat farkı nedir?

46.19 — Komisyoncu / Toptan Aracı: Mal faturasını kendi üzerine alıp satmak 46.90; sadece aracılık komisyonu kesmek 46.19’dur. Vergisel/hukuki etki: 46.90 yüksek GMV ciro yaratır (e-İrsaliye / e-Fatura ciro haddini hızlı aşar); 46.19 yalnız net komisyonu hasılat yazar.

46.90.04 kodunun ABD NAICS, İngiltere UK SIC ve ödeme sistemi (MCC) karşılığı nedir?

46.90.04 için doğrulanmış küresel eşleştirmeler: Sanal POS MCC 5013 (Motorlu Taşıt Parça, Ekipman ve Aksesuarları).

46.90.04 faaliyet kodu hangi işleri kapsamaz?

Resmi Eurostat/ulusal sınıflama notlarına göre şunlar kapsam dışıdır: ticaretini yaptıkları malların mülkiyetini üstlenmeyen toptancıların faaliyetleri, bkz. 46.1..